Column Theater

Oktober wordt dé maand van het jeugdtheater, het ondergeschoven kindje van de theaterwereld

Ilse Warringa als Juf Ank in De Luizenmoeder.

Ook zo genoten van actrice Ilse Warringa als Juf Ank in De Luizenmoeder? En weet u waaraan u dat te danken hebt? Aan het jeugdtheater. Cabaretier Bianca Krijgsman, in die verrukkelijke rol van hysterische klasse-ouder Nancy? Brought to you by het Nederlandse jeugdtheater. Of preciezer: jeugdtheaterwerkplaats Alkmaar, waar haar carrière begon. Op het Gala van het Nederlands Theater afgelopen zondag, waar het duo de belangrijkste jeugdtheaterprijzen uitreikte, memoreerden ze dat nog maar even, omdat het jeugdtheater vaak een ondergeschoven kindje blijft, vooral ook in de media. (Sorry.)

Romana Vrede, vorig jaar winnaar van de Theo d’Or,  vervolgens meteen tafeldame bij praatprogramma De Wereld Draait Door en daarna zelfs Zomergast; ook zij speelde al jaren haast onopgemerkt in het jeugdtheater.

Diversiteit op toneel, waarvan de grote Nederlandse gezelschappen nu misschien sinds een jaar of twee het belang inzien? Al decennia een feit in het jeugdtheatercircuit. Dat soort dingen worden, ook door mij vrees ik, vaak een beetje vergeten.

Maar oktober wordt nu eens de maand van het jeugdtheater. Daarom deze hoognodige ode.

Er is veel om te vieren. De negen rijksgesubsidieerde jeugdgezelschappen ontvangen dit jaar de Prijs van de Kritiek van Nederlandse theatercritici, voor hun ‘onmisbare bijdrage aan het Nederlandse theater’. Nederlands jeugdtheater neemt kinderen serieus, is niet bevoogdend en durft even complex en gelaagd te zijn als toneel voor volwassenen. Wereldwijd, en dit is niet overdreven, wordt jaloers gekeken naar het niveau van ons jeugdtoneel. Dat mag weleens worden gezegd. Nee, dat moet vaker worden gezegd.

Liesbeth Coltof, zegt die naam u iets? Zij was bijna dertig jaar artistiek leider van het belangrijke jeugdgezelschap Toneelmakerij, en een van de eersten in Nederland die beseften dat kindertoneel niet betuttelend hoeft te zijn. Coltof werd in 2016 onderscheiden met de belangrijke Duitse toneelprijs Der Faust. De enige andere twee Nederlanders die die prijs ooit kregen, zijn Johan Simons en Eva-Maria Westbroek. Ik bedoel maar.

Dit seizoen neemt Coltof afscheid van ‘haar’ Toneelmakerij, met een laatste voorstelling, Krijtkring, een kinderversie van Bertolt Brechts meesterwerk De Kaukasische Krijtkring. Première 6 oktober.

Twee dagen daarvoor begint een ander jeugdtheaterfeestje, want dan viert het Amsterdamse theater De Krakeling met een tiendaags festival zijn veertigjarig bestaan, met onder meer een jeugdvoorstelling over Martin Luther King van Urban Myth, een productie over het radicaliserende moslimmeisje Nadia van de Toneelmakerij en Truth or dare van Het Paleis, gemaakt met meisjes uit de jeugdpsychiatrie. Geen maatschappelijk beladen of politiek relevant thema of er is wel een jeugdvoorstelling over te vinden.

Maar De Krakeling, dat is ook ‘gewoon’ de plek waar een ontvankelijk kind zomaar gegrepen kan worden door toneelmagie, om nooit meer te genezen. En dat is een levenslange verrijking. Kijk straks maar naar de lieve foto’s die Carla Kogelman ter ere van het jubileum maakte van jeugdige Krakeling-bezoekers. Zo ziet een vormende ervaring eruit.

Theaterglossy Scènes komt in oktober met een jeugdtheaterspecial, met onder meer een overzicht van 25 interessante voorstellingen die de komende tijd te zien zijn. Dus lees die special, leen een kind en bezoek een jeugdvoorstelling. Als het goed is, zal het onvergetelijk zijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.