Nieuwe Star Wars is opwindend en liefdevol

'Chewie, we zijn thuis!' zegt Han Solo verheugd tegen kompaan Chewbacca, ergens in Star Wars: The Force Awakens. Je geeft hem graag gelijk. Schroeiend kruisende lichtzwaarden, exploderende planeten, zwart gemaskerde slechteriken, duikvluchten met de Millennium Falcon, de Force die de bioscoopzaal in alle hoeken doet bulderen: in de zevende Star Wars-film, het lang verwachte begin van een nieuwe trilogie, vinden vele vertrouwde ingrediënten razendsnel hun plek. En dat zonder dat het een verplichte invuloefening wordt.

Een knappe prestatie van regisseur-schrijver J.J. Abrams, die aan The Force Awakens ongetwijfeld slapeloze nachten heeft overgehouden. Je zult maar als regisseur de verantwoordelijkheid dragen over een bijkans heilig universum, dat in miljoenen fans voortleeft tot in de allerkleinste details.

Nota bene bedenker George Lucas maakte er een potje van met Star Wars I tot en met III (1999-2005). Spectaculaire maar levenloze trucages, irritante nevenpersonages, een houterige regie - volgens vele fans en critici deed Lucas weinig goed. In 2012 verkocht hij de Star Wars-rechten aan Disney, en op The Force Awakens had hij nauwelijks invloed. Dan blijkt het een zegen dat Abrams (Super 8, Star Trek) zelf een onvoorwaardelijk Star Wars-aanbidder is, en verkikkerd op de sfeer en stijl van de eerste films. The Force Awakens werd gedraaid op 35 mm, in onder meer de Britse Pinewood Studios, IJsland en Abu Dhabi. En dat met een weloverwogen 3D-mix van digitale effecten en fysieke modellen en sets.

Beeld de Volkskrant

Die min of meer ouderwetse aanpak betaalt zich uit: van de dorre planeet Jakku tot het ijzige winterdomein van de fascistische First Order oogt de door bizarre creaturen bevolkte wereld van The Force Awakens bijzonder overtuigend. Indrukwekkend is het shot waar een van de personages langs een woestijnduin afglijdt, terwijl de hele achtergrond gevuld wordt door het in het zand stekende wrak van een Star Destroyer. Abrams en cameraman Daniel Mindel doen prachtige dingen met licht en schaduw, en de kogelronde droïde BB-8 blijkt een waardige, vertederende opvolger van R2-D2.

En dan moet er natuurlijk ook nog een mythisch verhaal over goed en kwaad worden verteld. The Force Awakens speelt zich af zo'n dertig jaar na de gebeurtenissen uit de eerste trilogie, A New Hope (1977), The Empire Strikes Back (1980) en Return of the Jedi (1983). Het rebellen-team van Luke Skywalker (Mark Hamill), Han Solo (Harrison Ford) en Prinses Leia (Carrie Fisher) leek toen zijn definitieve overwinning op het snode Keizerrijk te behalen: Death Star II werd vernietigd, aartsslechteriken Keizer Palpatine en Darth Vader legden het loodje.

Wat is er decennia later over van die triomf? Hoe groot is in de nieuwe film het aandeel van oudgedienden Hamill, Ford en Fisher? Zijn Han Solo en Leia nog samen? En zo ja, hebben ze kinderen? J.J. Abrams en coscenarist Lawrence Kasdan - die ook de scripts voor deel V en VI schreef - houden wat die nieuwsgierigheid betreft de boel goed op stoom.

Bovendien vinden ze meestal een fijne balans tussen de oude personages en de generatie na hen. Een toffe nieuwe heldin dient zich aan in de jonge Rey (Daisy Ridley); door haar ouders op Jakku achtergelaten, blijkt ze nu - net als haar iets minder interessante strijdgezel Finn (John Boyega) een persoonlijke rol in de strijd tegen de Darth Vader-achtige Kylo Ren (Adam Driver) en diens First Order te vervullen. Een pittige, weerbarstige jonge vrouw vol vecht- en vliegtalent is ze, die menige actierijke of gevoelige scène makkelijk naar zich toetrekt.

Andere nieuwe figuren komen slechter uit de verf, en de hereniging met oude bekenden loopt hier en daar wat stroef. Soms halen Abrams en Kasdan kunstgrepen uit om de plot te krijgen waar ze hem hebben willen, en tegen het einde toe versmalt The Force Awakens zich tot de opmaat naar de voor 2017 en 2019 geplande vervolgen. Iets teveel humor ook, zodat je bij enkele scènes niet goed weet of je ze serieus moet nemen.

Maar ondanks zulke bezwaren houdt de film je voortdurend in de greep en krijg je meteen zin in méér. Missie geslaagd: met het vakkundig gemaakte, even opwindende als liefdevolle The Force Awakens heeft Abrams de Star Wars-saga nieuw leven ingeblazen.

Star Wars: The Force Awakens. Regie: J.J. Abrams. Met: Daisy Ridley, John Boyega, Adam Driver, Oscar Isaac, Mark Hamill, Harrison Ford, Carrie Fisher, Peter Mayhew, Andy Serkis. 135 min., in 126 zalen.


Star Wars-franchise

De eerste journalisten die Star Wars: The force awakens in Nederland te zien kregen moesten niet alleen hun telefoon en tassen inleveren, maar werden ook gefouilleerd. Daarna mocht het selecte gezelschap pas de film gaan zien waarover de opwinding, zorgvuldig gedirigeerd door moedermaatschappij Disney, koortsachtige proporties heeft aangenomen.

En geen wonder: betaalde Disney een paar jaar terug meer dan vier miljard dollar voor de toen wat sleetse Star Wars-franchise (de talloze fans snakten naar een film die het merk zou laten herleven) zakensite Bloomberg schatte deze week de totale opbrengt van de herlancering, met The force awakens als deel 7, startpunt van een nieuwe Star Wars-trilogie, op een kleine tien miljard. In een doorsnee jaar, berekende een analist, is de Star Wars-merchandising twee miljard waard, maar dat zou komend jaar wel eens naar 5 miljard kunnen lopen. En dat de film zich snel zal scharen in het korte rijtje van films die meer dan een miljard opbrengen is in de voorverkoop al bijna het geval.

Maar mocht die film dan ook daadwerkelijk goed zijn (zie recensie) dan zou de positie van James Cameron als koning van de filmranglijst met Titanic (2,1 miljard dollar) en Avatar (2,7 miljard) op de eerste twee plaatsen serieus bedreigd worden. In Nederland beginnen honderden bioscopen de film vanaf woensdagochtend 10.00 uur te draaien. Waarbij Pathe voor het eerst op een 24-uursprogrammering overgaat. Disney meldde begin van de week dat er in Nederland al 115.000 kaartjes in de voorverkoop zijn verkocht.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.