Nonino-clan omarmt Harry Mulisch

Harry Mulisch kwam een prijs ophalen, de Premio Nonino, en voelde zich opgenomen in een Italiaanse familie...

Drank schijnt meer stuk te maken dan je lief is, maar er is een drankje dat bovenal verenigt en verbroedert: grappa. Dat bleek, vrijdagavond en zaterdag in het Noord-Italiaanse gehucht Percoto, standplaats van de grappastoker Nonino, zelfs zo indringend het gevoel allemaal deel uit te maken van één grote handwarme familie te kunnen oproepen, dat drank deze keer soms bijna nog meer leek te verbinden dan je lief is. Zelfs de veelgelauwerde Harry Mulisch, die hier de Premio Nonino ontving, de particuliere Italiaanse variant van en soms zelfs het opstapje naar de Nobelprijs, kon zijn verwondering niet onderdrukken. ‘Het zal jaren duren voor je weer zo’n feest meemaakt’, stelde de bijna 80-jarige schrijver na afloop ingenomen vast.

Met vele honderden waren de genodigden gekomen, in een entourage in vergelijking waarmee de groteske films van Federico Fellini uitdrukkingen van bedeesdheid zijn. Die Premio Nonino is de meest prestigieuze onder de Italiaanse literair-culturele prijzen, en dat komt juist doordat zij door een particulier wordt toegekend. Het is een privaat initiatief, 32 jaar geleden genomen door mensen die volstrekt buiten het boekenbedrijf werkzaam zijn, Giannola en Benito Nonino. De lijst van de totnogtoe bekroonden leest als een cultuurgeschiedenis van het laatste kwart van de 20-ste eeuw, Italiaans én internationaal.

Zaterdag werd de Premio Internazionale Nonino aan Mulisch uitgereikt. Tegelijkertijd kreeg de Franse klimaat-historicus Yves Coppens de prijs voor ‘een maestro van onze tijd’ en de Frans-Afrikaanse schrijver en cineast Sembène Ousmane de algemene Premio Nonino. Aan de prijs is, naast de eer, een bescheiden geldbedrag verbonden, maar bovenal de traktatie op een ongeëvenaarde ontvangst en inwijding in wat er uitziet als een vriendenclub. Die bestaat bovenal uit de eerdere prijswinnaars en de omvangrijke Nonino-clan. Zaterdag namen daarin, als leden van de jury, de vroegere winnaars Adonis, Peter Brook, Emmanuel Leroy Ladurie, Claudio Magris en V.S. Naipaul plaats. Die laatste – winnaar in 1993 en geen tien jaar later Nobelprijswinnaar – sprak de laudatio voor Mulisch uit. Hij roemde diens klassieke schrijverschap en zijn vernuft al lang voor modieuze academici dat woord bedacht hadden post-moderne romans te schrijven.

Dat gebeurde in de grote productiehal van de distilleerderij, terwijl ruim zeshonderd genodigden zich tegoed deden aan een wonderbare spijziging. Rondom dampten de ketels met nieuwe grappaoogst, wat de zaak in een Mulischiaans universum betoverde: van de distilleerketel is het maar een kleine stap naar diens alchemistisch pruttelende potten, bekend uit zijn boeken, en het leek niet veel te schelen of de golem uit De procedure borrelde op in een wolk wijngeest.

Velen gingen Mulisch op deze plek voor, van Claude Levi-Strauss tot Norbert Elias, van Jorge Semprun tot Hugo Claus en Leszek Kolakowski tot Norman Manea. Opmerkelijk is de brede, internationale oriëntatie van de jury , opmerkelijker nog is de trouw van eerdere laureaten aan het initiatief.

Zij zijn het die de jury uitmaken. Samen met leden van de familie Nonino beraadslagen zij, zo beroemd en druk bezet als zij zijn, over nieuwe kandidaten en nemen zij de moeite daarvoor naar een gehucht bezuiden de provinciehoofdstad Udine af te reizen. De huidige generatie Nonino’s, kinderen van de initiatiefnemers, bestaat uit drie zusters, die anders dan de drie zuster van Tsjechov niet heilloos zitten te verlangen naar hun vertrek naar de grote wereld, maar die grote wereld eenvoudigweg naar zich toehalen.

Met zang, dans, spijs en drank – en bovenal de door en door Italiaanse suggestie deel uit te maken van een familie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden