Onsterfelijkheid duurt maar even

De hete zomer van '76

Hemmerechts Kristien

Ook ik herinner me hem: de zomer van 1976.

Hij was lang en heet, de zon bleef maar schijnen, de hemel was dag na dag stralend blauw. Onbekommerd lieten we ons bakken in de zon. De gevaren van huidkanker waren nog niet tot ons doorgedrongen, en ook over de opwarming van de aarde of het gat in de ozonlaag hadden we nog nooit iets gehoord.

Aan de overkant van het Kanaal, in Londen, was een jongen uit de provincie neergestreken. Hij heette Bill Broady en huurde een kamer boven een schaakcafé tegenover het Royal Free Hospital.

Voor de kost ging hij aan de slag als maatschappelijk werker in het noorden en het centrum van de stad. En hij was verliefd. Nu, dertig jaar later, heeft Broady over die magische zomer een roman geschreven, Onsterfelijkheid duurt maar even.

Aan het begin koopt hoofdpersonage Evan op de markt van Camden Town een paar laarzen van slangenleer. Broady maakt er geen geheim van dat ook hij ondanks de hitte de hele zomer lang met zulke laarzen rondliep. En ook het concert dat Patti Smith op 16 mei 1976 in The Roundhouse gaf, heeft hij zelf bijgewoond. In de roman wijdt hij er een hoofdstuk aan: '"Het is oorlog!", schreeuwde Patti bij het weggaan over haar schouder. "Wij zijn ermee begonnen! Laten we ermee doorgaan!"'

Maar vooral de zinderende hitte is Broady bijgebleven. Hoe langer die duurde, hoe vreemder iedereen zich ging gedragen. Hij en zijn vrienden hadden het gevoel dat hun elk ogenblik iets prachtigs of vreselijks kon worden geopenbaard, alsof ze toegang zouden krijgen tot een andere werkelijkheid, alsof ze de scharnieren van de poort naar de eeuwigheid konden horen kraken. The doors of eternity.

Broady verwijst niet expliciet naar The Doors of Perception, de roman waarin Aldous Huxley over zijn ervaringen met mescaline verslag doet, en ook heeft hij het niet over Jim Morrisons mythische band The Doors, maar hij is duidelijk gefascineerd door de gedachte dat er achter de 'gewone' werkelijkheid een andere schuilt.

Vraag is: hoe bereik je die? Waar zit de deur? In Onsterfelijkheid duurt maar even roken Evan en zijn geliefde Adrea heel veel hasj. Ze hebben heftige seks en het is dus ook nog eens abnormaal warm. Daarmee zouden de voorwaarden gecreëerd moeten zijn om toegang tot die andere dimensie te krijgen, alleen wil de beschrijving ervan niet zo goed lukken. Broady neemt zijn toevlucht tot warrige versies van oosterse filosofieën, die in 1976 bij jonge mensen grote populariteit genoten. Evan en Adrea zouden 'bodhisattva' zijn: zielen die het nirwana hebben bereikt, maar er vrijwillig voor kiezen op aarde te blijven om de onverlichte rest van de mensheid te helpen. Af en toe slagen ze erin uit hun lichaam te treden, dat ze vervolgens bekijken vanuit hun tweede astrale ik, maar op dat punt gearriveerd blijft de deur naar die andere dimensie haperen. 'Alles wat bestond, had bestaan, kon bestaan, was ook in je eigen geest aanwezig', bedenkt Evan. Wel ja, dacht ik, met dat soort pseudo-diepzinnige wijsheden probeerden mensen in die tijd op elkaar indruk te maken.

Broady lijkt zelf te beseffen dat er geen schot in de zaak wil komen en schrijft een aantal keren: 'Er was iets vreemds aan de hand.'

Vervolgens gooit hij de handdoek in de ring. Evan en Adrea 'weten dat ze op de goeie plek zijn, maar ze weten niet wat ze verder moeten doen. Ze hebben ontdekt dat onsterfelijkheid niet eeuwig duurt, maar ze weten niet of dat iets uitmaakt.' Wat Evan en Adrea helaas ook niet weten, is dat ze enkele bladzijden later in een brand zullen omkomen. Dat is een drastische oplossing voor een schrijver die niet meer goed weet wat hij met zijn personages moet aanvangen.

Onsterfelijkheid duurt maar even bewijst dat herinneringen niet volstaan om een roman te schrijven, zelfs wanneer die herinneringen voor een bepaalde generatie tot het gekoesterde, collectieve geheugen behoren.

Misschien velt Broady daarmee ongewild een hard oordeel over een generatie: ze wa

ande zich onsterfelijk, maar eigenlijk wist ze niet waar naartoe.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden