Ogen dicht, haal diep adem: de nieuwe r&b-vrouwen zingen over seks – en dat doen ze opwindend stijlvol

Claudio (21), Kehlani (22) en Kali Uchis (24) pakken de erotiek terug van de machomannetjes.

Na een decennium waarin de reggaeton en hiphop domineerden, slaan deze r&b-vrouwen keihard terug.  Seks is hun thema. Sensueel en stijlvol verheffen ze de erotiek tot levenskunst. Eindelijk weer authentieke, echt goede r&b.

Kehlani Beeld RV

Helemaal weg of mijlenver afgedreven van de gangbare popmode was de r&b natuurlijk niet. Daarvoor is het genre van de zuchtende stemmen, de in elastieken toonladders geknoopte liefdesverklaringen en de hoog oplopende seksuele spanning te hardnekkig. Maar toch was het de afgelopen jaren weleens zoeken naar authentieke, echt goede of zelfs vernieuwende r&b.

In het moederland de Verenigde Staten, waar de vocale jazz, gospel, funk, dance en soul ooit samenklonterden in iets dat ze in Amerika nu ‘contemporary r&b’ noemen, heerste dit decennium de hiphop – relevant, politiek en dominant. En, vooral in de zuidelijke delen van de VS (en tegenwoordig ook héél Europa): de reggaeton – opwindend maar vulgair, en verplicht twerkmateriaal in het nachtleven en het zwembadfeestencircuit.

Fris en eigenwijs

Een verheugend signaal voor de liefhebbers – en dat zou iedereen moeten zijn: de échte r&b slaat keihard terug en verovert nieuw terrein in de hit- en afspeellijsten. Waar al die geweldige r&b-vrouwen – want daarover hebben we het hier – ineens vandaan komen? Lastig te zeggen, zoals wel vaker bij in het oog springende poptrends. Een kwestie van golfbewegingen en herwaarderingen misschien, of zo’n opleving die nu eenmaal zit voorgeprogrammeerd in de timeline van de popmuziek.

Sabrina Claudio Beeld Taylor James - rv

Het doet er ook niet veel toe: we kunnen beter onze zegeningen tellen bij heel veel schitterende nieuwe r&b, van Sabrina Claudio (21), van Kehlani (22) en vooral van de r&b-sensatie Kali Uchis (24), die twee weken geleden debuteerde met wat meteen al als een hoogtepunt in het genre geldt: Isolation. Een album dat de r&b een stoot levenskracht geeft en van het genre weer knisperend frisse en eigenwijze popmuziek maakt. En een muziekstijl in ontwikkeling, na jaren van kabbelend voortbestaan en teren op de glorie van de sterren van vroeger, van Mariah Carey tot Alicia Keys en Beyoncé (en vooruit, ook een paar heren, R. Kelly en natuurlijk Usher).

In de war

Luister naar Sabrina Claudio – ogen dicht, haal diep adem. In Nederland nog onbekend of hooguit een geheimtip van kenners, maar dat moet veranderen. Vanuit het niets verscheen eind vorig jaar heel bescheiden, een beetje verstopt op de streamingplatforms, de plaat About Time. Met daarop het nummer Unravel Me, waarvan je maandenlang in de war kunt zijn.

In Unravel Me pakt Sabrina Claudio zichzelf uit – in de haast misdadig sexy clip ook in fysieke zin – maar vertelt zij de man (of vrouw) die haar kennelijk aanbidt dat die het nog verdomd moeilijk gaat krijgen. In poëtische, hemels sensueel gezongen zinnen: ‘I know that you want me to stay with you, but no. So I’ll keep making excuses about the sun, the earth, the rays.’ Claudio is klaar met deze man (of vrouw). ‘Our days are numbered, wired, and I’m tired of it. I know you’re trying but you’ll never unravel me.’

En om het nog erger te maken stroomt de stem van Claudio met heel veel lucht tussen de sissende woorden als een visioen uit de speakers, en dus ook richting de oren van die arme verliefde sukkel.

Psychedelische angstzweetdroom

De begeleiding is koel en op een gekke manier seksueel geladen. De gortdroge tik van de drumstok tegen de opstaande rand van de snaredrum – de zogeheten cross-stick, een sfeerbepalend stijlkenmerk van de r&b – is hier de drijvende kracht en een tot op het bot verkillende maatgever. De donker ploffende bassen grijpen recht in je organen, en als de stem van Claudio daarna nog door een wapperend echoapparaat wordt getrokken, is de psychedelische angstzweetdroom compleet.

Een in alle opzichten briljant nummer, dat je na de eerste keer luisteren al hunkerend achterlaat. Want wanneer hoor je de r&b nu nog zo puur en sensueel en tegelijk muzikaal en tekstueel kunstzinnig, bijna experimenteel vooruitstrevend?

SweetSexySavage

De honger ná Claudio kon vorig jaar snel worden gestild. Bijvoorbeeld met het al wat eerder verschenen album van Kehlani Ashley Parrish, kortweg Kehlani: SweetSexySavage. Een titel die de inhoud van de plaat vast kernachtig samenvat, maar die de klassieke r&b ook weer een enorme zwieper richting de nieuwe tijd geeft.

Kehlani zingt  onmiskenbaar geschoold en engelachtig zuiver, maar ze zet haar stem effectief en subtiel in, zonder die overdreven toonladdergymnastiek waarmee Mariah Carey en Whitney Houston groot werden – en later toch ook een beetje werden geridiculiseerd. In het cool funkende Keep On en vooral The Way zet Kehlani alle stijlkenmerken van de r&b in: melodieuze en liefdevolle soulzanglijnen, naast droog tikkende ritmes van drums en drumcomputers. Alles klinkt kraakhelder en transparant: er zitten zeeën van ruimte tussen de vocalen en de kale ritmes, de minimaal funkende gitaartjes en baslijnen. Bijna klassieke r&b, maar fris als een spetterende bergbeek en gewoon steengoed afgewogen popmuziek.

Op de snijtafel

En die maakt ook Kali Uchis, die de muziekwereld twee weken geleden achterover deed slaan met haar debuut Isolation. Uchis heeft een andere missie dan Claudio en Kehlani. De zangeres gebruikt de r&b als vertrekpunt voor een tocht langs vele genres. Ze zingt met de skills van de grote r&b-stemmen, maar met een vilein randje ironie in de intonatie. In Your Teeth in My Neck bijvoorbeeld, dat begint als een vrolijk en basaal funky r&b-liedje, maar onderweg losjes de bossa nova aantikt en uitloopt in een lyrisch, gelaagd vocaal poprefrein.

Kali Uchis Beeld Felipe Q Noguiera -rv

De mix van het nummer Tomorrow is wonderlijk dromerig. Het begint met psychedelische gitaren en keyboards, die onmiddellijk doen denken aan de Australische indierockband Tame Impala. Kan kloppen, want die band werkte met Uchis aan dit nummer, zoals veel bandjes die de hipheid in de popmuziek aanvoelen nu met haar de studio in willen.

In Tyrant deconstrueert Uchis het ritme van de reggaeton, om er zwierige, bijna parodistische r&b van te maken. Het is sexy op een terloopse manier en halverwege wordt duidelijk waar de zangeres op uit is, als ze van het Engels overschakelt op het Spaans, de voertaal van de reggaeton: ‘Mira, mira, míralo. Papi está rico, papi está guapo.’ (Kijk, kijk, kijk hém. Pappie is rijk, pappie is knap.) Ze legt de reggaeton op de snijtafel, en rekent spottend af met het toch wat bedenkelijke genre dat de popmuziek de laatste jaren vanuit Latijns-Amerika overheerste.

Het is geen toeval dat Kali Uchis, Sabrina Claudio en Kehlani allen latina-roots hebben. Kali Uchis is geboren in Colombia, Sabrina Claudio is half Cubaans, half Puerto Ricaans, en Kehlani heeft een Spaanse moeder. Ze komen uit de binnenlanden van de reggaeton en moeten hebben geconstateerd dat die muziek vaak grof seksistisch is, om niet te zeggen pornografisch, vrouwonvriendelijk en overdreven ordinair. Het lijkt erop dat de nieuwe generatie latina-zangeressen daar wel genoeg van heeft, de sensualiteit terugeist en inzet als iets moois en stijlvols in de popmuziek – en dan natuurlijk het liefst in de r&b. Waar de sensualiteit thuishoort.

