NieuwsRobotjournalist

NOS zet robotjournalist in voor verkiezingsuitslagen

Een bot die artikelen schrijft: voor routinematige stukken met veel eenduidig cijfermateriaal kan dat. Zoals bij de uitslagen van de provincialestatenverkiezingen. De NOS zet de robotjournalist woensdag voor het eerst in.

Veel Nederlanders maken vanavond voor het eerst kennis met de robotjournalist: de NOS publiceert woensdag voor elke gemeente een automatisch gegenereerd artikel over de uitslag van de provincialestatenverkiezingen daar. Een computerprogramma gebruikt de uitslagen die persbureau ANP doorgeeft en giet deze zelfstandig in artikelen, schrijft de omroep op haar site. De berichten zijn te lezen op verkiezingen.lab.nos.nl

Het automatisch genereren van nieuwsberichten is al jaren in opkomst, vooral in de VS, maar kwam in de Nederlandse media nooit echt van de grond. Het idee is dat de robotjournalist routinematig werk uit handen kan nemen van de menselijke journalist, zodat die meer tijd heeft voor uitzoekwerk of mooier geschreven artikelen. Of dat de robotjournalist werk kan oppikken dat nu blijft liggen, zoals het rapporteren van sportuitslagen uit lagere divisies. Maar er bestaat ook angst dat de robotjournalist de mens gaat vervangen en dat fouten in de computergegenereerde teksten onopgemerkt blijven.

Sjablonen

Overigens mag de term ‘robotjournalist’ spannend klinken, de werkelijkheid is wat minder futuristisch. De NOS, en eigenlijk alle programma’s die in de praktijk automatisch nieuws genereren, maken gebruik van sjablonen. Vooraf geschreven zinnen, waarin de computer alleen de getallen en namen nog maar hoeft in te vullen.

Al ging er nog veel tijd zitten in het bedenken van die zinnen, schrijft de NOS. Want wat moet de computer schrijven als twee partijen hetzelfde percentage stemmen halen? Ook programmeerde de omroep zinnen om te duiden welke partij in een gemeente het meest was gegroeid. Om te voorkomen dat de berichten al te formulematig werden, zijn ook synoniemen voorgeprogrammeerd. ‘De partij van Jesse Klaver’ in plaats van ‘GroenLinks’, bijvoorbeeld. Een hoop handwerk voor een automatisch gegeneerd bericht.

Precies de reden dat deze methode zich vooral leent voor onderwerpen waarover je veel artikelen kunt schrijven met hetzelfde format en waarvoor heldere cijfers beschikbaar zijn, zoals weersverwachtingen, beursberichten en sportuitslagen. Of verkiezingsuitslagen per gemeente.

Vooral in de VS, waar de computer bijvoorbeeld cijfers uit financiële verslagen presenteert in eenvoudige berichten voor Reuters en Bloomberg, is automatisch gegenereerd nieuws redelijk ingeburgerd. Ook de Finse krant Helsingin Sanomat gebruikt al enige jaren een computerprogramma dat per regio kan rapporteren over zaken als werkloosheidscijfers en ijshockeyuitslagen.

In Nederland lopen meer projecten met automatisch gegenereerd nieuws. Zo wil RTL Nieuws lokaal nieuws aanbieden, mogelijk tot het aantal ongelukken bij het kruispunt op de hoek aan toe, en experimenteert AD/Utrecht met een programma dat voetbaluitslagen omzet in nieuwsberichten. 

Lees hier meer over door de computer geschreven nieuwsberichten. En waarom de robotjournalist soms nog last heeft van ‘hallucinaties’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden