Nieuws Nationale wetenschapsquiz

Nieuwe opzet Nationale Wetenschapsquiz: goedkoper, maar diverser

Het kwam als een schok voor wetenschapsliefhebbers: na 25 jaar op televisie viel het doek voor de Nationale Wetenschapsquiz. In de Balie in Amsterdam komt het 27 december tot een officiële doorstart.

De nationale Wetenschapsquiz in 2018. Beeld vpro

De nieuwe wetenschapsquiz is noodgedwongen meer bescheiden, maar ook diverser. ‘We vragen nu bijvoorbeeld ook naar het ontcijferen van oude geschriften.’

In plaats van op televisie, is de Nationale Wetenschapsquiz op 27 december te zien in cultureel centrum De Balie in Amsterdam, en via een livestream op internet. ‘We doen het wat goedkoper dan voorheen’, zegt Sicco de Knecht, hoofdredacteur van wetenschapssite ScienceGuide en samen met De Balie initiatiefnemer van de herstart.

Niet alleen dat: De Knecht besloot de opzet ook aan te passen. Zo wilde hij niet alleen onderzoekers van universiteiten, maar ook van hogescholen op het podium hebben. Daarnaast besloot hij de onderwerpen eerlijker verdelen over de verschillende disciplines. ‘Dat was niet zo makkelijk. Een proefje op het podium heeft elke keer dezelfde uitkomst, maar bij vraagstukken uit bijvoorbeeld de sociale wetenschappen zijn soms meer interpretaties mogelijk’, zegt hij.

Hij hoopt vooral te bewijzen dat er voor de quiz nog altijd publiek is. ‘Voor ScienceGuide interviewde ik Hein Meijers, bedenker van de quiz. Die vertelde dat hij het vooral bedacht had als tegengif tegen alle stupide spelshows die destijds op televisie waren. Nou, volgens mij is de televisie tegenwoordig nog veel idioter dan toen.’

Een beetje boos

Het idee voor de herstart ontstond toen De Knecht een vraag wilde indienen voor de editie van dit jaar. ‘Een redacteur van de VPRO mailde me terug dat de quiz was gestopt’, zegt hij - iets dat nog niet bekend was. De Knecht zette dat vervolgens op Twitter, en zag veel reacties binnenstromen. ‘Mensen waren emotioneel. Ze houden van de Nationale Wetenschapsquiz. Zelf was ik ook een beetje boos.’

En dus besloot hij - ook al na een suggestie van iemand op Twitter - samen met De Balie de doorstart te maken. Lastig, want de VPRO moest eerst toestemming geven. Je mag niet zomaar aan de haal gaan met een programma van de publieke omroep. Maar uiteindelijk kwam alles rond. ‘Wij doen dit jaar de officiële Nationale Wetenschapsquiz.’

De Knecht gaat de quiz zelf presenteren. ‘Vorig jaar bezocht ik de opnames en vroeg ik aan Ionica Smeets, die toen presenteerde, hoe ik zelf presentator kon worden van de quiz. Nou: zo dus.’

Bekijk alvast de vragen

Vanuit huis alvast meedoen? Hieronder een selectie van drie van de tien publieksvragen die vanaf woensdag online staan. Onder de personen die de meeste goede antwoorden geven, verloot de organisatie een privérondleiding in een wetenschapsmuseum naar keuze. De winnaar wordt op 27 december tijdens de uitzending bekendgemaakt.

1. Een onderzoeker probeert een oud schrift te ontcijferen. Ze komt erachter dat een bepaalde set tekens staat voor de naam van een beroemde koning uit die tijd. Ze springt een gat in de lucht. Wat maakt het herkennen van de naam van een koning zo waardevol voor de onderzoeker?

A. Met de naam van de koning kan de onderzoeker de tekst dateren. Zo kan ze afleiden in welke ontwikkelingsfase het schrift zich bevindt.
B. Omdat namen grotendeels taalonafhankelijk zijn, kan ze dit schrift vergelijken met het schrift van andere talen uit diezelfde periode. 
C. In de naam van troonopvolgers staat vaak een getal, waardoor het taalschrift te koppelen is aan bekend rekenschrift.

2. Je weet van een iemand dat hij twee kinderen heeft, en dat hij van beide kinderen weet op welke dag ze zijn geboren. Je vraagt: ‘Klopt het dat je een dochter hebt die op zaterdag is geboren?’ ‘Ja’, antwoordt hij. Hoe groot is nu de kans dat deze persoon twee dochters heeft?

A.Kleiner dan 0,5
B.Precies 0,5
C.Groter dan 0,5

3. Hoe komt het dat tot de zestiende eeuw in Europa werd aangenomen dat de menselijke onderkaak uit twee aparte botten bestond?

A. In de Bijbel staat beschreven uit welke botten het menselijk lichaam bestaat, daar worden twee kaakbotten genoemd.
B. Omdat het verboden was menselijke stoffelijke overschotten te ontleden. De anatomische kennis was daarom gebaseerd op dieren.
C. Anatomische kennis was afkomstig van monniken die de lijken van de Franse adel aflegden. Leden van die lijn hadden door een mutatie twee kaakbotten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden