Column

Om mezelf na al dat geruzie moed in te praten citeer ik een gedicht van Zwagerman

Poëzie is altijd en overal aanwezig, alleen vandaag speelt ze verstoppertje met me. Daar heeft ze een reden voor: ik heb ruzie met iemand die me na staat, en dat doet me pijn. Ruzie is een spelbreker.

Joost Zwagerman in Pittsburg, Pennsylvania in april 2012. Beeld null
Joost Zwagerman in Pittsburg, Pennsylvania in april 2012.

Als kind al kon ik er niet tegen als anderen ruzie maakten en nu maak ik hem nota bene zelf. Of in ieder geval is mijn gedrag er de oorzaak van. Dag poëzie. Ik hoop je later weer te zien.

In mij zit vandaag dus geen poëzie, maar ik kan natuurlijk wel mijn toevlucht zoeken in wat anderen schreven. Zo bezit ik Beeld Verplaatst, een prachtig uitgegeven boek van Joost Zwagerman (De Arbeiderspers, 2010). Hij schrijft hierin gedichten bij werken van kunstenaars als Marlene Dumas, Erwin Olaf, Hans Op de Beeck.

Niet zozeer uit ijdelheid, maar meer om mezelf na al dat geruzie moed in te praten citeer ik het gedicht dat Zwagerman schreef bij een portret dat Emo Verkerk van mij maakte:

kijk daarbuiten wandelt Remco Campert/ de Leidsestraat is overvol/ maar hij stemt in een ring van stilte/ op dromen daden van de eenling af// kijk Remco Campert stapt in dit gedicht/ de Leidsestraat wordt prompt rivier/ Naarstig zwemmen wij de weifelslag/ en nemen feestend onze badmuts af

Wel, daar knap ik enigszins van op. Welgemoed neem ik nu Binnenzee van Maria Barnas op. Binnenzee is een project van Barnas in opdracht van SKOR voor Spaarnepoort in Hoofddorp waar de Geestgronden, Brijder Verslavingszorg en de Jeugdriagg NHZ zijn gevestigd. Ingegeven door het water dat hier ooit lag en het verlangen naar buiten te gaan, liep Barnas vanuit dit gebouw in de zomer van 2005 een zo kort mogelijke route naar zee.

Al lopende noteert ze. Een fragmentje:

Een lang pad met aan weerszijden bomen zoals/ Napoleon ze plaatste voor zijn troepen in een/ rechte lijn naar de kerktoren van het volgende dorp./ Beschermd en beschaduwd ben ik een leger/ en ik ben op weg naar zee./ Mijn paarden hebben schaduw/ en mijn mannen hebben honger/ en we hebben weinig tijd/ De vogels fluisteren iets over de waarheid.'

Ik eindig met nog een gedicht van de betreurde Zwagerman. Hij schreef het bij de foto van een paard, gemaakt door Charlotte Dumas.

'Om te worden het vriendelijk en telgaand/ paard, prikkeldraad en te heet asfalt mijdend/ alsof gevaar zich enkel openbaart als wat/ schrammen met een beetje bloed soms, of gewoon/ als vloeibaar zwart waaraan je je kunt branden,/ daarvoor moet ik nog zo heel veel doen,/ ik moet mijn kleding verstellen, mijn haar/ eens grondig wassen. En dan nog is het niet/ mooi en schoon genoeg aan mij om alle angst/ te herleiden tot versperringen die pijn doen,/ tot huid die niet meer wil.'

Iets van zijn zelfmoord schemert er al in door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden