Review

Not the Tommy Cooper Story is cartooneske tragikomedie

De surrealistische 90 minuten zijn nog het best te kwalificeren als naïef, absurdistisch variété, een cartooneske tragikomedie. Cabaretier Jan Jaap van der Wal ontpopt zich als manipulator van zijn marionet Van 't Hof.

Jan Jaap van der Wal (L) en René van 't Hof (R) in Not the Tommy Cooper Story. Beeld Ben van Duin

Not the Tommy Cooper Story is inderdaad geen Tommy Cooper Show of poging tot imitatie daarvan. De nieuwe grote zaalvoorstelling van Toneelgroep Maastricht, in samenwerking met de muzikale vrienden van Vincent van Warmerdam, probeert nog veel meer niet te zijn: geen comedy, cabaret of goochelshow, geen biografische toneelvoorstelling, mimeperformance of muziektheater. Misschien dat de surrealistische 90 minuten waar de biografie van de beroemde Britse komiek doorheen schemert, nog het best zijn te kwalificeren als naïef, absurdistisch variété of een muzikale cartooneske tragikomedie, al is die vorm nog niet uitgekristalliseerd.

Het legendarische Cooper-rekwisiet - de rode fez met pluim - groeit in Not The Tommy Cooper Story uit tot magisch middel om een onzichtbaar burgermannetje te verleiden de spotlights in te stappen, z'n leven schwung te geven en zijn bazige eega in te ruilen voor een wulpse saxofoniste, al is het tijdelijk bij de bushalte. Tenminste, dat droomt een spichtige toneelknecht, het personage van René van 't Hof, die na afloop van een show een vergeten fez wil terugbezorgen bij de (beroemde?) eigenaar. Die vinderstocht ontaardt in een kafkaëske fantasie, met mimespeler Van 't Hof als ideale toneelknecht: even schichtig als stuurs, even beweeglijk als voyeuristisch. Zoals hij ooit bij Carver het verkruimelen van een koek tot legendarische slapstick uitvergrootte, zo maakt hij nu tics van het verwijderen van een sticker of gehannes met een ladder. Voorspelbaar, edoch hilarisch.

Verwarrende droom

Cabaretier Jan Jaap van der Wal suggereert als tweede hoofdpersonage het begin van een cabaretshow, met bewust middelmatig tot slechte moppen (in de geest van Cooper), maar gaandeweg ontpopt hij zich tot deux ex machina, een goddelijke manipulator die zijn marionet Van 't Hof steeds verder diens verwarrende droom in duwt.

Naast bassist Hein Offermans en gitarist Van Warmerdam verruilen de muzikanten Kees van der Vooren en Michel Sluysmans hun gitaren en snaredrums geregeld voor bijrolletjes, zoals machtsbeluste agenten of vulgaire barmannen, in snel geschakelde surrealistische scènes, die nog duister zijn. De meest curieuze casting is actrice Joke Emmers, met Limburgse tongval. Zij vergroot alles uit, inclusief haar goedgevulde lijf. Dat oogt soms kluchtig, zelfs pijnlijk goedkoop (meppend met schuimrubberen deegroller), soms fraai onbereikbaar (als variétéster in een fez als hoepelrok).

De makers zijn nu nog te beleefd naar elkaar. Als de bewust zouteloze grappen (Van der Wal) straks beter mengen met de stille slapstick van het falen (Van 't Hof) en de dreigende baslijntjes, lukt het regisseurs Sluysmans en Van Warmerdam waarschijnlijk wel de vinger te leggen op de keerzijde van het altijd komisch zijn, van de treurnis achter eeuwig herhaalde grappen, naar Godfried Bomans' aforisme: 'Humor is overwonnen droefheid.'

Not the Tommy Cooper Story Door: Toneelgroep Maastricht & Van Warmerdam. Gezien: 27/2, Theater a/h Vrijthof Maastricht. Speellijst

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden