Boeken Omslag

Omslagen als zoekplaatjes, intrigerend omdat elk verband lijkt te ontbreken

Beelden die je laten raden naar hun betekenis.

Hannah van Wieringen: Als vrouwen vrienden zijn. Omslagbeeld Roman Signer: ‘Wasser Stiefel’ (1986), ontwerp ­Esther Noyons. De Harmonie, € 16,90.

Een thriller met de titel Sluipwesp met, inderdaad, een sluipwesp op het omslag. Een dichtbundel, Een goudvis, waarop een goudvis is afgebeeld. Of een foto van een Singer-naaimachine op een roman die, jawel, De naaimachine heet. Geen verzinsels, maar drie voorbeelden van recente omslagen met een maximale symmetrie tussen woord en beeld.

Onder ontwerpers is zo’n een-op-een-connectie (in vakkringen ‘aap eet banaan’ geheten) niet onomstreden: die zou te weinig ruimte laten aan eigen interpretaties. Daar zit iets in, al kun je net zo goed betogen dat eenduidigheid schijn is en dat ook eenvoud moeilijk te peilen kan zijn.

Niettemin, de meeste omslagontwerpers doen het anders en bewandelen de middenweg tussen raadsel en evidentie. Het andere ­uiterste bestaat ook: omslagen als zoekplaatjes, die juist intrigeren omdat elk verband tussen tekst en afbeelding lijkt te ontbreken.

Zo’n puzzel is Pauwl van Erik Jan Harmens (Lebowski, 2017). Ontwerpbureau Dog and Pony zette een beeld van de Amerikaanse straatfotograaf Vivian Maier op het omslag: een half in een heg verdwijnende gestalte. Wat dat heeft te maken met Harmens’ ­roman, geschreven vanuit het perspectief van een autistische jongen, mag de lezer zelf bepalen.

Vergelijkbaar verhulde lichamen zien we op de roman Nulversie van Basje Boer (Nijgh & Van Ditmar, 2019) en Kantoorleven, de gebundelde columns van Jacq. Veldman (Nijgh & Van Ditmar, verschijnt 14 mei), met ontregelend werk van de fotografen en beeldend kunstenaars Eva Stenram en Isabelle Wenzel.

Nog een fractie vreemder is Als vrouwen vrienden zijn, theaterteksten van Hannah van Wieringen met op het omslag iets dat valt te omschrijven als een waterlichaam: het resultaat van een miniatuurexplosie in twee met water gevulde kaplaarzen – secuur uitgedokterd en met de high-speedcamera vastgelegd door de Zwitserse kunstenaar Roman Signer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden