BEELDVORMERSDiner tussen het puin

Nog één keer thuis eten, tussen de puinhopen in Syrië

Fotograaf Aaref Watad maakte een ­adembenemende foto van een ­familie die tijdens ­ramadan zit te eten tussen de puinhopen in de Syrische stad Ariha.Beeld AAREF WATAD / AFP

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: thuis eten.

Het standpunt kon niet beter. Om er te komen moest Aaref Watad, een 25-jarige fotograaf uit Idlib, Syrië, over de brokstukken van de omringende gebouwen klimmen. Hier en daar zullen trappenhuizen geblokkeerd zijn geweest, als er überhaupt nog sprake was van trappenhuizen. Als een berggeit moet Watad zich door de ruïne van de platgebombardeerde wijk in de Noord-Syrische stad Ariha hebben bewogen, onderwijl zijn camera beschermend. Was hij bewust op zoek naar een hoger gelegen plek?

‘Uiteraard,’ antwoordt de fotograaf. Hij was op zoek naar een plek waar hij ‘een betekenisvol beeld’ kon maken.

We hebben contact via WhatsApp. Ik stel mijn vragen in het Engels, hij vertaalt ze in het Arabisch en zet dan zijn antwoorden weer om naar het Engels. Door al die vertaalslagen zijn we soms nogal ‘lost in translation’. Hij begrijpt niet altijd wat ik vraag, en zijn antwoorden, wanneer ze niet simpelweg uit één woord bestaan, doen af en toe niet onder voor de cyberpunkgedichten van Allen Ginsberg. ‘It seems a sense of difficult people on the family, and he pointed out what she said the house fell the sense of neighborhood and neighbors, their lookedkeards lost.’ Het is prachtig.

Watad maakte verschillende foto’s vanaf zijn hoger gelegen standpunt, maar dit is de beste. Adembenemend zelfs. Het beeld bestaat voor het grootste deel uit puin, lange tijd lijkt het een zwart-witfoto totdat – wát? – je het gezelschap linksonder in het vizier krijgt. Het felroze van de babykleding doet pijn aan je ogen. De uitgestalde glaasjes sinaasappel- en grapefruitsap lijken wel nep. Pas daarna de gedachte: wat doen die mensen daar?

Gelukkig schreef Watad, die pas vier jaar geleden begon met fotograferen, ook een korte tekst voor persbureau AFP, in begrijpelijk Engels. Tariq Abu Ziad (29), bakker van beroep, zijn zus, zijn moeder, zijn vrouw en hun (vier) kinderen zitten op het dak van hun oude huis en nuttigen de iftar, de gezamenlijke maaltijd die moslims tijdens de ramadanmaand direct na zonsondergang gebruiken. Ze waren Ariha eind vorig jaar ontvlucht, nadat hun wijk door het Syrische leger was gebombardeerd.

In april keerden Abu Ziad en zijn familie terug. Ze vonden een goedkope nieuwe woning, vlak bij de verwoeste buurt. Tijdens de vastenmaand, op 4 mei, wilden ze nog één keer met elkaar eten op de plek van hun oude huis, waar zoveel herinneringen begraven liggen onder de witte betonblokken en het verwrongen staal. Ze namen matrassen en eten mee. Via via, appt Watad, hoorde hij van dit plan en hij besloot mee te gaan om de maaltijd vast te leggen. De situatie in Ariha is op dit moment ‘betrekkelijk rustig’.

Hij schrijft: ‘Ik maak graag foto’s die gaan over de huidige situatie in Syrië. Ik vind het fijn wanneer de beelden die ik maak door iedereen zonder uitleg kunnen worden begrepen.’

Ik blijf maar kijken naar het meisje in de roze-wit gestreepte trui. Ze kijkt achterom, de hand voor haar mond geslagen. Het is alsof ze even is vergeten dat ze te midden van de ravage zit te eten; zolang ze haar ogen op het kleurige kleed gericht hield, leek alles zo normaal. Maar het kan ook dat ze stiekem spiekt naar de jongen die aan de overkant vanuit een verruïneerde kamer het tafereel gadeslaat. Draagt hij een Supermantrui?

Er piepen daar trouwens nog twee hoofdjes boven een balkonrand uit. Wat voor mij een behoorlijk adequate verbeelding van de hel is, is voor kinderen misschien wel een spannende speelplaats, een plek voor creativiteit en fantasie. Achter het meisje ligt een stuk verroest staal dat lijkt op een zeilboot, dapper varend tussen golven van beton. Had de fotograaf niet op die hooggelegen plek gestaan, dan had ik die zeilboot nooit gezien.

‘Dankjewel voor je foto, Aaref’, app ik. Vanuit een land in puin stuurt hij een emoji van een felrode roos terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden