Interview

Nieuwe New Order: 'Het draait eindelijk weer om muziek'

Met Music Complete levert New Order zijn beste album in twintig jaar af. De vete met bassist Peter Hook lijkt verwerkt, al vloeien er op de plaat wel wat tranen.

null Beeld Nick Wilson
Beeld Nick Wilson

Vanuit de taxi van Manchester naar Macclesfield kun je mooi vaststellen hoe ongewoon scherp de grens tussen stad en ommeland Noord-west Engeland is: van het ene op het andere moment stopt de grauwe, industriële bebouwing van de zuidelijke wijk Stockport en rijd je midden in het groene, glooiende Cheshire.

Het is mooi, het marktstadje Macclesfield. Welgesteld ook. Bij de suïcide van Joy Division-zanger Ian Curtis, die zich op 18 mei 1980 verhing in zijn ouderlijk huis, stel je je een veel grijzer en deprimerender decor voor, maar toch gebeurde het hier, 35 jaar geleden, aan de vooravond van de eerste Amerikaanse tournee van de invloedrijke post-punkgroep.

De tragedie betekende het abrupte einde van Joy Division, maar tegelijk de geboorte van New Order: Joy Division minus Curtis, vrijwel meteen aangevuld met Gillian Gilbert, het liefje van drummer Stephen Morris dat veel wist van synthesizers. New Order zou uitgroeien tot een van de belangrijkste new wave-groepen van de jaren tachtig en sloeg in klassieke hits als Blue Monday (1983) en True Faith (1987) een cruciale brug tussen post-punk en synthesizerpop, tussen rock en dance.

Gelukkig echtpaar

Enfin, dat New Order juist in deze omgeving journalisten ontvangt, om ze te vertellen over het nieuwe album Music Complete (het eerste nieuwe studioalbum sinds 2005, het tiende in totaal) staat volgens de bandleden los van Curtis, hun oude makker zonder wie het allemaal niet gebeurd zou zijn. Ian groeide op in Macclesfiels en stierf er.

Morris (57) en Gilbert (54), nog altijd een gelukkig echtpaar, wonen er nog, net als Phil Cunningham (40), bandlid sinds 2001. Frontman Bernard Sumner (59) en de nieuwe bassist Tom Chapman (43) wonen even verderop, in de groene zoom bezuiden Manchester.

Morris: 'Met Joy Division en New Order zijn we honderden keren over de weg daar verderop gereden, maar déze plek hoorde dan weer niet tot onze leefwereld.'

'Deze plek' is Mottram Hall, poepiechic hotel op een imposant landgoed even buiten Macclesfield, waar New Order in duo's de ingevlogen pers te woord staat: Sumner en Cunningham, Morris en Chapman. Gilbert is thuis om op de dochters Morris te passen; in 1998 verliet ze New Order om diezelfde reden, om in 2011 na dertien jaar 'moederschapsverlof' terug te keren.

Verziekt

Ook afwezig: Peter Hook, geluidsbepalend bassist in zowel Joy Division als New Order. Hij vertrok met veel kabaal in 2007, toen de relatie tussen hem en Sumner totaal verziekt was. Sindsdien reist hij de wereld rond als dj en speelt hij Joy Division- en New Order-werk met zijn eigen band Peter Hook And The Light. Dat zou hij volgens New Order niet moeten doen, maar Hooky vindt het weer schandalig dat de rest zonder hem New Order is blijven heten.

'Het is ruim zeven jaar geleden dat Hooky uit de band stapte', zegt Sumner met zachte stem. 'Dus tegen de tijd dat we begonnen te werken aan Music Complete waren we aardig aan zijn afwezigheid gewend. Voor het eerst zonder hem optreden, in 2007, dat was veel vreemder.'

De vete was bovenal een pijnlijke botsing van karakters: de grofgebekte, explosieve Hook versus de verlegen, haast fluisterende Sumner, een onopvallende, rossige verschijning die je ook hier in Mottram Hall bepaald niet voor een rockster zou aanzien.

'Voor ons is Hooky's afwezigheid oud nieuws', zegt hij, 'maar het is waar: dit is de eerste studioplaat waarop hij niet meespeelt. Het voelt als een nieuwe start, het voelt alsof we weer alle kanten op kunnen en het eindelijk weer om de muziek draait.'

Op de vraag waarop het nou precies stuk liep, wil Sumner aanvankelijk een weloverwogen antwoord formuleren, maar hij bedenkt zich: 'Er is zo ontzettend veel voorgevallen dat ik het spoor zelf ook bijster ben. Het was Hooky versus Barney, heel akelig allemaal, en het voelt niet goed om mijn kant van het verhaal eenzijdig uit te venten. Ik zou zeggen: vraag het de anderen.'

Bernard Sumner, zanger van de Britse band New Order Beeld ANP
Bernard Sumner, zanger van de Britse band New OrderBeeld ANP

Niet te handhaven

Die 'anderen' zijn eensluidend: Hook was niet langer te handhaven. Hij kocht in 2001 de rechten van de oude Haçienda-club die in de jaren tachtig het epicentrum van de 'Madchester'-rage was en waar rock en rave op unieke wijze versmolten. Hook wilde de rechten in zijn eentje exploiteren; de rest van New Order ervoer dat, wegens gedeelde geschiedenis in de Haçienda van de legendarische platenbaas en entrepreneur Tony Wilson (1950-2007), als een rotstreek.

De groep ging door, maar Hook maakte zich onmogelijk door zijn carrière als 'celebrity-dj' (zoals Sumner het noemt) steeds voorrang te geven en bovendien een opvliegend alcoholist te worden. Hook, op zijn beurt, beweert dat de zakelijke ruzie over de Haçienda werd uitgesproken, maar dat hij daarna voortdurend werd genegeerd en weggestemd. Waiting For The Sirens' Call (2005) kwam in oorlogssfeer tot stand. Op het album Lost Sirens (2013) stonden slechts restopnamen van ruim acht jaar oud: de laatste opnamen met Hook.

Stephen Morris haalt zijn schouders op: 'Wat moet ik zeggen? Het was een rottijd en elk conflict heeft twee kanten. Maar bedenk: ik heb Joy Division opgericht met Barney én Hooky, ze waren allebei vrienden van me. Nu spelen Gillian, Phil en ik met Barney in New Order, terwijl Hooky verbolgen alleen staat. Misschien zegt dat iets.'

Fris en geïnspireerd

Music Complete is het beste New Order-album in minstens twintig jaar. De titel lijkt te verwijzen naar het feit dat elke muzikale fase uit het bestaan van New Order wel even wordt aangestipt: new wave, synthpop, post-punk, house.

De plaat klinkt fris en geïnspireerd en valt na de op gitaren leunende voorgangers weer aan te merken als een echte danceplaat. Music Complete ademt levenslust en plezier. Stephen Morris zegt dat het de rockende Engelse dance-act Factory Floor was die hem weer enthousiasmeerde voor elektronische beats; Bernard Sumner zegt dat hij hernieuwde liefde voor de synthesizer is gaan voelen.

'Toch hadden we niet vanaf het begin plezier in de studio', zegt Sumner. 'We gingen aan het werk uit plichtsbesef: we hadden het idee dat we weer eens iets moesten. Het was wroeten. Het plezier kwam pas toen we in de gaten kregen dat er een echt goede plaat aan het ontstaan was. Pas toen realiseerde ik me hoe vrij ik me weer voelde in New Order: het voelde fris en ouderwets tegelijk.'

Naast hem zit nieuweling Tom Chapman te knikken: hij had de moeilijke taak Hook te vervangen, de uit duizenden herkenbare bassist, onder de trouwe aanhang nog altijd een geliefde figuur. 'Er werd me geen enkele druk opgelegd', zegt Chapman. 'Ik mocht spelen zoals ik wilde. Dat zou ik eng hebben gevonden als deze studioplaat mijn eerste klus met de band was geweest, maar ik had mijn draai al gevonden tijdens de tournees.'

Joy Division in Rotterdam in 1980, met Bernard Sumner (L) en Ian Curtis Beeld Gettty/Netherlands
Joy Division in Rotterdam in 1980, met Bernard Sumner (L) en Ian CurtisBeeld Gettty/Netherlands

Dierbaar

Tournees is New Order sinds het midden van de jaren negentig weer steeds vaker gaan afwerken, al gaan ze sinds 1988 steevast aan Nederland voorbij. Ook dit jaar weer: dichterbij dan Brussel komt New Order vooralsnog niet. Waarom niet? Sumner en Morris zeggen het niet te weten.

Tijdens de optredens zal het fris en eigentijds klinkende werk van Music Complete zij aan zij staan met klassieke singles van Joy Division: Atmosphere, Transmission, Love Will Tear Us Apart. New Order is ze de laatste vijftien jaar weer vaker gaan spelen.

'Die songs horen tot het DNA van New Order', zegt Sumner. 'In de jaren tachtig speelden we ze vaak met tegenzin, omdat het publiek erom schreeuwde. De laatste jaren zijn ze me weer echt dierbaar geworden. Ze geven me een warm gevoel.'

Aan dat warme gevoel ontsproot ook dat mooie zinnetje op Music Complete, in Singularity: 'For friends not here, we shed our tears.'

'Mensen denken dat Ian een sombere, boze jongen was', zegt Morris, 'maar ik herinner me hem als een vrolijke gozer. Bepaald niet de stilste in Joy Division. Hij kon enorm ouwehoeren. We zagen het niet aankomen.'

Waarom Sumner 'friends' schreef - meervoud dus? De frontman knikt. 'Hoe smerig het uiteindelijk ook werd met Hooky: ik ben niet één vriend verloren, maar twee.'

New Order: Music Complete. Mute/PIAS.

Blue Monday

In Nederland had New Order maar één Top 40-hit: de klassiek geworden dansvloerkraker Blue Monday, die in 1983 de vijfde plaats haalde en in 1988, in remixversie, nog eens de derde. In Engeland was het aantal hits veel groter: 26 keer Top 40. True Faith (1987) en Regret (1990) werden nummer vier, Crystal (2001) en Krafty (2005) nummer acht. Enige nummer één-hit: World In Motion (1990), een single voor de Engelse nationale voetbalploeg op weg naar het WK 1990 in Italië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden