Nostalgisch Nederland in zwart-wit

Fotograaf Bert van Meerendonk is zondag op 94-jarige leeftijd overleden. Hij was de persfotograaf van het Nederland van Willem Drees, Fanny Blankers-Koen en Abe Lenstra, maar ook mede-oprichter van de Zilveren Camera en World Press Photo.

Beroemde voetballers hielpen thuis nog met de afwas, kinderen dronken schoolmelk, op de grachten werd geschaatst. Het Nederland van fotograaf Ben van Meerendonk, die zondag op 94-jarige leeftijd overleed, was nog een land in zwart-wit. In vele tienduizenden negatieven, ondergebracht bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, toont Van Meerendonk, die al tijdens de Olympische Spelen van Amsterdam in 1928 loopjongen was bij de Veerenigde Fotobureaux, het Nederland van de jaren veertig, vijftig en zestig van de vorige eeuw.

Voor 21ste-eeuwse ogen zijn het heerlijk nostalgische foto’s: van een kettingbotsing van trams op het Damrak, van auto’s in de gracht, van bloemencorso’s, van een juichende Fanny Blankers-Koen, van Wim Sonneveld achter diens typemachine.

Ambachtsman
Ben van Meerendonk (1913) was een echte ambachtsman, die het vak nog op traditionele wijze geleerd had. Eerst als loopjongen en laborant, pas daarna met de camera de straat op. Hij werkte voor de oorlog samen met Sem Presser, ook al zo’n legendarische persfotograaf. In de oorlog ging hij baby’s fotograferen.

Na de oorlog begon hij het Algemeen Hollands Fotopersbureau. Hij verkocht foto’s aan uiteenlopende kranten als (de communistische) De Waarheid, De Telegraaf, Trouw en Het Parool. Van Meerendonk stond aan de wieg van de Zilveren Camera (die hij driemaal won). In 1956 was hij mede-grondlegger van World Press Photo.

Zijn beroemdste foto maakte hij van pin-up Jayne Mansfield, die dronken de burelen van De Telegraaf bezocht. Ze poseerde – de borsten fier vooruit– op een tafel, met om haar heen de heren journalisten. Hoofdredacteur Stokvis was not amused: hij verscheurde de foto. Maar leve de analoge fotografie: het negatief werd gered.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden