Obama wil wraak op Russen vanwege beïnvloeding Amerikaanse verkiezingen

President Obama wil de Russische beïnvloeding van de Amerikaanse verkiezingen vergelden, 'op een moment en plek die wij kiezen'.  'Ons doel is een duidelijke boodschap te sturen aan Rusland of anderen dat ze dit ons niet moeten aandoen, omdat wij jullie iets kunnen aandoen', zei hij vrijdag ­tijdens een persconferentie. Tegelijkertijd waarschuwde hij opnieuw voor een digitale wapenwedloop.

President Obama vrijdagavond tijdens de persconferentie in het Witte Huis, waar hij de Russen fel bekritiseerde. Beeld ap

In een interview met de publieke nieuwszender NPR had hij donderdagavond al gezegd dat de aanval deels zichtbaar en deels onzichtbaar zal zijn. 'Wanneer een buitenlandse macht onze verkiezingen probeert te ondermijnen dan moeten wij natuurlijk actie ondernemen. '

Er is precedent voor een cybervergelding. Toen twee jaar geleden filmmaatschappij Sony door een hack werd getroffen, kreeg Noord-Korea daarvan de schuld. Een paar dagen later werd het land getroffen door een internetstoring van tien uur. Een Republikeins congreslid zei later dat dat een wraakactie was geweest.

Obama vertelde vrijdag ook tijdens de G20-top in China in september Poetin te hebben gekapitteld voor het hacken. Omdat er daarna geen nieuwe incidenten plaatshadden, onthield Obama zich in de volgende drie maanden van een ­reactie - mede omdat hij bang was voor escalatie, waarbij een eventuele Russische reactie de electorale computers zou kunnen treffen.

Obama's uitspraken kwamen na een week van nieuwe details over de ­toedracht van de hacks van de Democratisch Partij tijdens de verkiezingscampagne. Ook nam de polarisatie in de VS toe, doordat de CIA in eerste instanties andere conclusies had getrokken dan de FBI. Beide lieten weten de hand van Rusland te zien in de cyberaanval, maar de FBI achtte het in tegenstelling tot de CIA niet bewezen dat de Russen het doel hadden Trump te laten winnen. Later schaarde de FBI zich alsnog achter de ­visie van de CIA.

Tekst gaat verder onder de foto.

In september kapittelde Obama Poetin al voor het hacken. Beeld afp

Groot onderzoek

De Democraten willen een groot onafhankelijk onderzoek naar de hacks, veel Republikeinen proberen dat onderzoek juist klein te houden. Aankomend president Trump wil de cyberaanvallen het liefst volledig negeren.

Obama probeerde zich uitdrukkelijk boven de partijen op te stellen. 'Dit is geen partijdige kwestie', zei hij. 'We moeten dit uit het verkiezingsseizoen tillen en naar het regeerseizoen.' Volgens hem weten de Republikeinen hetzelfde als de Democraten.

De depolitisering van de hacks door Obama werd doorkruist door Hillary Clinton. Zij gaf de hacks donderdag de schuld van haar verkiezingsverlies (de andere schuldige in haar ogen is FBI-directeur Jim Comey). Met dit excuus maakt ze de Russische inmenging weer tot Democratisch-Republikeins geschil.

Straf van Poetin

Clinton deed haar uitlatingen volgens website Politico in een toespraak voor geldschieters donderdagavond in New York. Die verlangen een verklaring voor het verlies en willen weten of hun miljoenen wel goed zijn besteed.

Volgens Clinton is de Russische president Vladimir Poetin nog steeds boos over haar opmerkingen over de Russische verkiezingen vijf jaar geleden. Als minister van Buitenlandse Zaken riep zij toen op tot een onderzoek naar onregelmatigheden bij de door Poetins partij gewonnen stembusgang.

Door de schuld van haar nederlaag volledig buiten zichzelf te leggen, ­versterkt Clinton het Republikeinse argument dat de Democraten (en de ­regering) de Russen alleen maar als zondebok gebruiken.

Hoewel het waarschijnlijk is dat de hacks en (vooral) Comey, die het onderzoek naar de e-mails van Clinton tijdelijk heropende, een rol hebben gespeeld, kan dat nooit worden bewezen.

Lees meer over de Russische verkiezingshacks

In cyberwereld geldt het recht van de sterkste
Hoe bijzonder is de Russische bemoeienis met de Amerikaanse verkiezingen? En wat kunnen de VS voor tegenmaatregelen nemen? De methode van de Russen mag nieuw zijn, dit soort bemoeienis zeker niet (+).

Hoe de Democraten en de FBI blunderden, en Russische hackers profiteerden

De Democratische partij, de FBI en president Obama hebben alle drie steken laten vallen toen Russische hackers zich met de Amerikaanse verkiezingen gingen bemoeien. Lees hier een reconstructie.

Compromitteer en heers lijkt motto achter cyber-operaties
De hackers die tijdens de Amerikaanse verkiezingscampagne bij de Democratische partij inbraken, deden geen moeite te verbergen dat ze binnen waren geweest. Via sites als DCLeaks lieten ze een stroom van pijnlijke e-mails uitlekken die ze van de Democraten hadden gestolen. Het lijkt erop dat zij voortborduren op oude KGB methoden (+).

Is Nederland voorbereid op hacks door Russen?
De hack van de Democratische Partij in de Verenigde Staten heeft Nederlandse politieke partijen wakkergeschud. Bij de regeringspartijen VVD en PvdA heeft de beveiliging van de eigen computersystemen 'de volle aandacht'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.