Ode aan ontwerper Keso Dekker en lycra in DeLaMar

Ontwerper Keso Dekker (70), de man die de balletmaillot weer sexy maakte, wordt maandagavond geëerd tijdens het negentiende Balletgala in het DeLaMar Theater.

Dekkers kostuum on Two Pieces voor HET. Beeld Angela Sterling

Hij studeerde korte tijd Nederlands en kunstgeschiedenis, maar de praktijk bleek voor de schilderende Keso Dekker een betere leerschool en wel in de vorm van Hans van Manen en zijn artistieke vriendenkring. Begin jaren zeventig liep Dekker de meesterchoreograaf zo maar in Amsterdam tegen het lijf. Van Manen raakte gefascineerd door Dekkers honger naar moderne kunst en ontdekte diens talent voor vormgeving. Hij introduceerde de tien jaar jongere Dekker in de kringen rond galeriehouder Riekje Swart, schilder Jean-Paul Vroom en ontwerper Benno Premsela. Allemaal voorvechters van minimal art en conceptuele, abstracte kunst. Ze deelden een afkeer van franje en tierlantijnen. Dekker: 'Ik zoog alles op als een spons. Zij spraken nooit over of kunst mooi was, wel over goed.'

Ook Dekker speelt graag met kleur, materiaal, licht en diepte. Hij kiest in zijn kostuum- en decorontwerpen - inmiddels meer dan 600, waarvan het grootste aantal voor Van Manen -bijna altijd voor stilisme, helderheid en functionalisme. 'Vorm moet inhoud hebben, en inhoud vorm. Ik gooi weg wat overbodig is en gebruik alleen kleur als daar reden voor is. Nooit puur voor de esthetiek.'

Vanavond eert Stichting Dansersfonds '79, opgericht door het legendarische balletechtpaar Han Ebbelaar en Alexandra Radius, Van Manens vaste vormgever en kostuumontwerper, door het negentiende balletgala aan hem op te dragen. Saillant detail: in 1998 werd Dekker met zijn reusachtige postuur per abuis nog door vijf beveiligers uit datzelfde balletgala gezet, omdat hij zich volledig verregend per ongeluk in de buurt van de koningin had begeven en ze vergeten waren zijn naam op de gastenlijst en in het programmaboekje te vermelden.

Dekker, die op een blauwe maandag ooit nog zelf twee choreografieën heeft gemaakt, ziet zijn kostuum- en decorontwerpen als toegepaste kunst. Hij werkt voor choreografen onder de vlag van gezelschappen als Introdans, Scapino Ballet Rotterdam, Nederlands Dans Theater en Het Nationale Ballet. Zijn handelsmerk is gedurfde eenvoud met contrasterend kleurgebruik en glanzend materiaal zoals rubber, nylon en plastic, én een nadruk op fysieke spanning. Zo maakte Dekker de balletmaillot weer sexy door de lijn van het gespierde danserslijf in glimmend lycra te accentueren. In Van Manens Two Pieces voor HET (1997), voor Het Nationale Ballet, liet hij die dansersbillen zelfs uitdagend vrij in doorschijnend nylon. 'Dat was overigens een idee van Hans; ik vond het eerst te groezelig. Maar ik zag dat het werkte.'

Die vleug erotiek in zijn ontwerp accentueert de opwinding en het risico in Van Manens dansidioom. Inmiddels houdt de samenwerking tussen beide kunstenaars al meer dan zestig voorstellingen gestand. Als het aan beide heren ligt, stopt het nooit. 'We kibbelen graag, dat houdt het spannend.'

In Duitsland, waar Dekker jarenlang samenwerkte met de van oorsprong Zwitserse choreograaf Martin Schläpfer (Ballett am Rhein), noemde de Frankfurter Allgemeine hem 'de Koning van de Lycra', vanwege zijn voorliefde voor elastisch materiaal. 'Lycra is mijn trouwe bondgenoot. Het is in verticale banen gelast, daardoor accentueert het alle beweging in een balletlichaam.' En dat een enkele keer iemand dat associeert met homo-erotiek of de leerscene, neemt hij maar voor lief. 'Ja, je kunt ook katoen gebruiken maar lycra geeft het oog een kick. Daar ben ik naar op zoek.'

Negentiende Balletgala van Stichting Dansersfonds '79, vanavond om 19.30 uur in DeLaMar Theater, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.