Interview

'OH MY GOD, Mick Jagger is hier. Hij kijkt hoe ik acteer'

Als Mick Jagger, Martin Scorsese en Terence Winter samen een serie maken, kunnen de verwachtingen niet anders dan wolkenkrabberhoog gespannen zijn. De Volkskrant sprak met enkele acteurs en de scriptschrijver, en bekeek de eerste aflevering.

Bobby Cannavale als Richie Finestra in Vinyl. Beeld Niko Tavernise/HBO

'Wegwezen!'zei actrice Olivia Wilde tegen Mick Jagger. Jagger was op Wilde's stoel gaan zitten, en dat kon natuurlijk echt niet. Het gebeurde een jaar of vijfentwintig geleden. 'Ik was nog maar een kind, 5 of 6 jaar oud', vertelt Wilde, nu 31 en een rijzende ster in Hollywood. 'Mijn ouders waren bekende journalisten uit Washington D.C., met een beroemde, excentrieke kennissenkring. Ze organiseerden van die salon-dinerfeestjes waar fascinerende mensen kwamen. Maar ik had geen idee wie wie was. Er waren politici die ik niet kende, of Salman Rushdie, of Mick Jagger dus. Dat maakte ook niet uit: er waren mensen in mijn huis en die stonden in de weg. Mick Jagger zat in mijn stoel aan de eettafel en ik zei tegen hem dat hij moest wegwezen. Toen zei hij tegen me dat ik naar bed moest.'

Nu, een kwart eeuw later, is Mick Jagger als mede-bedenker en executive producer (financier) van de nieuwe televisieserie Vinyl, Olivia Wilde's baas. In 1996 stapte Jagger op zijn vriend en regisseur Martin Scorsese af met het idee een film te maken over de wereld van de rock-'n-roll. Het moest net als Scorsese's Casino, een episch, definitief verhaal worden. Er werden een paar versies geschreven en in 2008 werd scenarist Terence Winter (The Sopranos, Boardwalk Empire, Wolf of Wall Street) bij het project gehaald. Maar net toen het script voltooid was, stortte de wereldeconomie in.

Cannavale (l) en Ato Essandoh als popster in Vinyl. nise/HBO Beeld Niko Tavernise/HBO

Interessante periode

Een paar jaar later kwam het terecht bij het betaalzendernetwerk Home Box Office (HBO) en werd het herschreven tot een serie. Het oorspronkelijke plan om een verhaal te vertellen dat veertig jaar omspant, werd aan de kant geschoven; Scorsese (New York, 1942), Jagger (Dartford, 1943) en Winter (New York, 1960) kozen voor het perspectief van een worstelende platenbaas, gesitueerd in het New York van 1973.

Het was een interessante periode in de geschiedenis van de rock 'n roll. De rekening voor alle vrijheid en blijheid uit de jaren zestig werd opgemaakt, Jimi Hendrix was dood, The Beatles waren gestopt en Elvis was over z'n hoogtepunt heen. Tegen die achtergrond zoomt Vinyl in op platenbaas Richie Finestra (Bobby Cannavale, vooral bekend van zijn rol in de serie Boardwalk Empire, waarvoor hij een Emmy won) die, nadat hij zich volgevreten heeft aan de vette jaren zestig, zichzelf en zijn platenlabel American Century opnieuw moet uitvinden.

Bobby Cannavale en Olivia Wilde in Vinyl. Beeld Niko Tavernise/HBO

New York als economisch dieptepunt

Het label is Richie's trots, zijn existentiële erfenis; het is zijn reden van bestaan. Aan Richie's zijde: zijn echtgenote Devon (Olivia Wilde, die eerder speelde in House en Rush), een kunstzinnige en vrijgevochten vrouw die zich in een vorig leven in de kringen van Warhol bevond en bekendstond als 'Devilish Devon'. Nu heeft ze dat ingeruild voor een leven volledig in dienst van Richie en zijn carrière, inclusief een groot huis met zwembad in een dure buitenwijk en twee kinderen. En daar heeft ze schik in. Voorlopig, tenminste.

Dat alles tegen de ruige achtergrond van New York, dat zich in die periode op een economisch dieptepunt bevond, afstevende op een bankroet en een broeinest van criminaliteit was. Een stad aan de rand van de afgrond, maar ook een inspiratiebron voor meeslepende verhalen, getuige niet alleen Vinyl, maar ook de populaire roman City on Fire van Garth Risk Hallberg en de aanstaande Netflix-serie van regisseur Baz Luhrmann over disco en hiphop, die zich eveneens in New York afspeelt.

'Het was toen zo anders dan het nu is' verklaart scenarist Terence Winter, die in de jaren zeventig opgroeide in New York. 'Het was een spannende, opwindende en gevaarlijke plek. En daar komt vaak geweldige kunst uit voort. Dat gold zeker voor de muziekindustrie. Punk, disco en hiphop; het ontstond allemaal in 1973 in New York om een of andere reden. Die tumultueuze tijden zijn een voedingsbodem voor waanzinnige kunstuitingen. Dat maakt het interessant.'

Is dit nou een echte band?

Maar hoe vang je zo'n tijdperk, die sfeer? Vinyl heeft in elk geval het extravagante van Wolf of Wall Street, het sexy-vintage van Mad Men en de sing-a-long nostalgie van Almost Famous. Er zijn oneindig veel sigaretten, bijna evenveel sterke drank, seks, drugs, nog meer drugs, nog een beetje meer drugs en - logischerwijs - veel-rock-'n- roll, al dan niet bekend bij de kijker.

Want in de serie komen zowel de bekende platen uit de jaren zeventig voorbij als muziek die speciaal voor Vinyl is geschreven. Dat wil nog wel eens voor verwarring zorgen. Winter vertelt hoe tijdens een scène in een drukke discotheek een paar figuranten hun telefoon er bij pakten om met Shazam te achterhalen welk nummer er werd gedraaid. Tevergeefs.

Die verwarring is precies wat de makers voor ogen hebben. 'Je kunt het verhaal van rock-'n-roll in 1973 niet vertellen zonder de bands die toen prominent waren te erkennen en te laten zien', zegt Winter. 'Alles van Alice Cooper tot Led Zeppelin tot David Bowie en Elvis Presley. Dat is de wereld waar een platenbaas in zou leven. Later hebben we daar wat fictieve bands aan toegevoegd. De uitdaging is om mensen te verwarren: is dit nou een echte band?'

Mick Jagger en de muziekselectie

En wat heeft Mick Jagger hier mee te maken? Jagger's bijdrage zit hem niet zozeer in verhalen of anekdotes, zegt Winter. 'Maar meer in de algehele sfeer, hoe muzikanten zich verhielden tot de platenmaatschappijen en andersom en wat er gebeurt tijdens een tour. Micks grote bijdrage zit natuurlijk in de muziekselectie. Het goedkeuren van de artiesten die de muzikanten portretteren. Het moesten mensen zijn die ervaring hadden met optreden; niet acteurs die doen alsof ze muzikant zijn.'

Je zou Jagger dus het best kunnen omschrijven als de creatief adviseur van Vinyl. Ter voorbereiding op zijn rol liep Bobby Cannavale (Richie) een tijd mee met de rockster, als een gedroomde snuffelstage. 'Het was heel waardevol om te zien hoe mensen zich gedragen als hij in de buurt is. Ik ging met hem uit eten, bezocht Stones-concerten, hing backstage rond en ging na afloop met hem uit.

'Het is alsof je op stap bent met de zon. Je gelooft gewoon niet hoe mensen zich gedragen. Iedereen wil iets van Mick en het is heel interessant om te zien hoe mensen van hem krijgen wat ze willen.' Hoe was dat voor Cannavale zelf, om zo dicht bij een van de de grootste rocksterren te zijn? 'De toegang die ik kreeg tot de mensen uit die tijd, heeft me enorm geholpen. Ik kon het me niet veroorloven om in hun bijzijn te flippen. Pas achteraf dacht ik: 'OH MY GOD I can't believe I hung out with Mick Jagger.'

Halfgod

Ook voor de acteurs uit Vinyl is Jagger een mythe, een halfgod. 'Het is te raar om te bevatten dat hij nu mijn baas is', zegt Wilde. 'Hij is zo belangrijk voor me geweest, zeker als cultureel icoon. Dus het was beyond bizarre om hem op de set te hebben bij Vinyl.'

Want plots was hij daar, tijdens de opnamen van de eerste aflevering. Jagger kwam een kijkje nemen bij de scène die zich afspeelt tijdens Richie's verjaardagsfeest. 'Ik kijk richting de camera en zie hem daar staan met een koptelefoon op. I was like: 'OH MY GOD, Mick Jagger is here. Hij is hier en hij kijkt hoe ik acteer. Ik denk niet dat ik dit kan.'

Al die verblindende zonneschittering terzijde; misschien is Jaggers belangrijkste aandeel wel het gevoel dat hij geeft aan iedereen die betrokken is bij Vinyl. 'Hij voegt een bepaalde mate van authenticiteit toe, geloofwaardigheid. Iedereen voelt zich vereerd om onderdeel van de serie te zijn dankzij Mick en Marty.'

Zoon van

Volgens muziekplatform Billboard heeft Vinyl alleen al een muziekbudget van 'zes cijfers' per aflevering. Voorafgaand aan elke aflevering brengt HBO een EP uit met de muziek van die daarin te horen is. Op de eerste EP, vanaf aanstaande vrijdag beschikbaar, staan onder andere Otis Redding, Ruth Brown, Sturgill Simpson (die de titelsong voor Vinyl schreef) en het fictieve Nasty Bits, van wie de leadzanger vertolkt wordt door James Jagger (inderdaad, zoon van).

Amicaliteit onder acteurs

Met 'Marty' bedoelt Wilde regisseur Martin Scorsese. Het klinkt misschien op het dweperige af, maar die amicaliteit is precies wat Scorsese met zijn acteurs wil bereiken. 'Hij wil dat je op je gemak bent', vertelt Bobby Cannavale. 'Iedereen die met hem werkt, bewondert hem. Dat werkt voor geen meter. Marty weet dat. Dus hij wil daar zo goed en zo kwaad als het gaat vanaf.' Drie maanden voor de opnamen begon Cannavale met Scorsese op te trekken. 'Dan belde hij me me op en vroeg me wat ik aan het doen was. Dan gingen we samen naar een concert of kwam ik naar zijn huis en aten we pizza. Het was als een gek soort buddy-project. Maar alles draaide erom dat ik me bij hem op mijn gemak zou gaan voelen.'

Scorsese is, vertellen Cannavale en Wilde, een wandelende filmencyclopedie. Als hij met acteurs spreekt, refereert hij veelvuldig aan allerlei personages en films. Films die dan netjes de volgende dag in de kleedkamer van de desbetreffende acteur klaarliggen. 'Hij was zo specifiek in zijn aanbevelingen', zegt Wilde. 'Hij zei niet: oké, iedereen moet deze drie films kijken. Maar: voor jouw personage heb ik dit.'

Zo kreeg Wilde alle Screen Tests van Andy Warhol. Bobby Cannavale kreeg iets meer huiswerk van de meester. 'Elke keer als je met hem een gesprek hebt, refereert hij aan films. Als ik thuis kwam, of zelfs terug in de trailer, lagen die films voor me klaar. Dan was ik uitgeput en moest ik een of andere The blabla of the Cranes ofzo kijken. Ik weet niet hoe die film heet, het was in ieder geval fucking saai. Of The Rules of the Game en Cocksucker Blues. Maar hij heeft alles paraat. You gotta love a guy like that.'

Scorsese regisseerde voorlopig alleen de eerste aflevering van Vinyl, een twee uur durende bombastische ouverture met daarin een paar exuberante momenten die typerend zijn voor zijn werk. Dat zijn naam aan het project verbonden is, net als die van Mick Jagger, zorgt vanzelfsprekend voor hoge verwachtingen.

Als scenarioschrijver heeft Terence Winter wat dat betreft de ondankbare rol dat hij die gouden koets met Martin Scorsese en Mick Jagger erin mag voorttrekken. Zelf denkt hij daar anders over. 'Als je tegen mij als kijker zou zeggen dat Martin Scorsese en Mick Jagger een serie maken over rock-'n-roll: I'm done, I'm in. Ik hoef niets van tevoren te zien. Hoe laat begint het?'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden