Nuis: 'Collectie van Koenigs blijven opeisen'

Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt dat Nederland moet ophouden de Koenigs-collectie terug te eisen van Rusland. Maar staatssecretaris Nuis van Cultuur vindt het 'niet verstandig' om nu af te zien van de claim op deze van oorsprong Nederlandse kunstverzameling, die na de oorlog in Russische handen kwam....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Nuis reageerde zondag op het pleidooi van de PvdA-kamerleden Van Nieuwenhoven en Valk in NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag. Zij willen dat Nederland Rusland niet meer lastig valt met pogingen om de collectie terug te halen. De PvdA-kamerleden vinden dat Nederland een compromis moet voorstellen. Dat moet inhouden dat Rusland de collectie mag houden, maar dat Nederland er regelmatig over kan beschikken voor exposities en onderzoek.

'Wij achten het van belang dat de slependen affaire tot een einde wordt gebracht', aldus Van Nieuwenhoven en Valk. Zij kregen zondag steun voor deze visie van de VVD en oppositiepartij CDA, en ook binnen D66 lijkt zij op instemming te kunnen rekenen. VVD-kamerlid Van Heemskerck noemt het plan 'een reële suggestie, zeker waard om in het kabinet goed te bekijken'. Het CDA-kamerlid Mulder zegt: 'Het heeft geen zin om door te blijven vragen nu de Russen niet willen. Het PvdA-voorstel is een redelijk compromis.'

Het kabinet pleit al enige tijd bij de Russische regering voor teruggave van de collectie. Premier Kok drong er bij zijn recente bezoek aan Moskou nog openlijk op aan bij president Jeltsin. Staatssecretaris Nuis vindt dat de kamerleden hun pleidooi op het verkeerde moment houden: 'Er is vanwege de Koenigs-collectie nu geen sprake van een vertroebelde relatie op cultureel gebied.'

De strubbelingen rond de verzameling van 2600 tekeningen van meesters uit Nederland en andere Europese landen worden volgens hem vooral veroorzaakt door het Russische parlement, de Doema. Die nam onlangs een wet aan waarin alle oorlogsbuit tot Russisch bezit wordt verklaard.

Nuis: 'De Russische regering vindt dat de Doema ongelijk heeft. Dit is niet het verstandigste moment om ons zo over de zaak uit te laten. We moeten de Russische regering niet voor de voeten lopen in dit conflict met het parlement. De Doema reageert eng-nationalistisch. Hij maakt absoluut geen onderscheid tussen Nederlandse en Duitse bezittingen uit de oorlog. Dat roept irritaties op.'

De VVD steunt Nuis op dit punt overigens wel. 'Het zou vervelend zijn als we de Doema met een geste gelijk geven in zijn bandieterij', vindt Van Heemskerck. Maar volgens de PvdA-kamerleden heeft Nederland helemaal geen rechtmatige claim op de collectie. De werken zijn in 1940 door de toenmalige eigenaar, de Rotterdamse havenbaron Van Beuningen, geheel vrijwillig verkocht aan de Duitse bezetter.

Nuis beroept zich op de joint declaration van de geallieerden uit 1942, waarin alle transacties met de bezetter (vrijwillig of niet) ongeldig werden verklaard. 'Dat zijn internationale afspraken. Het recht moet zijn loop hebben.' Hij zegt wel bereid te zijn over het plan te praten met de Tweede Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden