Ongewerveld

'Ik heb mijn best gedaan Anthony Robbins' juichende hoe-word-ook-ik-een-succes lessen ter harte te nemen en in de voetsporen van De Bono lateraal denkend aan de slag te kunnen, maar er zijn grenzen....

Ja, vraag om respons van de lezer en je zult het weten.

En dit is nog maar een fractie van wat Arjan Broere allemaal e-mailde.

Je hebt gelijk Arjan, al vroeg ik me wel even af waarin precies.

Of bedoel je dat het in deze tijd van succes-verheerlijking steeds moeilijker wordt om te zeggen dat je baalt omdat het leven zo tegenzit? Dat je moet spreken van 'een uitdaging' in plaats van gewoon 'pech'?

Ja, dat is waar. Ooit was het cool om op de vraag 'hoe gaat het?' net als Frits van Egters 'slecht, maar verder gaat het goed' te antwoorden, maar inderdaad, die tijden zijn voorbij.

Maar de meeste reacties van lezers gingen over 'zinloos' en 'zinvol' geweld (Hedenlands van donderdag 28 mei).

In een naadloos traktaat betoogt Jesus de la Torre y Rivas dat iets aanduiden als 'zinloos', niet betekent dat andere, niet aangeduide zaken daarmee 'zinvol' zijn.

'Als ik een zinloos gesprek met iemand voer, bijvoorbeeld over zinloos geweld, dan suggereert dat op geen enkele manier dat ik met iemand anders een zinvol gesprek zou kunnen voeren.'

Ik geef toe, daar zit wat in.

'De term zinloos geweld suggereert hoogstens dat er naast zinloos geweld ook andere vormen van geweld zijn', schrijft Jesus de la Torre y Rivas.

'Zinloos' betekent 'zonder zin', 'zinvol' betekent 'rijk aan zin', en iets dat niet zonder zin is, is daarmee nog niet rijk aan zin, betoogt Jesus.

Juist, de populaire platitude dat de term zinloos geweld verwerpelijk is omdat hij impliceert dat alle andere vormen van geweld zinvol zijn, is dus ook om die reden onjuist.

Het voorstel van professor Hoogerwerf om van 'uitgaansgeweld' te spreken vindt ook bij de lezers weinig bijval.

'In de laatste troonrede (hoewel, nu ik erover nadenk, het zal wel de kersttoespraak geweest zijn) gebruikte de koningin de term 'redeloos geweld''', schrijft Frans Schaeffer. 'Dat leek mij toen, en nog steeds, een goed alternatief voor 'zinloos geweld'.'

De vraag of geweld 'zin' heeft leidt al snel tot de vraag of het 'nuttig' en/of 'gerechtvaardigd' is, en dat nadeel heeft 'redeloos' inderdaad niet. Over de kwaliteit van de reden kunnen we het nog hebben, zeg je in dat geval, maar een reden moet het in elk geval hebben.

Nu ben ik zelf ooit door een Hells Angel bont en blauw geslagen omdat ik 'kun je niet uitkijken?' tegen hem zei, en als het ooit tot een proces was gekomen zou hij dat als 'reden' hebben kunnen opgeven. Je komt wel vreemder uitspraken tegen in rechtbankverslagen.

'Verdachte, u heeft het slachtoffer zestien keer tegen het hoofd, in de hals en in de maagstreek geschopt. Waarom deed u dat?'

'Iets in z'n houding beviel me niet.'

Eind jaren tachtig werd in Central Park in New York een joggende vrouw door een groepje jongens tot moes geslagen, verkracht (in die volgorde) en in de bosjes gedumpt. Dat soort geweldsuitbarstingen door teenagers begon toen vaker voor te komen in de Verenigde Staten, zie ook de film Kids. Wilding werd het in de media genoemd. 'Beesten' zou je ook kunnen zeggen, al heeft het corpswezen die term al in gebruik voor het onschuldige deel van een avondje 'laag gaan': veel zuipen en lol trappen. Als dat al 'beesten' is zou je het in elkaar trappen van een voorbijganger 'planten' moeten noemen. Of 'ongewerveld gaan'.

Ongewerveld, eigenlijk wel een goeie term voor dom, primitief gedrag.

'D'r kwamen me toch een paar ongewervelde types binnen, zeg.'

Dit is natuurlijk 'speciecisme' (discriminatie naar biologische soort), dus we wachten de eerste boze brief van een ongewervelde af.

Conclusie: van alle termen voor buitensporig recreatief geweld die tot nu toe in omloop zijn gebracht, zijn 'straatgeweld' en 'redeloos geweld' het minst bezwaarlijk.

Er waren ook nog brieven over andere onderwerpen, die komen later aan bod. Blijf schrijven!

Reacties, vragen, tips, opmerkingen? Graag. Schrijf (Hedenlands, Dag in Dag uit, de Volkskrant, postbus 1002, 1000 BA Amsterdam), fax (020-6761967) of e-mail: hedenlands@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden