Nieuwe spelregels, oude fouten

Vanaf vandaag gelden voor deze pagina - en de dagelijkse brievenrubriek - andere spelregels. De trouwe lezers van het colofon linksboven hebben dat natuurlijk al gezien, maar voor die enkeling die het colofon vandaag miste nog even de hoofdlijnen....

Thom Meens

Vanaf nu moet elke e-mail en brief aan de krant worden voorzien vannaam, adres en telefoonnummer (overdag) van de ondertekenaar. De redactiecontroleert steekproefgewijs of naam en adres kloppen. Zo wil ze voorkomendat lezers onder valse naam op de brievenpagina terechtkomen, iets wat delaatste tijd helaas te vaak is gebeurd.

Brieven die niet voldoende zijn ondertekend, worden niet in behandelinggenomen. De schrijver krijgt dan een verzoek alsnog de gevraagde gegevenste verstrekken: wie dat niet doet, ziet zijn brief in ieder geval niet indruk in de Volkskrant. Volledige ondertekening biedt overigens geengarantie dat de brief wordt afgedrukt. Van elke tien brieven die de krantkrijgt, wordt er gemiddeld één geplaatst.

De nieuwe regels zijn bedoeld om te voorkomen dat de krant brieven moetgaan rectificeren, omdat de schrijver zich van andermans naam bediende. Wiedeelneemt aan het debat in de krant doet dat onder eigen naam, ook als heteen brief is die niet voor publicatie is bedoeld, maar de krant wijst opfouten.

Dat laatste gebeurt steeds meer. Sinds de rubriek Aanvullingen & verbeteringen er is, lijken sommige lezers er een sport van te maken foutenop te sporen in de krant. Een voorbeeld: 'U schrijft dat rivier x in Chinalangs het provinciestadje y stroomt. In de encyclopedie lees ik dat in dat'stadje' drie miljoen mensen wonen. Als dit al niet klopt, hoe betrouwbaaris de rest van de krant dan, die ik niet zo een-twee-drie kan controleren?'

Of neem deze: 'Op pagina 26 is ex-pater Jelsma aan het woord. Citaatergens halverwege het artikel 'De vader van minister Ben Bot (...) met dekleine Ben aan zijn hand'. Het gaat dan over de oprichting van de Novib inmaart 1956. De Ben Bot van nu is geboren in 1937. Het kan natuurlijk datde jonge Ben van 19 erg klein was en dat zijn pa hem, inderdaad, aan dehand had...'

Goed gezien van deze lezer, maar we hebben het niet gerectificeerd. Het gaat hier om een herinnering van de geïnterviewde die misschien nietklopt, maar niet zodanig storend is dat die moet worden rechtgezet.

Indien wel gerectificeerd, dan was het rectificatie 120 van dit jaargeweest. Als die trend doorzet moet de krant dit jaar ruim vijhonderdfouten herstellen.

Is dat veel? In de eerste elf weken van dit jaar plaatste de krant10.030 artikelen. Dat betekent dat iets meer dan 1 procent daarvan een ofmeer fouten bevatte.

Dankzij intensief zoekwerk van de documentatie-afdeling van de krantbeschikken we ook over cijfers van eerdere jaren. In 2002 waren er 82rectificaties (toen nog 'abuis' genoemd) op 49.377 artikelen. Een jaarlater (2003) waren er 122 rechtzettingen op 50.131 stukken.

In 2004 werd in april het ruimhartig rectificatiebeleid ingevoerd metde rubriek Aanvullingen & verbeteringen. Tot april werd 43 maal een'abuis' geplaatst: in de rest van het jaar volgden 357 aanvullingen ofverbeteringen op een totaal van 50.335 artikelen. Vorig jaar (2005) werden510 rectificaties geplaatst, op ruim vijftigduizend artikelen. Dat is eenschatting: het nieuwe archiefsysteem meldt 55.970 artikelen voor 2005, maarvolgens documentatie zijn vorig jaar een paar maanden lang stukken dubbelgearchiveerd.

Zo bezien stabiliseert het aantal fouten langzaam, of in ieder geval dehoeveelheid rechtzettingen. Dat is niet verwonderlijk, want ook het aantalartikelen en krantenpagina's biedt dit beeld. De afgelopen vier jaar maaktede redactie telkens ruim zevenduizend pagina's, met ongeveer vijftigduizendstukken. Het aantal rectificaties steeg na invoering van de nieuwe rubriekfors, maar blijft nu stabiel, de aanzuigende werking van de Aanvullingen & verbeteringen is kennelijk voorbij.

Als deze tendens doorzet, hoeft de redactie zich niet te schamen en zijnvragen over de betrouwbaarheid van de feiten in de berichtgeving niet aande orde, laat staan over de krant als geheel.

Dat neemt overigens niet weg dat een deel van de meest gemaakte foutenoverbodig is en voorkomen kan worden: verkeerde gespelde namen, onjuistedata en slordige berekeningen zijn echt niet nodig.

Thom Meens

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden