Onderzoek naar autoveiligheid gaat hand in hand met horrorfotografie

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: een auto zonder bestuurder en een bestuurder aangepast aan een auto.

null Beeld Merel Van Den Enden
Beeld Merel Van Den Enden

Ongeveer vijftien duizend. Dat is volgens de mensen die het weten het aantal foto's dat we dagelijks tot ons nemen. En hoewel het inmiddels een cliché mag heten om een stuk over fotografie te beginnen met een verwijzing naar deze beeldenvloed, doe ik het toch. Ik vind het namelijk nogal interessant om te bemerken welke foto's aan het einde van zo'n volle visuele dag in mijn hoofd zijn blijven hangen. En nóg interessanter: welke foto's uit die brij een verbondje aangaan en voor altijd samen in een mentale archiefmap zullen zitten.

Dat is het geval met bovenstaande beelden. Beide kwamen twee dagen en onafhankelijk van elkaar binnen, het ene via de papieren krant, het andere via Twitter. Ze hoorden meteen bij elkaar.

Er is de foto van een testrit in een Ford Transit Connect, die onlangs zogenaamd chauffeurloos door de Amerikaanse staat Virginia reed en met andere weggebruikers communiceerde door middel van geavanceerde lichtsignalen. De Ford-mensen wilden weten hoe men op die signalen reageerde en en passant natuurlijk ook op het feit dat niemand de auto leek te besturen. Daartoe hadden ze een man verkleed als autostoel. Wat eruitzag als hoofdsteun, was een soort muts van materiaal waar hij doorheen kon kijken en hij droeg een lange tuniek van twee kleuren autostoelleer.

De tweede foto liet mij en de rest van de wereld kennismaken met Graham, half mens, half - uh. Graham is een levensechte sculptuur van siliconen, beton, staal en mensenhaar, in opdracht van de Australische Transport Accident Commission gemaakt door kunstenaar Patricia Piccinini, in samenwerking met een traumachirurg en een expert op het gebied van botsingen. Graham is hoe het menselijk lichaam eruit zou moeten zien, wil het ongeschonden uit een low-impact auto-ongeluk kunnen komen. Het mánnelijk menselijk lichaam althans, een vrouwelijke versie werd niet ontworpen, wat best raar is. Vrouwen hebben áltijd een lichaam, of ze willen of niet, behalve bij auto-ongelukken blijkbaar.

null Beeld
Beeld
null Beeld RV
Beeld RV

Afijn, dit was dus de eerste connectie tussen die twee verschillende plaatjes: hier zaten twee autobestuurders. Maar er was meer. Wat betreft die lichamelijkheid zijn de foto's elkaars tegenpolen, bedacht ik bijvoorbeeld na een tijdje kijken. Waar in het ene geval het bestuurderslijf meer dan nadrukkelijk aanwezig is, loste het in het andere geval (bijna) helemaal op. Welk toekomstbeeld is realistischer, dan wel krankzinniger: dat waarin we als mensen zoveel meer tijd in onze voertuigen gaan doorbrengen dat we automatisch het lijf krijgen dat daar het beste op toegerust is, of dat waarin auto's en andere machines het gewoon van ons overnemen, waardoor we overbodig worden?

Ten slotte werden de twee foto's in mijn hoofd voorgoed aan elkaar gesmeed vanwege hun griezelgehalte. Zo te zien gaat onderzoek naar autoveiligheid hand in hand met horrorfotografie; van beide beelden schrok ik me in elk geval een ongeluk. In het geval van Graham ligt dat voor de hand, die ziet er nu eenmaal uit als de ongure chauffeur van een zombietaxi. En moet je kijken hoe ze hem neergezet hebben, daar op die bank in de State Library van Victoria, met die ene arm nonchalant dreigend om de nek van een kleine, denkbeeldige passagier (in Australische auto's zit het stuur rechts). Maar ook de als stoel verklede man in de Ford mag er horrortechnisch wezen. Hij doet denken aan de schoften uit de talloze prank-filmpjes op YouTube, die onschuldige mensen de stuipen op het lijf jagen door zich te verkleden en ineens op te duiken.

Misschien dat de foto's op die manier eveneens hun doel bereiken. Baseerde ik mijn toekomstvisie op deze twee beelden in mijn hoofd, ik stapte nooit meer een auto in. Lekker veilig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden