'Noem mij maar gewoon zanger'

Zijn klassiekers gaat Boudewijn de Groot ( 70 ) niet meer zingen. Te vaak gedaan. Sowieso hoeft-ie niet zo nodig het podium op. Maar ja, de ideeën blijven gewoon komen. En dus is er een nieuw album.

Boudewijn de Groot.Beeld Frank Ruiter

Protestzanger of troubadour?

'Troubadour. Protestzanger is te beperkt en uiteindelijk onbevredigend. In negen van de tien gevallen lukt het niet echt iets te bereiken met je idealen. Ook moet je geen plichtmatige protestzanger worden. Dus kies ik troubadour, al heeft dat begrip iets oubolligs en slaat het voornamelijk op zangers met een gitaar. Ik ben meer dan dat. Maar singer-songwriter is het ook niet, ik zie liever een Nederlandstalig begrip. En zanger-liedjesschrijver is weer zo'n mond vol. Noem mij maar gewoon zanger.'

Lennaert Nijgh of eigen tekst?

'Eigen tekst. Hoewel Lennaert (overleden in 2002, red.) prachtige teksten schreef, waarin ik me door onze gedeelde achtergrond heel goed kon vinden. We woonden in dezelfde straat, gingen naar dezelfde school. Ook hebben we een vergelijkbaar gevoel voor poëzie, lyriek en literaire stijl. Maar net als een journalist woorden kan verdraaien, kan een liedjesschrijver de verkeerde toon aanslaan. Ik schrijf ook cryptischer dan Lennaert, associatiever. Ik vergelijk mezelf nooit met hem, maar hoop dat mijn teksten bij het publiek dezelfde reactie oproepen als de zijne.'

Douwe Bob of Nielson?

'Hun liedjes ken ik eigenlijk niet. Ik heb beiden zien spelen tijdens de opnames van het televisieprogramma De Beste Singer Songwriter, ik was jurylid in het eerste seizoen. Ik deed mee omdat ik benieuwd was wat voor liedjes singer-songwriters tegenwoordig maken. Douwe Bob had een aangename stem, de anderen zijn me niet zo bijgebleven. Ik kan er niet echt iets zinnigs over zeggen.'

Jacques Brel of Jaap Fischer?

'Jacques Brel. Hoewel Jaap Fischer een grotere inspiratiebron was. Zijn liedjes waren makkelijker na te zingen. Maar Brel schrijft veel betere liedjes en is een betere performer. Hij legt enorm veel gevoel in zijn stem en is heel theatraal, hoewel ik dat niet zo nodig hoef te zijn. Hij is zo goed zelfs dat ik eigenlijk niemand ken die zijn liedjes zo kan zingen. Misschien is het Hollandse nuchterheid om hem niet als voorbeeld te zien; dat heeft met haalbaarheid te maken.'

Antwerpen of Heemstede?

'Heemstede. Dat is geen keuze. Deze stad, en Zuid-Kennemerland in zijn geheel, zit in mijn wezen. Het is de plek waarnaar ik steeds terugkeer. Ik heb een deel van mijn album in Antwerpen geschreven omdat er vrienden wonen en ik me daar ook thuis voel. Maar Heemstede voelt op een meer sentimentele manier vertrouwd. Er is een straat, de Jan Steenlaan. Als ik die vanuit een zijstraat in fiets, gebeurt er iets. Zodra ik de hoek omsla, begin ik een liedje van vroeger te fluiten. Iedere keer denk ik: wat is dat nou? Wat heb ik met deze laan, die er niet anders uitziet dan de rest van de lanen in de buurt en waar niets ontzettend leuks of vervelends is gebeurd? Waar geen vriendje of vriendinnetje woonde? Een gevoel van nostalgie, dat niet is terug te voeren op een bepaalde gebeurtenis of situatie.'

CV Boudewijn de Groot

1944 Geboren in Batavia (Jakarta)

1964 Afgestudeerd Filmacademie en eerste singles bij Phonogram Records

1966-2015 Twaalf albums waaronder Voor de overlevenden, Picknick, Hoe sterk is de eenzame fietser, Lage Landen en nu: Achter Glas

1971-1995 Producent Phonogram Records, o.a. voor Leon de Graaff, Rob de Nijs, Willeke Alberti en zoon Marcel

1991 Rol van Anton Tsjechov in de musical Tsjechov van Robert Long en Dimitri Frenkel Frank

1998 Edison voor zijn totale oeuvre

2004 Concertreeks Eeuwige jeugd, ter ere van tiende studioalbum, 40-jarig artiestenjubileum en 60ste verjaardag

2005 Single Avond op nummer 1 in Top-2000; hommage aan in 2002 overleden Lennaert Nijgh

2012 Laatste grote tournee Vaarwel, misschien tot ziens

Boudewijn de Groot is in 1995 getrouwd met Anja Bak en heeft drie kinderen: Marcel (51), Caya (48) en Jim (43)

Klassieke hits of nieuw materiaal?

'Nieuw materiaal, absoluut. Ik ben expliciet klaar met mijn klassieke hits. Tenminste, wat uitvoeren betreft. Ik verwerp ze niet, maar ik heb ze te vaak en op alle denkbare manieren gezongen. Natuurlijk wil ik ook verrassend blijven. Al ben ik niet iemand die de hiphop gaat uitproberen. Ik schrijf intuïtief en gevoelsmatig. Muziekstijlen als klassiek, folk en jazz hebben wel invloed op het schrijven. Bij dit album had ik twee inspiratiebronnen: 50 Words for Snow van Kate Bush voor mijn pianoliedjes en folk voor de gitaarstukken.'

Top-2000 of Edison voor uw hele oeuvre?

'Ik denk die Edison. Toen ik die ontving, in 1998, ging het nog om kwaliteit in plaats van om populariteit. Het lijkt nu steeds meer uit te maken wat de massa vindt, in plaats van de kenner. Om met Avond de nummer 1 van de Top 2000 halen, in 2005, was eervol, hoewel er wat gehype bij kwam kijken. (Radio 2-diskjockeys hadden opgeroepen om eens op een ander nummer te stemmen dan Queens Bohemian Rhapsody - red.). Over het algemeen heb ik niet zo veel op met hitparades. Ik vind dat je een liedje schrijft en zingt omdat het goed is. Als er van een fantastisch liedje maar twintig exemplaren verkocht worden, zou dat toch nummer één moeten kunnen staan.'

The Passion met zoon Jim of Onder de groene hemel met zoon Marcel?

'Ha. Dan zeg ik toch Onder de groene hemel (de musical met de liedjes van De Groot en Nijgh als rode draad, momenteel te zien in theaters, red.). Al die liedjes in een theatervoorstelling, dat is een soort eerbetoon. Hoewel ik vind dat ze er meer mee had kunnen doen, een aantal scènes had inventiever gekund, vind ik het fantastisch dat onze liedjes op een voetstuk zijn geplaatst. De hippietijd is nu eenmaal moeilijk weer te geven. In films of theater lijkt die beweging al snel een soort toneelstukje, terwijl het voor de hippies echt een manier van leven was. Ik denk dat Lennaert het ook eervol had gevonden.

'En de Passion, dat vind ik eerlijk gezegd een spektakel zonder inhoud. Al heb ik deze keer met oprechte trots naar mijn zoon Jim zitten kijken, die Jezus speelde. Ik vond hem relaxed, hij zong goed en had een goede Jezus-uitstraling. Een liefdevolle overtuiging zonder al te veel de Jezus te zijn zoals geëxalteerde religieuzen hem graag zien.'

Vader of zoon?

'Vader. Ik vind het honderd keer prettiger om vader te zijn dan zoon. Een zoon voelde ik mij eigenlijk alleen administratief. Mijn moeder heb ik door haar vroege dood niet gekend en mijn vader was door zijn verleden in Nederlands-Indië zo gesloten en onbereikbaar dat ik me, emotioneel gezien, nooit zoon heb gevoeld.

'Met mijn drie eigen kinderen is dat anders. Dat is ook niet altijd koek en ei geweest, maar de relatie is nu mooi, warm en goed. Hun creativiteit versterkt dat. Als we samen spelen, is mijn vadergevoel op zijn top. Dat heb ik met mijn muzikale zoons, maar ook met mijn acterende dochter Caya, met wie ik in de musical Tsjechov speelde. Dat je elkaar even aankijkt en denkt: ah, daar staat mijn kind.'

Toekomst of verleden?

'Het verleden. Ik ben ontzettend nostalgisch ingesteld, altijd al geweest. Als twintiger verlangde ik al terug naar mijn kleutertijd. Het heeft te maken met onherroepelijkheid, ik ben me heel sterk bewust van een tijd die niet meer terug te halen is. En niet alleen maar wat Koot en Bie bedoelen in hun lied 1948 (Toen was geluk heel gewoon). Mijn nostalgie is bij wijze van spreken al gericht op gisteren.

'Ik vind herinneringen ook vaak pijnlijk. Toen de laatste buurvrouw overleed uit de straat waar ik tot mijn 8ste woonde, voelde ik zo'n sterke pijn, ik dacht: nu is die tijd definitief verloren.'

De Groot en Nijgh of Lennon en McCartney?

'Ach ja, daar vergeleek Dave von Raven van The Kik ons mee. Eerlijk gezegd zegt me dat niet zo veel. Ik weet dat Dave ons een goed duo vindt, en gelukkig vind ik hem ook goed. Anders zou het ongemakkelijk zijn. Maar ik kies voor Nijgh en De Groot, onherroepelijk. We hebben een heleboel mensen plezier gedaan met onze liedjes en konden ons talent tentoonspreiden. We zijn er trots op en moeten er ten koste van alles voor staan. Dus ook ten koste van Lennon en McCartney.'

Componeren of optreden?

'Componeren. Ik heb niets met optreden, hoef niet per se op het podium te staan. Ik hoef niet eens met andere mensen samen te spelen. Met de huidige techniek kan ik alleen, thuis, een liedje schrijven en met samples een gearrangeerd geheel maken. Een liedje dat af is, behoeft geen verdere promotie of uitvoering. Ik maak er een plaat van zodat mensen kunnen roepen 'oh wat een fantastisch liedje' en omdat ik ervan moet leven. Maar ik hoef het zelf niet zo nodig te zingen in het theater, al heb ik met enorm veel plezier met allerlei muzikanten gespeeld. Aan hen ligt het niet. Ik ben geen performer.'

Vaarwel of tot ziens?

'Gezien mijn angst voor onherroepelijkheid zou ik zeggen: tot ziens. Ik heb nu nog geen concrete ideeën, maar ik hoop dat er weer iets komt. Op dit album staat een liedje, Witte muur, daar ben ik voor gaan zitten en dan komt er vanzelf inspiratie. Ik hoop dat er een publiek blijft dat me graag hoort. Maar zien hoeft voor mij niet per se. Dus eerder: tot horens.'

Achter Glas van Boudewijn de Groot verschijnt vandaag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden