Nieuws met muziek in de dreigstand

Deze rubriek belicht alledaagse fenomenen met een kunstblik. Vandaag: tokkel- en percussiegeluiden bij het RTL-nieuws...

Nieuwsrubrieken op televisie hebben het moeilijk. Was voorheen het journaal een gezaghebbend rustpunt in de avond, nu moeten de nieuwsprogramma’s concurreren met shows vol spanning, actie, cabaret en seks. En hoe graag journalisten het ook anders zouden willen, het dagelijks nieuws is vaak vreselijk saai, onsexy en humorloos. Daar bereik je geen grote groepen kijkers mee.

Om toch te doen of er élke dag groot nieuws is, hebben de programmamakers een troef ingezet: muziek. Door een reportage over perikelen van beleggingsfondsen te voorzien van een hitsige soundtrack, wordt hij net zo spannend als de thriller op het andere net. Vooral actualiteitenrubrieken zijn er goed in. Als je de hysterische tune van Netwerk hoort, lijkt het wel of de hele wereld bestaat uit één grote brandhaard.

Oases van akoestische beschaving, met gezaghebbende, objectieve tunes, waren de journaals van NOS en RTL. Maar sinds ruim een jaar hebben we een NOS-leader die nog struikeliger klinkt dan Philip Freriks. En vanaf augustus heeft ook RTL een nieuw geluid. Een duister, eng en gevaarlijk geluid.

Het zit hem niet in het impotente ta-ta-tadadaa dat het begin van het journaal aankondigt. De dreiging zit ervoor. Een lang aangehouden, iets wringend akkoord van synthesizerstrijkers klinkt onder de aankondiging van de hoofdpunten. Even lost het akkoord op naar een iets rustiger ligging (zoals dat in muziektermen heet) om dan snel weer in de dreigstand te springen. Behalve de elektrische violen en cello’s hoor je heel zachtjes wat vage tokkel- en percussiegeluiden. Na het intro gaat het tapijtje nog even door tijdens het eerste onderwerp, om later onder meer tijdens de korte nieuwsberichten en het slot terug te keren.

De nieuwe RTL-leader is van Stephen Emmer. Hij maakte ook de vorige van RTL-Nieuws, én de nieuwe tune van het concurrerende NOS Journaal en talloze andere programma’s. Hij is de zoon van voormalig nieuwslezer Fred Emmer. ‘Soundlogomakers’ zijn niet eindverantwoordelijk voor wat wij op televisie te horen krijgen. Zij maken vaak eindeloos veel schetsen, waaruit een keuze wordt gemaakt door tv-makers die op een heel pragmatische manier luisteren. Een goedkope keyboardklank vinden ze vaak helemaal niet erg. Vooral bij RTL lijkt het of de programma’s juist niet te chic mogen klinken – hoor het blikkerige maar onweerstaanbare logo van Boulevard (ook van Emmer).

Hoe dan ook, we zitten nu wel met een journaal dat het dagelijks nieuws voorziet van een sinistere sfeer die je eerder associeert met een film van David Lynch. Zijn huiscomponist Angelo Badelamenti grossiert op geniale wijze in precies hetzelfde soort synthesizer strijkerklanken. Bij RTL krijgt daardoor zelfs een bericht over een failliete supermarkt een Dutroux-achtige lading.

Alles went, zou je zeggen. Maar na bijna twee maanden is de RTL-tune nog niet ingesleten. Dagelijks zitten we met angst en beven voor de televisie, of Rick Nieman nu goed of slecht nieuws brengt.

Koen Schouten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden