Review

Noah Strycker weet boven de tientallen eerdere reisverslagen uit te stijgen

De wereld rondtrekken om zoveel mogelijk vogelsoorten te zien, is een sport geworden - en die wordt ook met graagte gedeeld. Tussen de vele boeken springt dat van Noah Strycker eruit.

null Beeld
Beeld

'Je kunt een eeuwigheid gaan zitten wachten tot er vogels naar je toe komen, maar het is veel leuker - en logischer - om te gaan waar zij gaan', stelt de Amerikaanse bioloog, schrijver en journalist Noah Strycker in Grenzeloos vogels kijken - In een jaar de wereld rond. Daar kun je verschillend over denken, maar de wereld rondtrekken om zoveel mogelijk vogelsoorten te scoren, een 'Big Year', is onmiskenbaar een eigentijds fenomeen onder de groeiende groep van vogelkijkers.

Over zo'n Big Year zijn al vele boeken (en films) verschenen. Hoe fijn ook voor de reiziger, voor de 'vogellezer' zijn zulke extensieve reisavonturen lang niet altijd even boeiend. Het zijn vaak aaneengeregen particuliere ervaringen met een vrij voorspelbare heroïek.

Grenzeloos vogels kijken - In een jaar de wereld rond

Non-fictie
Noah Strycker
Uit het Engels vertaald door Nico Groen.
Atlas Contact; 320 pagina's; €24,99.

Ook Noah Strycker ontkomt in Grenzeloos vogels kijken niet aan de gebruikelijke ontberingen en de (begrijpelijke) euforie wanneer hij in Peru zijn vurig verlangde goudrugbergtangare tegenkomt. 'Weinig vogelaars hebben de kans gekregen hem te zien, omdat hij zo ver van de bewoonde wereld woont, en ik was een van de gelukkigen.'

Maar Strycker - bekend van The Thing with Feathers, in het Nederlands verschenen als Dat gevederde ding - weet boven de tientallen eerdere reisverslagen uit te stijgen. Zijn geheim: hij kan schrijven. Hij kijkt niet alleen naar vogels, maar ook naar zichzelf en naar het fenomeen vogels kijken. Dat levert mooie observaties en bespiegelingen op.

Met deskundigheid heeft een Big Year niets te maken. Om vogels lijkt het maar gedeeltelijk te gaan: 'Het kost tijd om iets over vogels op te steken, en tijd is een luxe die een 'lijster' zich niet kan permitteren.' Zwartbrilstruikgors, en doorrr!

Volgens sommigen toont een jaarlijst vooral de diepte van iemands broekzak, en de vrije tijd om die te legen. Maar voor Strycker is een jaarlijst 'een persoonlijke optelsom van dromen en herinneringen. Er spreken poëzie, passie en inspiratie uit.'

Vogels kijken is bijna nooit een competitieve bezigheid, schrijft Strycker, maar een Big Year is 'meer sport dan kunst of wetenschap'. Precies wat je ook een bezwaar zou kunnen noemen tegen het ongebreidelde achterna vliegen en besluipen van de meest zeldzame vogels, hoewel Strycker juist op zijn reis hoopvol en tevreden constateert hoeveel mensen zich om vogels bekommeren.

Intrigerend in dat sportverband zijn de passages die Strycker wijdt aan de Nederlander Arjan Dwarshuis, een jonge vogelaar die hier publiciteit haalde met zijn nieuwe wereldrecord vogels kijken in 2016. Strycker beschuldigt hem (bijna) van vals spel.

null Beeld Deborah van der Schaaf / de Volkskrant
Beeld Deborah van der Schaaf / de Volkskrant

Dwarshuis verruilde volgens Strycker zijn oorspronkelijke reisplan voor 'een route die opvallend veel op de mijne leek', legde in meerdere landen contact met dezelfde vogelaars, hij committeerde zich aan andere spelregels dan de door Strycker gebruikte Clements Checklist, waardoor hij 'een paar honderd soorten kon meetellen die niet door de Clements worden erkend'. Doordat Dwarshuis in een schrikkeljaar reisde, won hij een extra teldag, en door Stryckers blog te volgen, leerde hij welke fouten niet te maken. Dat laatste lijkt me niet verboden, over de rest gaat de vogelaarswereld vast nog meer van horen - in diens beloofde boek wellicht?

Om het idee te krijgen dat hij zinvol bezig was, had Strycker een doel nodig, een richting. De hoop om in zijn jaar vijfduizend soorten te zien en het 'wereldrecord vogels kijken' (jawel) te verbreken, deed Strycker de wereld intrekken. Op de laatste dag van 2015 was de laatste wenkbrauwbreedbek (wie kent hem niet?) nummertje 6.042; Strycker was 41 landen, 7 continenten en 60 duizend dollar verder - '10 dollar per vogel, een koopje'.

De vogellezer is een aanstekelijk boek rijker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden