Reportage Noorderzon

Noorderzon bewijst internationale reputatie met multimediale performances en eigenzinnige programmering

Festival Noorderzon in Groningen wordt internationaal al jaren geroemd: in de eigenzinnige programmering draait het niet om grote namen, maar om makers die theater, dans en muziek vanzelfsprekend combineren met hoorspel, film, objectkunst, wandelroutes of virtual reality.

Cuckoo van Jaha Koo Foto Radovan Dranga

In deze 28ste editie zetten de kunstenaars deze combinaties vaak in om een historisch moment te reconstrueren. Dat kunnen grote, politieke gebeurtenissen zijn, zoals de economische crisis eind jaren negentig in Zuid-Korea, of meer verholen, zoals een Britse atoomproef in de jaren vijftig in de Stille Zuidzee, of juist zeer persoonlijke tragedies, zoals de zelfmoord van een dierbare. Steeds worden de dimensies van zulke verhalen teruggebracht tot ontroerende proporties dankzij de keuze voor een intiem kijkkader.

De Australische Lynette Wallworth (57) presenteert in Collisions, haar met een Emmy Award bekroonde virtualrealityfilm, een 360-gradenperspectief op een hoogbejaarde man, lid van het nomadische volk Martu. Zij waren in de woestijn van West-Australië ooit ongevraagd en onwetend getuige van een Britse kernproef. Wat het afgezonderd levende volk decennialang aanzag voor een goddelijke gift van dode kangoeroes, bleek een verwoestend en ziekmakend gevolg van westerse technologie.

De amper 20 minuten durende film laat de kijker ronddwalen door het immense thuisland van Nyarri Morgan. We zien hoe hij zich door eeuwenlange tradities verbonden weet met de natuur, bijvoorbeeld als hij zorgvuldig een mozaïek van bosbranden aansteekt. De plotselinge paddenstoelwolk kan hij slechts duiden als vreemde goddelijke gift. Pas de komst van Wallworth confronteert hem met de historische werkelijkheid.

Beeld van Nyarri Morgan uit de VR-film Collisions van Lynette Walworth Foto Lynette Wallworth

De Zuid-Koreaanse Jaha Koo (32), sinds vijf jaar wonend in Amsterdam, blikt droogjes terug op de impact van de economische crisis in zijn geboorteland. Dat doet hij aan de hand van videobeelden, monologen en pratende rijstkokers (van het beroemde Koreaanse merk Cuckoo). De crisis dreef een aantal vrienden naar de rand van hun balkons – en soms er overheen. De rijstkoker blijkt een pakkende metafoor voor een samenleving onder druk.

Theatermaker Veerle van Overloop (49) confronteert de toeschouwer met de motieven van iemand die zichzelf van het leven heeft beroofd. Niet via melodrama, maar via een reconstructie en een audiowandeling. Gemotiveerd door de onverwachte zelfmoord van haar zwager in 2012 laat ze in One Million People and Me zien hoe nabestaanden met zo’n onherroepelijke stap omgaan. Ze kennen allemaal dezelfde situatie, maar het delen van gevoelens en ervaringen hierover is van een andere orde.

Performing Arts Festival Noorderzon, t/m 2/9, ­Groningen. Lynette Wallworth, Collisions, t/m 29/8. Jaha Koo/CAMPO, Cuckoo reist nog naar Praag, Madrid, Düsseldorf, ­Mechelen en Brugge. Veerle van Overloop, One Million ­People And Me, t/m 30/8. Later in Theater Bellevue, Amsterdam en ­tijdens Oerol 2019.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.