Oliebedrijf dat illegaal boorde in Congo vertrekt na film

Weinig documentaires op IDFA zullen meer impact hebben gehad dan Virunga. Een Brits oliebedrijf dat illegale boringen verrichtte in een nationaal park in Congo pakte zijn biezen, onder meer door deze film. 'Dit is meer dan een film, het is een campagne.'

Parkwachter met jonge berggorilla in Virunga.Beeld Virunga Movie

Voor een documentaire over een relatief onbekend natuurpark, heeft Virunga een imposante fanclub verzameld. Sir David Attenborough, Richard Branson en Desmond Tutu prezen de film, die nu is te zien op het International Documentary Festival Amsterdam (IDFA). Acteur Leonardo di Caprio werd zelfs gestrikt als executive producer.

Het tekent het mediasucces van de film, die aan de kaak stelt hoe Virunga Nationaal Park in Congo, opgenomen in de werelderfgoedlijst, wordt bedreigd door de olie-exploratie van het Britse bedrijf SOCO. 'Virunga is meer dan een film, het is een campagne', zegt producer Joanna Natasegara.

Duurzaam toerisme

Regisseur Orlando von Einsiedel ging in 2012 naar Congo voor een film over duurzaam toerisme. Hij kwam terecht in een war zone, waar de parkwachters van Virunga het opnamen tegen de rebellenbeweging M23 en de machinaties van SOCO. Het werd ineens een heel ander verhaal, zegt hij. 'Gevaarlijk ook, maar we konden ons optrekken aan de dappere rangers.'

Het zijn ook die rangers die de film dragen. Van directeur Emmanuel de Mérode, die zijn park verdedigt vanuit het besef dat als je oliewinning toelaat in Virunga, geen enkel natuurgebied veilig is, tot André Bauma, de verzorger van een stel jonge berggorilla's van wie de ouders door stropers zijn gedood.

Toch gaat de film niet over natuurbescherming, zegt Natasegara. 'Het is vooral een film over rechtsorde. Bedrijven moeten zich aan de wet houden. SOCO doet dat niet, want het opereert illegaal binnen een nationaal park.'

Undercoveropnamen

De schimmige activiteiten van de lokale handlangers van SOCO, die onder meer steekpenningen betaalden, werden vastgelegd in undercoveropnamen. Natasegara wil er on the record niets over kwijt. 'Iedereen die zich in Congo met SOCO bezighield, kreeg te maken met omkoping, bedreiging en intimidatie. Het was echt gevaarlijk.'

De situatie in Virunga is sinds het maken van de film verbeterd. Niet alleen zijn de troepen van M23 uit het park verdreven, ook kwam de campagne tegen SOCO op stoom. Met succes. In juni beloofde het bedrijf, dat alle beschuldigingen van de hand wijst, zijn activiteiten in Virunga te staken.

Dat wil niet zeggen dat het park veilig is. Zo lobbyt SOCO nu voor het hertekenen van de grenzen van het park. En begin deze maand braken in Virunga gevechten uit met een nieuwe gewapende groep, rebellenbeweging ADF. Het park blijft een war zone.

Virunga is te zien op de IDFA Green Screen Day op 27/11. Verder op 22, 26 en 29/11. idfa.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden