Online catalogus toont volledige oeuvre Mondriaan, inclusief dertig 'nieuwe werken'

Sinds gisteren is het hele oeuvre van Mondriaan online te doorzoeken. De vorige oeuvrecatalogus, gepubliceerd in twee kloeke delen, dateerde van 1998.

Victory Boogie Woogie van Mondriaan. Beeld anp

Zo'n catalogus stelt vast welke kunstwerken precies tot het oeuvre van de kunstenaar behoren, onmisbaar voor onderzoekers, verzamelaars en kunsthandelaren. RKD-conservator en kunsthistoricus Wietse Coppes legt uit dat die vorige versie aan een update toe was: 'In principe is het oeuvre bepaald wanneer zo'n catalogus verschijnt, maar er kan een dag later alweer een nieuwe Mondriaan opduiken.'

Dit online overzicht laat daarom 'dertig nieuwe Mondriaans' zien. Het gaat om schilderijen en tekeningen die de afgelopen twintig jaar aan Mondriaan zijn toegeschreven, bijvoorbeeld een olieverfschilderij dat het Rijksmuseum in 2005 verwierf. De meeste toegevoegde werken maken deel uit van privécollecties. 'Die mensen weten al dat ze een Mondriaan in huis hebben,' vertelt Coppes.

Toch zou een blik op deze 'aanvullingen' wel voor verrassingen kunnen zorgen: 'Er zit een schilderij bij waarvan we wel dankzij een oude foto weten hoe het eruitziet, maar niet waar het is.' Het gaat om een zwart-wit foto, uit de nalatenschap van Mondriaan zelf, erop een ruitvormig schilderij gesigneerd 'PM19'. Coppes: 'Mondriaan maakte vaker reproducties van zijn schilderijen, voor als hij aan bezoekers wilde laten zien hoe hij zich als schilder had ontwikkeld.'

Nog een andere nieuwe toeschrijving valt op, een zoetsappige plafondschildering vol engeltjes. Geen voorstelling waarbij je meteen denkt aan Mondriaan. 'Hij maakte dat soort schilderingen vaker om de schoorsteen te laten roken. Hij had er zelf een hekel aan,' weet Coppes. Als het aan Mondriaan zelf had gelegen had u deze schildering misschien niet eens gezien. In de catalogus staat er trouwens nog een.

Online oeuvrecatalogi bieden nieuwe mogelijkheden, legt Coppes uit: 'We kunnen verbanden laten zien die op papier erg lastig zijn, zoals artistieke en fysieke verbanden tussen onderlinge werken. En we gaan Mondriaans brieven ook online publiceren, met steeds een link naar relevante kunstwerken uit deze catalogus.' Eind volgend jaar wordt de eerste reeks geannoteerde brieven toegevoegd. En Coppes belooft: 'Als er morgen een nieuwe Mondriaan wordt ontdekt, kan die overmorgen al online staan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.