Oefening in sentiment en soul van de hoogste orde

zaterdagmatineemet denis matsuev * * * *..

Amsterdam Groot beginnen is mooi, maar een groot musicus blijven, dat is de kunst. Luister dinsdag op Radio 4 naar de Matinee van afgelopen zaterdag in het Amsterdamse Concertgebouw, met Denis Matsuev en het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Vasili Petrenko in het Tweede pianoconcert van Rachmaninov.

Akkoordkanonnades van de arme Rachmaninov (1873-1943) horen op ’s werelds pianoconcoursen tot de favoriete massavernietigingswapens. Denis Matsuev is het Moskouse klavierbeest dat in 1998 het Tsjaikovskiconcours won, en zichzelf met (vooral) Rachmaninov naar tophonoraria, toporkesten en toegiftfestijnen katapulteerde, naar sferen van speciale promotie door het Russische ministerie van cultuur en persoonlijk beschermheerschap van Vladimir Poetin. Matsuev (34) pendelt tussen het Kremlin, waar hij tegenover woont, en het Siberische Irkoetsk, waar hij een eigen festival heeft, en kent langzamerhand alle podia die ertoe doen. In New York werd hij opgewacht als een mogelijke ‘nieuwe Horowitz’.

Aan Nederland ging het powerhouse Matsuev (een term uit de Washington Post) nog een poos voorbij. Wel viel er iets op te vangen in de vorm van een cd met, onder meer, een adembenemend geconcentreerde uitvoering van Rachmaninovs Sonate nr 2. Gevolgd door een zwaar teleurstellende cd van Matsuevs eerste optreden in de New Yorkse Carnegie Hall, met een Sonate van Liszt, opgebouwd uit beton en loze koketterieën.

Met Gergjev in St. Petersburg werkt Matsuev aan een cd-serie met Rachmaninovs pianoconcerten. De opname van het Derde, pas verschenen, voorspelde weinig goeds over Matsuevs naderende optreden met het Tweede in de Amsterdamse Matinee: lukrake galops, hyperprecieus pingelwerk. Het adagium dat grote musici groot blijven wanneer het ze om de muziek gaat en minder om het eigen ik, leek aan Matsuev niet meer besteed.

Maar dat het nogal wat kan uitmaken onder wiens begeleiding een pianist staat – Poetin, een meegalopperende Gergjev of een dirigent met een visie op muzikale samenwerking – bleek in het Concertgebouw, toen Matsuev het 1,92 meter lange lijf achter de piano posteerde, en met een topzwaar, maar vernuftig gedoseerd bimbam ‘Rach 2’ inzette. De schwung en adeldom waarmee het Radio Filharmonisch antwoordde, sprak boekdelen. Het werd, met Russen op lessenaars, dirigentenbok en pianokruk, een oefening in sentiment en soul van de hoogste orde.

Best mogelijk dat een genie van de bezonkenheid meer magie haalt uit het langzame deel. Maar een frisse lezing is ook wat waard, zeker met een dirigent die het joelende slot van Rach 2 netjes weet te houden. De 33-jarige Petrenko, maar nu chef in Liverpool en op weg naar Bayreuth, is een begeleider met ogen in de rug. Behalve dynamiet in het stokje heeft hij logica in de kop, zoals ook bleek in Prokofjevs Symfonie nr 5 en een recenter Wings of the wind van Victoria Borisova. Hij zou wel eens groter kunnen worden dan Matsuev.

Roland de Beer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden