Film

‘Oliver Sacks: His Own Life’ is verdomd ontroerend ★★★★☆

De mooiste observaties over de beroemde Britse neuroloog komen van zijn patiënten.

Oliver Sacks, his own life Beeld
Oliver Sacks, his own life

Toen Oliver Sacks 10 jaar oud was, nam zijn moeder weleens een menselijke foetus mee om in te snijden. Zo kon haar oogappeltje vast oefenen, voor als hij later dokter zou worden. Dat was ‘niet makkelijk voor iemand van 10’, zegt de vermaarde Britse neuroloog er zelf laconiek over.

Het is onmogelijk om niet hoe langer hoe gefascineerder te raken door deze man, in deze documentaire met de dodelijk saaie titel Oliver Sacks: His Own Life. Regisseur Ric Burns heeft goud in handen: gediagnosticeerd met terminale kanker besluit Sacks op de valreep openhartig terug te blikken op zijn leven, in een biografie en een documentaire. Wat Sacks, die in 2015 overleed, en zijn naasten vertellen is allemaal even verbazingwekkend als intrigerend: zijn wereldberoemde onderzoeken naar een mysterieuze slaapziekte, zijn obsessie met het metrisch systeem, zijn merkwaardige, paradoxale relatie met zijn lichaam – de zachtaardige dokter was ooit één grote spierbundel op een motor –, het moment dat hij besloot een beer uit te dagen en die keer dat hij leed aan het omgekeerde van een writer’s block: hij kon uit angst niet stoppen met schrijven, maar het sloeg nergens op.

Oliver Sacks: His Own Life kijkt voorbij de wereldfaam en het verstrooideprofessorcliché. In de documentaire wordt Sacks vooral menselijk in al zijn merkwaardigheid. Een man die zelf ook de menselijkheid zag in neurologische patiënten, die met hun tics en eigenaardigheden eerder werden weggezet als eng of gek, en deze visie via zijn boeken onder een groot publiek wist te verspreiden. De mooiste observaties over hem komen ook van zijn patiënten. Een vrouw met autisme vergelijkt zijn manier van kijken met de Hubble-telescoop, bijvoorbeeld. En een man met tourettesyndroom zegt: ‘Mensen zeggen wel altijd dat hij ze liet kijken naar de anderen, maar hij liet ze eigenlijk kijken naar zichzelf, naar de mensheid.’

Een loner had hij gemakkelijk kunnen worden, deze man. Maar zie hem hier, lachend, omringd door mensen die van hem houden. Het overwinnen van trauma’s kán, toont Oliver Sacks: His Own Life. Het meeste uit het leven halen kan alleen als je durft te leunen op anderen. Geboren misfits zijn niet gedoemd om eenzaam te sterven. En zo is het nog verdomd ontroerend ook, als hij tegen het einde nuchter afscheid neemt. Iemand kan je in een krappe twee uur toch gek dierbaar worden.

Oliver Sacks: His Own Life

Documentaire

★★★★☆

Regie Ric Burns

114 min., in 28 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden