Nieuwe manier van kijken

Regen is een meerstemmige bundel. Een wiskundige, een lyrische en een woedende toon wisselen elkaar af. Soms lijken de klanken vanuit de dichter te komen, soms lijken ze van de dichter af te spatten, als regen.

De vertelstemmen, die zowel afbeeldingen als woorden gebruiken, zouden van de regen kunnen zijn, de Hollandse koude zeikregen die van geen ophouden weet en die in bijna elk gedicht doorsijpelt. De regen valt en valt en registreert een leven, om en nabij de dichter, die met elke druppel een nieuwe manier van kijken wint. Elke druppel een helder oog:

Ik had water ingeschonken
en liep met een longdrinkglas.
Ik was van hout. Mijn vriendin,
ook van hout, die keek.
Bleef in de tuin staan. Ik had
een fiets die ertegenover stond.
De damesfiets en de herenfiets
in de gekapte tuin huilden.

Waarneming

In de gedichten van Michael Tedja (1971) is de waarneming even belangrijk als de interpretatie. Daarbij krijgt het onvoorziene en associatieve een natuurlijke plaats: Het grote niets staarde naar mij./ Het grote niets stond mij niet aan./ Ik viel het aan. Ik zocht grond./ Gedichten liepen naar binnen.

Tedja raakt aan de zere plek van een maatschappij die zichzelf niet racistisch vindt. Het begrip 'culturele diversiteit' wordt in het openingsgedicht in de vorm van een vallende bom aan stukken gedefinieerd. Elke definitie staat in de verleden tijd. Zelfs het idee van culturele diversiteit is iets van vroeger.

Aan het woord komt een man die zich een kleurenblinde neger noemt. Hij heeft een onhoudbare drang de waarheid onder ogen te zien. Zijn waarheid. Andermans waarheid. En de waarheid die daartussen schommelt:

'een kleurenblinde neger spot met de beeldvorming over zwarte mannen (geile bokken) zwarte dichters (gevoelsmensen) en zwarte schrijvers (naïevelingen) een geile bok kan geen coherent boek schrijven - een gevoelsmens is alleen met zichzelf bezig en schrijft niet over de wereld - een naïeveling is nooit op zoek naar de waarheid en durft geen vragen te stellen ha spot ermee lach erom speel met de rol als neger.'

Regen (omgekeerd: neger) is grotendeels geschreven in de verleden tijd. Het heden is een groot leeg gebied dat met alle dreiging vanuit het verleden niet veel goeds kan voorstellen. In die leegte zegeviert de poëzie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.