'You're dead to me'

Erotiek als levenskunst, en niet als hoempende seksmuziek: luister en kijk naar de clip bij Belong to You van Sabrina Claudio: smachtend en sensueel, maar betoverend smaakvol. En dat zijn ook Claudio’s teksten: ‘Take care of me. Talk all day then at night fall in deep. Stimulate me. I want you mental and physically.’ Zo kan het ook, moet ze bij het schrijven gedacht hebben.

Kali Uchis neemt al net zo duidelijk de leiding in haar liedjes, en lijkt de opdringerige machomannetjes ervan langs te geven in het veelzeggende Dead to Me: ‘You’re dead to me. You’re obsessed, just let me go. You’re dead to me. I’m not somebody you know.’

Ook daarin is de nieuwe golf r&b verfrissend, maatschappelijk relevant en enorm van deze tijd. En dus een meer dan hoopgevende popbeweging.

Sabrina Claudio

Ze begint net, maar mag best de nieuwe diva van de sensuele, pure r&b genoemd worden. Op haar album About Time, met daarop het geestverruimend erotische Unravel Me, zingt Sabrina Claudio (21) de gordijnen van de slaapkamer dicht, maar ze doet dat stijlvol en poëtisch. Claudio zingt over liefde en existentiële eenzaamheid, met subtiel gedoseerde, funky bassen en drums. Haar eerste tracks scoorden meteen hoog in de Amerikaanse hitlijsten voor ‘opkomende artiesten’ en deze maand bracht Claudio track Don’t Let Me Down uit, met de ook snel opkomende mannelijke r&b-zanger Khalid. Met die single hoopt Claudio enige  recente ophef over oude, vermeend racistische tweets de kop in te drukken.

Albumcover Sabrina Claudio: About Time Beeld foto

Kehlani

Kehlani Ashley Parrish (22) uit Oakland, Californië, was voorbestemd danseres te worden en droomde van een opleiding aan de beroemde Juilliard-kunstacademie in New York. Door een knieblessure liep het anders en daar mag de popmuziek blij om zijn. Als meisje zat Kehlani in de popzanggroep PopLyfe, maar haar carrière kwam pas goed op gang met haar solowerk en vooral het debuutalbum SweetSexySavage van vorig jaar, dat door de muziekkritiek werd omschreven als intens persoonlijk, verfrissend en uitbundig. Voor de superheldenfilm Suicide Squad (2016) zong Kehlani het nummer Gangsta, dat een flinke hit werd.

Albumcover Kehlani: SweetSexySavage Beeld foto

Kali Uchis

Volgens iedereen met verstand van popmuziek wordt de Colombiaanse zangeres Kali Uchis een van de grote nieuwe popsterren. Op haar met vijfsterrenrecensies overladen plaat Isolation scheert Uchis luchtig langs de genres, met steeds de r&b als leidraad. Ze werkt met uiteenlopende artiesten en wordt in staat geacht de r&b weer relevant te maken voor breed georiënteerde pop- en indieliefhebbers. Ze maakte het nummer Tomorrow met de psychedelische rockband Tame Impala en ze zong She’s My Collar met de Britse band Gorillaz van Damon Albarn. Volgens de popsite Pitchfork is Uchis een van de grote nieuwe krachten van de popmuziek, en het blad Rolling Stone noemde Uchis 'minstens zo vintage als futuristisch'. Zeg niet dat we u niet gewaarschuwd hebben.

Wat is r&b?

Verwarrende term: r&b. In de jaren vijftig werd de naam gegeven aan mixmuziek van jazz en blues met een strakke beat, rhythm-and-blues, maar later noemden zelfs de Rolling Stones zich een r&b-band. In de jaren tachtig werd de term r&b gehangen aan popmuziek met veel soul, funk en hiphop,  al dan niet versierd met vocale hoogstandjes uit de gospeltraditie. Artiesten als R. Kelly en Mariah Carey waren de blikvangers in de jaren negentig, in de jaren nul Usher en Beyoncé. De laatste jaren smolt de r&b steeds vaker samen met de hiphop, bijvoorbeeld in het werk van Frank Ocean en The Weeknd. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.