Omzet priklimonade kelderde maand na 'ontploffing' met 60 procent In slow-motion is de kogel te zien

Na klachten over exploderende flessen gazeuse, besteedt Marcel van Dam als tv-ombudsman in oktober 1970 aandacht aan het dan populaire product....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

De 'beschermheer' van de gewone man heeft veel krediet. Als een verontwaardigde Van Dam daarom kijkers oproept klachten over Exotaflessen bij hem te melden, krijgt de VARA bijna driehonderd reacties.

Tijdens daaropvolgende uitzendingen van De Ombudsman in 1971 zien miljoenen kijkers hoe Van Dam in de studio een fles priklimonade tot ontploffing brengt. Tot die tijd is de gazeuseprik nog ongekend populair, na die avond in januari gaat het snel bergafwaarts met de leverancier van Exota, Van Tuijn's Limonadefabrieken. Binnen een maand keldert de Exota-omzet met 60 procent. Nog in datzelfde jaar bepaalt de rechtbank dat de VARA onrechtmatig heeft gehandeld. De grenzen van zorgvuldigheid zijn overschreden.

De ontploffing is in scène gezet. Bij het in slow-motion afdraaien van het programma is zelfs een kogel te zien waarmee de VARA de fles-ontploffing heeft geënsceneerd. Achteraf blijkt de getoonde fles een gewone fles, met een veel dunnere wand te zijn.

De omroep moet rectificeren en wordt veroordeeld tot het betalen van een nader te bepalen schadevergoeding.

Het jaar daarop (januari 1972) moet Van Tuijn faillissement aanvragen. Dat kan worden voorkomen doordat het bedrijf wordt verkocht aan de Amsterdamse zakenman J. Leutscher. Hij wordt de nieuwe tegenpartij van de VARA. Leutscher verkoopt het bedrijf echter door aan Allied Breweries maar wel behoudt hij de rechten op de bij de VARA ingediende claim. Hij brengt de aanspraak weer onder bij het Nederlands Trustkantoor voor Belegging en Financiering.

Sinds die verkoop zijn rechtszaken aan de orde van de dag. De betrokken partijen, Leutscher, Van Tuijn en de VARA staan meerdere malen tegenover elkaar. In 1986 oordeelt het Amsterdamse gerechtshof dat de omroep en de ombudsman onrechtmatig hebben gehandeld met de tv-uitzending. In oktober 1987 wordt bij de VARA een voorlopige schadeclaim ingediend van bijna zeven miljoen, met nog eens ruim elf miljoen wettelijke rente.

In maart 1990 lijkt Leutscher overtuigd van zijn gelijk en laat hij beslag leggen op eigendommen van de VARA en Van Dam, hij eist onmiddellijk twintig miljoen. In kort geding kon het beslag worden opgeheven. Wel gaat een onafhankelijke commissie in 1992 onderzoeken hoe hoog de claim uiteindelijk mag worden. In maart 1995 is het hof er nog steeds niet uit: een nadere toelichting van deskundigen is gewenst.

12 december 1996, is er dan eindelijk uitspraak: het hof veroordeelt de VARA tot betaling van 7,5 miljoen schadevergoeding, inclusief wettelijke rente.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden