Drama

O'Horten

Prettig dolen in krakend koud Oslo

Als hij een mobiele telefoon had gehad, was alles heel anders gelopen. Dan had Odd Horten even kunnen bellen toen hij tijdens zijn jubileumfeestje werd buitengesloten. En hadden zijn collega-treinbestuurders hem de volgende ochtend telefonisch kunnen wekken voor zijn laatste treinrit.


Niet dat de 67-jarige hoofdpersoon van O’Horten, gespeeld door Bård Owe, het type is voor een mobieltje. Het is de vraag of hij er ooit een nodig heeft gehad. Hij is een man als een trein: hij gaat zwijgend voorwaarts, keurig op tijd, met een vanzelfsprekende routine. Tot die wegvalt, natuurlijk, en dat gebeurt per ongeluk al op de vooravond van zijn pensionering. Tegen zijn gewoonten in besluit hij mee te gaan naar een naborrel, waardoor hij uiteindelijk zijn laatste rit mist en onhandig zijn pensioen in struikelt.



De Noor Bent Hamer, die in zijn Bukowski-verfilming Factotum en Kitchen Stories al een voorliefde bleek te hebben voor emotioneel onhandige mannen, laat Odd Horten vervolgens prettig dolen door een krakend koud Oslo.



Acteur Bård Owe, met snor, pijp en priemend blauwe ogen, lijkt onbewogen onder de absurde ontmoetingen waarmee Hamer hem opzadelt. Geen moment portretteert hij Horten als een typische uit het lood geslagen oudere die plots zijn functie kwijt is. Odd (‘vreemd’ in het Engels, maar ook een normale Noorse naam) blijkt geleidelijk te groeien in de steeds absurdere, nachtelijke wereld.Regisseur en scenarioschrijver Hamer bekijkt zijn hoofdpersoon en de gemankeerde mensen om hem heen met mededogen. Hun doelloosheid en onzichtbaarheid is niet alleen tragisch: ze openen mogelijkheden om op de valreep nog de laatste dromen en ambities te vervullen. Hamer mengt melancholie bovendien met een onderkoeld gevoel voor humor dat doet denken aan zijn Scandinavische collega’s Roy Andersson, Aki Kaurismäki en de Nederlander Alex van Warmerdam.



Het levert een aantal juweeltjes van scènes op waarin hij het kind in zijn karakters benadrukt. Bij een spelletje raad-het-treingeluid op het bedrijfsfeestje bijvoorbeeld, of tijdens het blind-autorijden. Hamer heeft een goed oog voor humor in details en kadrering, daarbij geholpen door het heldere camerawerk en de decors die tegen het lullige aanzitten: een grote man die in een machinistenuniform op een klein stoeltje zit, ingeklemd tussen stapelbed en kinderdrumstel, heeft iets onweerstaanbaars.



Toch blijft O’Horten een opeenstapeling van scènes, waardoor de lichtvoetige film wat voort kabbelt. En Hamer laat zich soms verleiden tot te gemakkelijke grappen. Meneer Horten die rode laarsjes met een hakje draagt; meneer Horten die op het vliegveld mee zo’n fouilleerhokje in moet terwijl de douanier – pats – de plastic handschoen demonstratief aantrekt.



Maar dat voorkomt niet dat die Odd Horten en zijn gekke nieuwe vrienden zich onverzettelijk in het hart nestelen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden