Omroepbijdrage is juist een moderne belasting

Afschaffing van de omroepbijdrage staat haaks op de trend naar televisie op maat, waarbij de kijker alleen betaalt voor wat hij wil zien....

ROBBERT Coops betoogt in Forum van 28 juli dat afschaffing van de Omroepbijdrage meer is dan een praktisch probleem. Volgens hem zal de onafhankelijkheid van de publieke omroep in het geding komen en weegt de ingeboekte efficiencyverbetering niet op tegen tal van andere bezwaren.

Coops heeft groot gelijk met zijn betoog tegen de fiscalisering, het via de belasting innen van de omroepbijdrage. Hij verzuimt echter enkele argumenten te noemen. Fiscalisering gaat namelijk in tegen trends die zowel in de mediawereld als in het algemene belastingbeleid van de overheid zichtbaar zijn.

Mediaproducten worden steeds meer individueel afgerekend. We staan nog maar aan de vooravond van ontwikkelingen van pluspakketten, betaalkanalen en pay per view. Om niet te spreken over alle mogelijkheden van integratie van televisie met Internet.

De mediaconsument zal in de nabije toekomst een duidelijk zichtbaar verband verlangen tussen het bedrag dat hij betaalt en het product dat hij daarvoor terugkrijgt.

In het geval van het kijk- en luistergeld is dat duidelijk. Voor iedereen is direct zichtbaar waar hij de omroepbijdrage voor betaalt: voor een non-commerciële en onafhankelijke omroep. Bij voorkeur, zo bleek recent weer eens uit een onderzoek van de Socialistische Partij, zonder reclame. Meer dan betaling uit de algemene middelen past een aparte omroepbijdrage in deze trend. Gegeven de verschuivingen naar meer individuele afrekensystemen zal met het verlaten van de aparte heffing de legitimatie van de publieke omroep bij het publiek snel afnemen.

Ook staat fiscalisering van de omroepbijdrage haaks op de ontwikkelingen in het Nederlandse belastingbeleid waarin doelheffingen en heffingen die verband hebben met gebruik of verbruik meer centraal komen te staan. De huidige discussie over het rekeningrijden is daar een voorbeeld van.

Een doelheffing als de omroepbijdrage is dan ook niet, als we staatssecretaris Rick van der Ploeg van Cultuur moeten geloven, uit de tijd, maar juist een uiting van een moderne vorm van belastingheffing. Het garandeert bovendien dat elke gulden die aan omroepgeld betaald wordt ook daadwerkelijk aan de omroep wordt besteed.

De publieke omroep is gediend met een gezonde afstand tot de politiek. Tot op heden is die afstandelijkheid een illusie gebleken. Betaling uit de algemene middelen zet de deur open om de onbedwingbare lust tot Haagse bemoeienis met de publieke omroep nog meer ruimte te geven. Het fiscaliseren van de omroepbijdrage biedt mogelijkheden voor politici die op zoek zijn naar een handig bezuinigingsobject. Of die via het financiële instrument meer willen sturen dan gewenst is.

Publieke omroepen wordt weinig rust gegund. Daar maken ze het met hun verzet tegen verdergaande samenwerking in het kader van de concessieverlening vaak zelf naar. Relatieve rust op het financiële vlak is echter van groot belang voor het behoud van het draagvlak voor een volwaardig publieke omroep.

Laat het kabinet niet eenzijdig kijken naar een snel verdiende bezuiniging van 60 miljoen gulden. Er zijn wel meer mogelijkheden om de inning te moderniseren of om geld te besparen. Want het kijk- en luistergeld kan blijven bestaan zonder een apart instituut als de Dienst Omroepbijdrage. De belastingdienst is prima in staat om de inning ter hand te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.