Drama

Onder ons

Onderhuidse spanning in zielloze vinexwijk

Balans tussen te veel en te weinig prijs geven, is soms zoek.

Ze is lief, ze is netjes en hun kind is dol op haar, zo somt het Hollandse echtpaar de pluspunten van hun nieuwe au pair op. Maar toch: 'ze kijkt je niet aan als je tegen haar praat' en 'het is net alsof ze je continu in de gaten houdt'.

Ze doen hun best, op hun manier. Ilse en Peter (Rifka Lodeizen en Guy Clemens), een doorsnee stel uit de middenklasse, wonend in een nieuwbouwwijk. Maar echt klikken wil het niet met de inwonende Poolse kinderhulp Ewa. Het meisje is op zichzelf, non-communicatief. Blijft wijnglazen in de afwasmachine zetten terwijl ze onderhand wel beter mag weten.

Het zijn de kleine irritaties die veel over de personages verraden in Onder ons, het sterk geacteerde regiedebuut van Marco van Geffen (1959). Ook de paternalistische toon waarop Ilse en Peter de hulp Ewa toespreken in hun steenkoolplus-Engels is raak en wrang. Wanneer Ewa vervolgens écht reden geeft tot onvrede wordt ze al snel bedankt en op de bus gezet, terug naar Polen. Ongeveer twintig minuten zijn dan gepasseerd, waarin de makers ook voorzichtig wat thrillerelementjes uitstrooien: dat openingsshot langs riet en waterkant is wel heel omineus en de referenties aan een verkrachter - nieuwsprogramma op tv, bloemenzee bij een tunneltje - zijn ook niet onopgemerkt gebleven.

En dan begint Onder ons weer bij het begin en wordt het perspectief van het verhaal een tikje verlegd. Weer zien we Ewa, die zich almaar grilliger gedraagt, en valt er zo nu en dan een opmerking over de verkrachter; ergens moeten hij en de au pair toch samenkomen, of niet.

Van Geffen, die eerder scenario's leverde voor drukke, vol op de grap geschreven komedies als Het Schnitzelparadijs en De President, ging voor zijn regiedebuut een alliantie aan met scenarist Jolein Laarman (Het zusje van Katia), die zich meer toelegt op fragiel arthousedrama. Het door hen samen geschreven Onder ons, dat eerder dit jaar voor het internationale filmfestival van Locarno werd geselecteerd, is gestructureerd als een puzzel waarvan verschillende cruciale stukjes ontbreken - nooit is het zicht compleet. Op het hoofdpersonage Ewa is het moeilijk grip krijgen voor de kijker, maar de Poolse actrice Dagmara Bak houdt de aandacht vast met mooi naturel spel.

Tegelijkertijd kerft Van Geffen in strakke kaders het hedendaagse bestaan in en om de uniform gebouwde vinexwijk. Leeg is het daar, en zielloos. Onder ons kent momenten waarop de balans tussen nét genoeg en nét te weinig vertellen even zoek is, maar is als geheel trefzeker geregisseerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden