Nieuws Filmfestival Berlijn

Nieuwste film van Zhang Yimou plotseling geschrapt op Berlinale. Is censuur de oorzaak?

De nieuwste film van Zhang Yimou, een van China’s bekendste filmregisseurs, is een paar dagen voor de wereldpremière geschrapt uit de competitie van het filmfestival in Berlijn. Volgens het persbericht van de Berlinale kwam Zhangs One Second (Yi miao zhong) in de problemen door ‘technische problemen tijdens de post-productie’.

Beeld uit de film One Second van Zhang Yimou.

Een film die op het laatste moment wordt teruggetrokken van een belangrijk festival als dat van Berlijn, is hoogst ongebruikelijk. Volgens speculaties in de vaktijdschriften is de officiële verklaring een bekend eufemisme: de werkelijke reden is censuur.

Het afgelopen jaar is de Chinese staatscontrole op cultuur en media steeds strenger geworden. Zo moeten films die naar een filmfestival afreizen, niet langer alleen een ‘drakenzegel’ hebben (een titelkaart die bevestigt dat de inhoud van de film lokaal en nationaal gecontroleerd is), maar ook een uitreisvisum. Als die eenmaal is toegekend, mag er niets meer aan de inhoud van de film worden veranderd.

Culturele Revolutie 

De film van Zhang - waarvan het scenario al in een veel eerdere fase moet zijn goedgekeurd  - zou gaan over een weesmeisje dat een filmfragment in handen blijkt te hebben dat een ontsnapte werkkampgevangene per se wil zien. Het verhaal speelt zich af tijdens de Culturele Revolutie (1966-1976) van Mao Zedong. De autoriteiten hebben al openlijk toegegeven dat die periode rampzalig is geweest voor de economie en samenleving en er zijn sindsdien ook films over verschenen (waaronder Zhangs Coming Home), maar het onderwerp blijft hoogst gevoelig.

Beeld uit de film One Second van Zhang Yimou. Beeld filmbeeld

Wat wel en niet langs de Chinese censuur komt, is een ingewikkeld schemergebied. Dat uitgerekend een gerenommeerd filmmaker als Zhang in de problemen zou zijn gekomen met de autoriteiten is volgens The New York Times opmerkelijk. Zhang (Hero, The Great Wall), maakt zowel grote blockbusters als kleinere arthousefilms. In het verleden heeft hij problemen gehad met de Chinese autoriteiten. Zo werd zijn film To Live (1994) verboden in China. Maar de laatste jaren leek hij gevrijwaard van problemen: hij mocht de openings- en slotceremonie regisseren van de Olympische Spelen in Beijing (2008). De vorige film van Zhang, Shadow, ging in wereldpremière tijdens festival in Venetië en was twee weken geleden te zien tijdens het filmfestival in Rotterdam.   

Tweede keer

One Second is de tweede Chinese film die wordt teruggetrokken van de Berlinale. Better Days, die vertoond zou worden binnen het programma-onderdeel Generations, onderging een paar dagen geleden hetzelfde lot. Officieel zou die film, een melodrama over twee jongeren, niet op tijd af zijn geweest om te laten keuren. Maar volgens anonieme bronnen in de Hollywood Reporter en Variety was de inhoud van de film het probleem.

Er zijn nog twee Chinese films in competitie te zien: Ondong (Wang Quan’an) en So Long, My Son (Wang Xiaoshuai). In het programma-onderdeel Panorama is The Shadow Play te zien van regisseur Lou Ye. Hij vertelde tijdens een persconferentie in Berlijn dat het dit keer moeilijker dan ooit was om zijn film langs de censuur te krijgen: het was een complex proces dat twee jaar heeft geduurd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.