De week in boekenCoronalectuur

Nooit hebben Italianen haast, behalve als ze schrijvers zijn en er een pandemie uitbarst in hun land

Italië blijft op slot, maar de boekwinkels zijn weer open. Ter afleiding, is de uitleg. Maar leiden boeken wel af van de crisis?

Schrijver Francesca Melandri: ‘Aan het begin van de lockdown verzuchtte ik nog: eindelijk tijd om te lezen. Maar het lukt mij niet.'Beeld Getty Images

Waarom toch die uitzondering voor de boekwinkels? Het was een van de meest gestelde vragen deze week in Italië, het land dat de komende weken vrijwel volledig op slot blijft, op de boekwinkels na. Die zijn vanaf dinsdag weer geopend, omdat boeken een ideaal middel vormen ter afleiding, aldus de officiële uitleg. Maar is dat wel zo? Uit de bestsellerlijst blijkt dat het gros van alle verkochte boeken helemaal geen afleiding biedt maar juist dieper ingaat op de virusuitbraak. Denk daarbij aan klassiekers als De verloofden van Alessandro Manzoni, een boek waarin de pest een hoofdrol speelt, maar vooral aan de grote hoeveelheid nieuwe coronaboeken.

Nooit hebben Italianen haast, behalve als ze schrijvers zijn en er een pandemie uitbarst in hun land. Italiaans kampioen snelschrijverij is de bekende tv-viroloog Roberto Burioni. Op maandagavond 9 maart werd de nationale lockdown ingevoerd, op dinsdagmiddag 10 maart verscheen zijn boek Virus, la grande sfida (virus, de grote strijd). Even imponerend was de productietijd van oud-minister Giulio Tremonti, wiens boek over de economische risico’s van een pandemie al weken te koop is. Bij uitgeverij Garzanti verscheen voorts een bundel met 26 korte coronaverhalen (‘Alles komt goed’), uitgeverij All Around bracht een bundel met 36 verhalen uit over het virus (‘In tijden van corona’), in een boek van uitgever Solferino beantwoorden zes experts de vijftig meest prangende coronavragen, enzovoorts, enzoverder.

De vooralsnog bekendste Italiaanse schrijver die zich aan een coronaboek waagde, is Paolo Giordano. Op 29 februari begon hij met schrijven, op 26 maart werd zijn boek in Italië gepubliceerd en op 7 april verscheen reeds de Nederlandse vertaling: In tijden van besmetting – een van de ruim twintig vertalingen die inmiddels verschenen zijn. Dat is overigens niet het recordaantal vertalingen. Dat staat vooralsnog op naam van schrijver Francesca Melandri, wier essay ‘Brief vanuit Italië’ in onder andere het Afrikaans, Bengaals, Armeens en Malayalam te lezen is – nog niet in het Nederlands.

Zelf begrijpt ze die wereldwijde hang naar coronalectuur wel, zegt Melandri vanuit haar thuisquarantaine. ‘Aan het begin van de lockdown verzuchtte ik nog: eindelijk tijd om te lezen. Maar na een paar weken binnen blijkt: het lukt mij niet. Mijn hoofd loopt dusdanig over van de actualiteit dat er geen ruimte is voor literatuur. Ik merk dat ik geen nieuwe verhalen tot mij wil nemen, omdat ons hele leven een groot verhaal is geworden. Een verontrustend, verdrietig, catastrofaal verhaal, maar tegelijkertijd een interessant verhaal waarvan ik het einde wil weten.’

Eerst dus dat boek over corona uitlezen, aldus Melandri, pas daarna weer verder met al die andere boeken, die je hopelijk als vanouds weer wegrukken uit een gewoon, saai en verrukkelijk onbeduidend leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden