Nobelprijswinnaar laat je licht ontheemd achter

Patrick Modiano's stijl is herkenbaar en tegelijkertijd volkomen onnadrukkelijk. Net als zijn personages: geen mannen van het grote gebaar, maar sjacheraars, dolers en meisjes die uit een droom afkomstig lijken. Aan het lezen van zijn romans hou je een licht ontheemd gevoel over.

Wineke de Boer

Om niet te verdwalen, de meest recente van de verse Nobelprijswinnaar, is hier geen uitzondering op. En zoals in elk van de bijna dertig romans die Modiano op zijn naam heeft staan, is de aanleiding voor dit verhaal ook niet meer dan een toevalligheid. Een verloren adresboekje dat aan de eigenaar wordt terugbezorgd. Die eigenaar is de oudere schrijver Jean Daragane. Een naam in het boekje wordt de drijfveer om op speurtocht te gaan in zijn eigen hoofd. Alsof hij zijn eigen zoekmachine is, met zijn geheugen als de opslagruimte van miljoenen files: mensen die hij ooit kende, plekken waar hij is geweest.

Aanvankelijk zoekt hij met tegenzin, vanwege de opdringerige vinder van het boekje, maar allengs met meer fascinatie.

Misdaadverhaal

Modiano's roman krijgt iets van een misdaadverhaal: in de dichtbedrukte doorslagen van een politierapport dat de vriendin van de vinder hem ter hand stelt, is er sprake van een moord. Er komen zaken in voor die Daragane wel vaag iets zeggen. 'Hij meende dat hij ergens een jaartal had gezien, 1951, maar kon het niet opbrengen om daar in die verstikkende, opeengepakte woordenmassa nog eens naar te gaan zoeken.' Het is alsof die 'compacte, onverteerbare brij' van woorden en zinnen de tastbare versie in de warboel is van ongeordende herinneringen waarin hij probeert door te dringen.

Straten en adressen in Parijs lijken op het eerste gezicht houvast te bieden: iets concreets in de nevels van het geheugen. Ook dat blijkt een illusie: 'Ach welnee. Het was niet meer dezelfde stad.'

Maar dan vindt Daragane een aanwijzing waardoor blijkt dat hij toch meer te maken heeft met het volgepende pak papier dan hij dacht. 'Zijn verwarring was het gevolg van één naam, die een magnetische aantrekkingskracht op hem uitoefende. Annie Astrand. Een verre stem die je midden in de nacht op de radio opvangt en waarvan je het gevoel hebt dat ze zich tot jou richt om je iets te vertellen.'

Na veel omzwervingen door zijn herinneringen komt Jean Daragane op zijn bestemming.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden