NPO geeft Margriet van der Linden de talkshow die DWDD in voorjaar en zomer vervangt

48-jarig 'talent' is de nieuwe Matthijs van Nieuwkerk

NPO-bestuursvoorzitter Shula Rijxman noemt haar een groot talent: Margriet van der Linden. Zij gaat een talkshow presenteren op NPO 1 nu Matthijs van Nieuwkerk het dit seizoen rustiger aan gaat doen.

Margriet van der Linden. Foto Ivo van der Bent

Wie wordt de nieuwe Matthijs? Dat is de grote vraag in Hilversum sinds Matthijs van Nieuwkerk in augustus bekendmaakte dit seizoen slechts zes maanden De Wereld Draait Door te presenteren. Het antwoord: Margriet van der Linden presenteert vanaf eind april, begin mei een nieuwe talkshow, van 19.00 tot 19.50 op NPO 1. De titel wordt later onthuld.

NPO-bestuursvoorzitter Shula Rijxman is blij dat haar missie is geslaagd; ze pleitte afgelopen zomer voor een vrouw, op de najaarspresentatie van de Nederlandse Publieke Omroep. Toen noemde ze Eva Jinek als een van de gedroomde kandidaten maar die blijft 's avonds presenteren, afwisselend met Jeroen Pauw.

'Zo'n man-vrouwcombinatie vind ik fantastisch', zegt Rijxman. 'Ik doe al jaren mijn best om te zorgen dat er meer vrouwen op tv komen én presentatoren en gasten met een niet-westerse achtergrond. Ik vind het geweldig dat we op de vooravond ook een man-vrouwduo krijgen. In het najaar keert Matthijs terug.'

Sommige mensen zullen zeggen: kies gewoon de beste, een man of een vrouw.

'Ik heb nadrukkelijk om een vrouw gevraagd, maar ik denk echt dat zij de beste kandidaat op die plek is. Margriet van der Linden is een groot talent, een uitgesproken, bijzondere vrouw. Ze doet het goed op tv: als kandidaat van Wie is de Mol, in 2015, en als presentatrice van het tv-programma Moltalk was ze een groot succes.'

Het programma met Van der Linden is uitgekozen door de tv-directeur van de NPO, Frans Klein. Hij gaf alle omroepen de kans een programma te bedenken 'dat voldoet aan de toegankelijkheid van NPO 1 en recht doet aan de dynamiek die bij een programma op de vooravond hoort'. In september zei hij dat zo'n show licht van toon moet zijn, met korte items, zodat je elk moment kan inschakelen.

De NPO heeft drie programmavoorstellen 'serieus bekeken', zegt Klein. Hij noemt geen namen, maar volgens insiders zijn pilots opgenomen door de productiemaatschappij van Dieuwke Wynia (Mr. & Mrs. Lane), BNNVara, met Radio 1-presentatrice Willemijn Veenhoven, en KRO-NCRV, met Margriet van der Linden. Het duurde lang totdat er een besluit viel.

Voor buitenstaanders was Van der Linden (48), oud-hoofdredacteur van het feministische tijdschrift Opzij, niet de meest voor de hand liggende kandidaat. In 2009 vonden critici dat ze als presentatrice van Zomergasten te afstandelijk was. Als gastvrouw van Moltalk en - tot voor kort - de quiz De Tafel van Taal krijgt ze betere recensies.

Klein: 'De keuze viel uiteindelijk op KRO-NCRV omdat zij met een origineel, verrassend voorstel zijn gekomen. Het heeft een andere tone of voice dan DWDD. Dat wilden we ook. Margriet is een uitgesproken personality, ze is scherp, grappig en uitdagend.' Over de inhoud van het programma wil Klein nu verder nog niks zeggen.

In het verleden bleek onder meer uit kijkcijfers dat Matthijs van Nieuwkerk moeilijk te vervangen is. Hoe gaan jullie zorgen dat de nieuwe talkshow een succes wordt?

Rijxman: 'Eva Jinek heeft jaren de tijd gekregen om te groeien en zich te ontwikkelen. Op een gegeven moment betaalde dat zich uit. Margriet krijgt ook de tijd, we hebben alle vertrouwen dat zij dit kan.'

Van Nieuwkerk kreeg vorig seizoen een salaris van 580 duizend euro, nu wat minder. Gaat Van der Linden net zo veel verdienen als hij?

'Wij maken nooit bekend hoeveel een presentator verdient. Vorig jaar is de maximale beloning bij de publieke omroep verlaagd en gelijkgesteld aan de Wet normering topinkomens. Uitzonderingen daarboven zijn niet langer mogelijk. Presentatoren met een lopend contract (zoals Van Nieuwkerk, red.) vallen niet onder de recentste norm. Je kunt een lopend contract nou eenmaal niet openbreken. Iedereen die een nieuw contract ondertekent, inclusief Van der Linden, verdient maximaal de WNT-norm (grofweg 180 duizend euro per jaar, red.)'

Vorig jaar heeft de Britse omroep BBC salarissen van presentatoren openbaar gemaakt, onder politieke druk. Presentatrices en redactrices blijken voor hetzelfde werk structureel minder geld te krijgen dan mannelijke collega's. Is dat hier ook zo?

'Dat hebben we net onderzocht. De publieke omroepen hebben negen salarisklassen. In drie klassen is de beloningsverhouding gelijk, in drie klassen verdienen vrouwen meer, in drie is het andersom. Als je alleen kijkt naar de twee hoogste klassen, krijgen mannen iets meer. Al met al doen omroepen het wat dit betreft significant beter dan andere organisaties. Daar ben ik heel blij mee, maar op tv is nog een slag te winnen.'

Hulp gevraagd

In de strijd met Facebook, Google en Netflix kan de NPO meer hulp van de overheid gebruiken, zegt Shula Rijxman: 'Ik vind dat de Tweede Kamer trotser mag zijn op de creatieve industrie in Nederland. Bij bedrijfsovernames vanuit het buitenland let iedereen goed op, waarom is dat in onze sector anders? De NPO moet zijn werk doen op een internationaal speelveld. Als je ons een eerlijke kans wil geven, moet je niet tientallen miljoenen extra bezuinigen. We zijn drie jaar bezig geweest om NPO Start Plus in de markt te zetten, omdat we zoveel toezichthouders hebben. Dat is killing in een markt die zo snel verandert.'