Interview Frans Klein

NPO-directeur: ‘Drama is dé manier om eigentijdse verhalen te vertellen’

Volgens NPO-directeur Frans Klein was er ook in journalistieke programma’s gesneden als de publieke omroep niet had moeten bezuinigen. ‘Hele generaties kijkers hebben zich opgesloten in de wereld van Netflix. Om die te bereiken, moet je op andere manieren verhalen vertellen dan met gesprekken aan een studiotafel.’

Frans Klein tijdens de seizoenspresentatie van de NPO 2018-2019. Beeld ANP

Hij is een van de machtigste mannen van Hilversum, als directeur video van de Nederlandse Publieke Omroep. Frans Klein (53) kan tv-carrières maken en breken. Deze zomer stond hij voor een lastige taak: een programmaschema samenstellen en tegelijkertijd bezuinigen. Als minister Slob (Media) niet bijspringt om dalende Ster-inkomsten te compenseren, moet de NPO komend jaar 62 miljoen euro besparen op een budget van 800 miljoen. ‘Ik hoop dat we de komende weken horen dat het iets minder wordt, maar we moeten rekening houden met het ergste’, zegt hij.

Toen in juni uitlekte dat de NPO vindt dat Andere Tijden, Tegenlicht, Zembla en Brandpunt+ moeten inkrimpen, barstte kritiek los. Julien Althuisius schreef in een tv-recensie in de Volkskrant dat je deze programma’s niet moet gebruiken als kanonnenvoer in een bezuinigingsoorlog. ‘Je gebruikt ze ook niet als gijzelaars in de hoop de politiek op andere gedachten te brengen. Je blijft er gewoon van af.’

De NPO, het overkoepelend bestuur van de omroepen, beperkte zich afgelopen maanden tot een summiere toelichting op de plannen. Nu is Klein bereid er dieper op in te gaan. Volgens hem liepen deze zomer twee discussies door elkaar. ‘Elk seizoen kijkt de NPO kritisch naar de programmering en grijpen we in. Alles wordt ineens gezien als onderdeel van bezuinigingen. Ten onrechte, als het gaat om deze vier programma’s. We krimpen die in om een jonger, breder publiek te trekken.

‘Ik heb niet uitgekiend iets gekozen wat de politiek of het publiek onaangenaam treft. Wat ik ook had gedaan, het zou kritiek opleveren. Noem mij één programma dat we uit het programmaschema kunnen halen zonder dat het tot discussie had geleid.’

Niemand zou het erg vinden als Curling Quiz stopt.

‘Dat is flauw. Het was een eenmalige serie programma’s, begin dit jaar, in het kader van de Winterspelen.’

Ander voorbeeld: Ranking the stars.

‘Als we daarmee stoppen, zou dat leiden tot veel discussie. Veel mensen houden van Ranking the stars, vergis je niet. Dit is typisch een voorbeeld van iemand die vindt dat de publieke omroep louter en alleen is opgericht voor journalistieke programma’s. Onze opdracht is dat we ‘van en voor iedereen’ zijn. Dus moeten we de pijn evenwichtig verdelen. We staan voor de vier belangrijkste speerpunten: journalistiek, documentaires, dramaseries en kinderprogramma’s.’

Als de bezuinigingen doorgaan, wordt het meest gekort op NPO2, de journalistieke, informatieve zender, en NPO3, dat zich richt op jongere kijkers. NPO1, de best bekeken zender, komt er relatief goed vanaf.

‘Op NPO1 wordt minder bezuinigd, ja. Maar het verschil is niet zo groot. Vergeet niet dat NPO1 een van de grootste journalistieke platforms van Nederland is, met het achtuurjournaal, EenVandaag en talkshows in de vroege en late avond.’

U grijpt in bij informatieve programma’s die je niet snel ziet bij commerciële omroepen. Vormen die niet juist jullie bestaansrecht?

‘Het is een accentverschuiving, van tv naar internet. Geld dat we besparen op Tegenlicht en Zembla, mogen omroepen gebruiken voor andere journalistieke initiatieven, die nieuwe kijkers aanspreken. Laten we eerlijk zijn: Brandpunt+ heeft niet meer de impact van vroeger, op tv. Het brengt de politiek te weinig in beroering, het publiek te weinig op de been.

‘Weet je wat me opvalt? Journalisten zijn aartsconservatief. Andere programmamakers zijn sneller bereid zich aan te passen, vinden dat een uitdaging. Bij journalisten kom je vaak terecht in discussies. ‘Je gooit het kind met het badwater weg’, dat soort verwijten.’

Komen er ook nieuwe journalistieke programma’s op tv?

‘Rutger Castricum gaat een politiek programma maken, met boze burgers. We vinden het belangrijk dat hij een ander geluid laat horen. Fidan Ekiz maakt een serie over vrouwenemancipatie. We kijken nog of de talkshow M, met Margriet van der Linden, komend voorjaar terugkeert. Dat hangt ook af van de komende drie weken. Trekt het marktaandeel aan, vindt het programma nog meer z’n vorm?’

Veel mensen zeggen: vervang Van der Linden door Nadia Moussaid, die invalt voor Eva Jinek.

‘Die mensen kunnen fact free roepen. Nee, daar ben ik niet mee bezig. Ik bouw lang aan talent. We geven programma’s tijd om te groeien, het hoeft niet meteen helemaal te kloppen. Tenzij het gewoon niet gaat of de presentator zich niet senang voelt. Ik ga er binnenkort met Margriet over praten. Wat Nadia betreft: ik ben heel gelukkig dat zij zo wordt omarmd. Zij heeft haar kwaliteit laten zien, het zou gek zijn als we daar niets mee doen. Wat dat is, weet ik nog niet.’

U wilt EenVandaag verhuizen van NPO1 naar NPO2, om plaats te maken voor een dramaserie. Waarom?

‘We hebben nog geen besluit genomen, maar dit is de leidende gedachte. Het zou een versterking zijn van NPO2, in de vooravond. Tegelijk kunnen we op NPO1 ander publiek bereiken, bijvoorbeeld met dagelijks drama. Geen soapserie, zoals eerder is beweerd. Het stoort me dat bepaalde journalisten met dédain spreken over drama. Het is dé manier om eigentijdse verhalen te vertellen. Hele generaties kijkers hebben zich opgesloten in de wereld van Netflix. Om die te bereiken, moet je op andere manieren verhalen vertellen dan met gesprekken aan een studiotafel.’

Een goede dramaserie over iemand die onterecht is veroordeeld, maakt meer indruk dan vijf afleveringen van Zembla over zo’n onderwerp?

‘Dat zou zomaar kunnen. Kijk naar de serie House of Cards, over machinaties in de Amerikaanse politiek. Via Nieuwsuur zouden nooit zoveel mensen daarmee in aanraking zijn gekomen.’

Nieuwsuur onthult echte schandalen, zoals de bonnetjesaffaire. Dat is een cruciaal verschil.

‘Uiteraard. Het is én, én. Journalistiek is ons belangrijkste domein, dat zullen we nooit loslaten.’

NPO houdt komend seizoen vast aan omstreden ingrepen in het kader van vernieuwing

De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) houdt vast aan omstreden ingrepen in tv-programma’s als Zembla, Tegenlicht en Andere Tijden. Het aantal afleveringen per seizoen neemt behoorlijk af. Tegelijkertijd investeert het overkoepelend bestuur van de omroepen in vernieuwing. Zo kunnen omroepen andere journalistieke activiteiten lanceren, vooral online.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden