Omdat pessimisten altijd ongelijk kregen

Voor een zomer zonder getob beveelt wetenschapsredacteur Maarten Keulemans 'De rationele optimist' aan, van Matt Ridley, die een eerbetoon brengt aan het vernuft van de menselijke soort.

Beeld Thinkstock

Nog maar iets meer dan een eeuw geleden beschreef de Deense journalist Jacob Riis een typisch arm gezin in New York: met negen mensen bewoonden ze een eenkamerwoning, werken deed men zestien uur per dag en zeven dagen per week, er was geld voor maar één dagelijkse maaltijd, en de levensverwachting lag rond de 40. Vergelijk dat eens met het officieel als arm aangemerkte Amerikaanse gezin nu: nagenoeg allemaal hebben ze elektriciteit, koelkast, televisie, toegang tot internet, stromend water, meerdere kamers en sanitair; 88 procent heeft een telefoon, 71 procent een auto en 70 procent airconditioning.

Ja, ten koste van wat, zegt u misschien. Maar de 'rationale optimist' Matt Ridley heeft het antwoord klaar. Voedsel is gezonder, goedkoper en overvloediger aanwezig dan ooit, en toch zijn in Europa en de VS lucht, water en bodem schoner dan een eeuw geleden, is de natuur verbeterd en geeft een moderne auto rijdend minder vervuiling dan een geparkeerde auto in de jaren zeventig.

Wat is er prettiger dan na een jaar vol getob over Grexit, IS, klimaatverandering en sociale ellende De rationele optimist van Matt Ridley in de koffer te stoppen? Ik deed het al twee keer eerder en doe het dit jaar misschien weer: Ridley - ik leerde hem ooit kennen als de schrijvende bioloog die een alleraardigst boek, Genome, over menselijke genetica had geschreven - is een erudiete, spannende en buitengewoon grappige verteller, met een boodschap die weer eens heel wat anders is.

Natuurlijk, Ridley heeft een hang naar Republikeinse rechtsigheid: dat het allemaal zoveel beter gaat, komt vooral door de vrije markt en het kapitalisme, en als we willen dat het nóg beter gaat, moeten we de overheid verkleinen en de vrije jongens de ruimte geven. Maar hoewel ik niet uitsluit dat ik het boek deze vakantie om die reden brullend van een berg smijt, ligt Ridleys kracht ergens anders.

Overtuigend laat hij zien hoe de pessimisten die denken dat alles naar de haaien gaat altijd onder ons zijn geweest - en altijd ongelijk hebben gekregen. Een sterker eerbetoon aan het vernuft van de menselijke soort kun je je niet wensen.

Maarten Keulemans neemt mee

1 Marcel Hulspas - Mohammed en het ontstaan van de islam Kloeke rondleiding door de Koran.

2 Philip Dröge - De schaduw van Tambora Huh? Een verwoestende vulkaanuitbarsting? Op (destijds) Nederlands grondgebied?

3 Martijn van Calmthout - Echt Quantum Over quantumnatuurkunde in de alledaagse wereld. Ik had het ook meegenomen als de auteur géén collega was.

4 George van Hal - Robots, aliens en popcorn Van Hal laat de wetenschap in de spiegel van Hollywood kijken, en vice versa.

5 Helen Scales - Spirals in Time Altijd lees ik op vakantie één boek over een onderwerp waar ik niets van weet. Dat wordt dit boek over zeeschelpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden