Nieuw Venster Falling Star Challenge

Oh nee, ik ben over mijn goudstaven gestruikeld en zo in mijn helikopter gevallen!

Kelli van der Waals werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur

Wei Shengju is ‘gevallen’ te midden van goudstaven. Beeld AFP

De voortbrengsels van de ‘falling star challenge’, een meme (internetgrap) die sinds augustus over sociale media waart, zien er eigenlijk niet uit. Het zijn foto’s waarop rijke mensen ensceneren dat ze gevallen zijn – fysiek; niet sociaal, mentaal of financieel – in een setting die hun extreme welvaart reflecteert. Op een jacht, uit een helikopter, op de tennisbaan. De rijkelui liggen op hun buik, met hun gezicht op de grond. De benen steken omhoog in een oncharmante achterwaartse buiging, zoals bij een omgekukeld tekenfilmfiguurtje. Kijk nou toch, ik ben gevállen. Haha, maar ik ben wel heel rijk.

De meme heeft zijn oorsprong in Rusland, verspreidde zich vlot en heeft, zo berichtte Quartz deze week, inmiddels China bereikt. Daar zijn het vooral bevoorrechte millennials die zogenaamd uit cabrio’s vallen en daarbij hun spullen etaleren door ze zorgvuldig op het asfalt uit te stallen. Drie rechtopstaande designertassen, twee dure camera’s met enorme lenzen, een MacBook, make-up en gekke poppen die ongetwijfeld een hoop kosten. Ook uit de auto ‘gevallen’.

Het Chinese sociale medium Weibo staat er vol mee. De hashtag #炫富假摔, die zoiets betekent als ‘pronken met nepval’, kreeg al meer dan een miljoen berichten en 2,3 miljard views.

Dat schaamteloos tonen van bezittingen staat op het eerste gezicht haaks op de populaire lifestyles die we gewend zijn in onze tijdlijn te zien. Dat is toch meer ecovriendelijkheid, natuur en minimalisme, tiny houses en van life (romantisch leven in een simpel busje). Toch?

Jawel, maar als je erover nadenkt zijn dit doorgaans ook luxe levensstijlen. Weinig kunnen het zich veroorloven de wereld rond te trekken in een hip ingericht voertuig en zo’n tiny house is ook best duur.

Sociale media draaien om tonen wat je hebt. Humor, intellect, kritiek, een leuke smoel, een kind, een mooie vakantie, de make-up van Kylie Jenner.

Hoe meer je te tonen hebt, hoe beter. Vandaar ook dat rijkeluiskinderen vaak ‘influencer’ worden. Zie de televisieserie Rich Kids of Social Media (een tijdje op RTL 5 uitgezonden, een enkele aflevering is terug te vinden op Youtube). Daarin toont ene Ryan zijn gele Maserati, zijn gouden ketting en zijn Maserati-horloge. ‘Mensen willen deze lifestyle zien,’ vertelt hij aan de camera. ‘Veel mensen zien mijn foto en zeggen dat ik weerzinwekkend en opzichtig ben. Maar ik heb honderden berichten in mijn DM van mensen die zeggen dat ze gek zijn op mijn foto’s en dat ik ze inspireer. Ik inspireer mensen.’

Sociale media zijn voor iedereen, maar de grootste influencers zaten er van meet af aan al goed bij. Denk aan de zusjes Kardashian, en halfzusje Kylie Jenner. Laatstgenoemde stond deze zomer op de cover van Forbes als jongste selfmade bijna-miljardair. Complete onzin, natuurlijk, dat ‘selfmade’, als je deel uitmaakt van een extreem rijke en misschien wel de beroemdste familie ter wereld. De telgen van die familie lopen op sociale media allemaal te koop met hun overdadige bestaan en worden gevolgd door (honderden) miljoenen. Ze inspireren mensen.

En wie niet hebben kan, wil krijgen. Luxehotels van over de hele wereld worden horendol van de tientallen verzoeken die ze dagelijks krijgen van zelfbenoemde influencers, om een gratis verblijf in ruil voor een Instagram-post. Sommige hotels hebben zelfs gedetailleerde aanmeldformulieren aangemaakt om het kaf van het koren te scheiden.

Je zou bijna denken dat er geen plek is voor gewone mensen op sociale media. Maar een meme zou geen meme zijn als er niet snel een nieuwe draai aan de grap werd gegeven. In China poseren mensen onder dezelfde hashtag en in dezelfde houding met hun meer alledaagse spullen – studieboeken, schilderkwasten, kookgerei. Wel kan je je afvragen waarmee ze nu eigenlijk de spot drijven: het gepoch van de bevoordeelde cabriorijders of hun eigen simpele leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.