Ontbloting, talentverdoezeling

Schrijver Kees 't Hart krijgt als beleidsmedewerker van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden de gelegenheid zich in New York te oriënteren op de mogelijkheden om een opleiding musical en soap op poten te zetten....

Vol verwachting gaat hij op pad, met een hoofd vol gedachtenover wat een theateropleiding zou moeten vragen van haarstudenten. Zijn ideeën ontleent hij aan twee grote voorbeelden:schrijver Mark Twain, die in de buurt van New York werkte en overwiens theateropvattingen Kees een scriptie schreef, en dansdocentBenjamin Harkarvy, die lange tijd in Nederland werkte en van 1992tot zijn dood in 2002 leider was van de dansafdeling van deJuilliard School in New York.

'Hi, I am Kees' komt in New York terecht in een appartementbij Theo Xoravitis, gastheer annex antiekhandelaar, dichter,honkbalcoach en autocoureur.

Kees kijkt zijn ogen uit op de bijeenkomsten in huize Theo,waar hij op een avond de dichter Eric Walpot (of Darmol, Keeswil ervan af zijn) ontmoet, die bij nadere kennismaking deNobelprijswinnaar Derek Walcott blijkt te zijn. Kees schaamt zichde oren van zijn hoofd. Walpot noemt zijn vriend Theo in eenspelletje over vermommingen 'De krokodil van Manhattan' - eenbenaming waar de twee mannen in het bijzijn van de verbijsterdeKees om moeten schateren. De nacht erop slaapt Theo's vermeendezuster Dorothy op de slaapkamer van Kees, en zij kleedt zich voorzijn ogen kalm en weloverwogen uit. Dit 'ontblotingsceremonieel'wordt een sleutelbegrip in de roman.

Kees maakt kennis met beleidsmedewerkers van de JuilliardSchool en met een Nederlandse vrouw die ooit dansles had vanHarkarvy en in lyrische termen over haar voormalige leraarspreekt: Harkarvy had een fabelachtige techniek en de magischeaanraking, waardoor zij meteen wist wat ze moest doen. Hijvertelde zijn leerlingen altijd dat hij zijn talent niet hadhoeven te richten op virtuositeit, omdat hij toch geen virtuooszou worden, met andere woorden: hij had zijn talent niet hoevente verdoezelen. Als een hond die zijn favoriete brokken ruikt,herkent Kees de termen waarnaar hij zoekt: 'talentverdoezeling','aanraking', 'offer', 'ontbloting'. Studenten en opleiders moetenniet uitgaan van de vervolmaking van talent, maar van hetverlangen naar ervaring, luidt het credo.

Het probleem voor beleidsmaker Kees 't Hart, in New Yorkvoorgesteld als Case Thart, alias Case tea Heart, is dat hij dezeaan Twain en Harkarvy ontleende begrippen moet omwerken tot eenbeleidsstuk voor zijn hogeschool. Volgens Kees is het probleemde 'vertaalslag' die hij moet maken. Maar voor lezers van zijnroman is het probleem dat Kees van de eerste tot de laatstebladzijde orakeltaal blijft uitslaan in de context van een weinigopwindende plot. Telkens worden de begrippen 'opoffering','ontbloting' en 'talentverdoezeling' herhaald, alsof ze bij detwintigste keer hun geheime betekenis zullen prijsgeven. Maar een beleidsmedewerker kan echter uitentreuren vertellen dat destudent zich moet opofferen, niemand zal daar beter van gaanspelen of dansen.

Voor Kees loopt het 'ontblotingsceremonieel' uit op een nacht met Theo's vermeende zuster en een zoektocht naar Harkarvy.Hij sluipt gebiologeerd door de gangen van de Juilliard School,hij belt aan bij het appartement van Harkarvy en zit als eenverliefde 12-jarige op het muurtje tegenover de hal naar devoordeur te staren. Kees 't Hart maakt er een grapje van door tevertellen dat hij door de New Yorkse politie wordt opgepakt natelefoontjes over een stalker.

Grappig is het niet echt. Kees 't Hart schreef eerder eenaantal romans en essays waarvan het genoegen voor de lezer wasdat de auteur zonder een hinderlijke structuur en zondergrootdoenerij zijn gedachtekronkels vormgaf. Bewondering speeldedaarin vaak een grote rol. Kees 't Hart heeft graag idolen. Indeze roman is het verlangen naar verering een taaie en kleverigemassa geworden.

Aan De krokodil van Manhattan kwam niet minder dan eenverblijfsbeurs van het Fonds voor de Letteren en een verblijf inhet prestigieuze Netherlands Institute for Advanced Studies inWassenaar te pas, maar dat heeft niet veel meer opgeleverd daneen veelvuldige herhaling van lege begrippen. Het is te merkendat Kees 't Hart zich in New York heeft geamuseerd; alleen vergathij van zijn belevenissen een goede roman te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden