Nieuwe directeur museum Kranenburgh: hier mag je echt van kunst genieten

Museum Kranenburgh in Bergen opent zondag drie exposities. De Volkskrant sprak met de nieuwe directeur, Mariëtte Dölle.

Museum Kranenburgh in Bergen. Beeld anp

De nieuwe directeur van Museum Kranenburgh in Bergen, Mariëtte Dölle (51), is zo'n vrouw die, als ze enthousiast is, je even een duw geeft. Als om je ergens op te wijzen: zie je dat ook? Die tijdens de rondleiding een deel van een sculptuur op haar hoofd zet, een dansje maakt en zegt: je kunt er ook een hoed van maken. Ze zegt hoeveel zin ze heeft in de expositie Zwart, die aanstaande zondag opent; over het ontbreken van kleur, met zwart-witfoto's, sculpturen en houtskooltekeningen van hedendaagse kunstenaars als Levi van Veluw, Tom Callemin, Karin van Dam.

'Ik heb er zin in omdat je hier echt van kunst mag genieten. Van de vorm, de taal, de compositie. Van kunst die niet een direct politiek commentaar levert, maar je toch verleidt tot gedachten over de wereld om je heen. Ik schmier een beetje, maar ik meen het wel: je hoeft niet letterlijk een foto van Syrische vluchtelingen op te hangen om als museum je engagement te tonen.'

Dölle, voor haar aantreden in Bergen tien jaar directeur van presentatie-instelling TENT in Rotterdam, volgde in juni Kees Wieringa op. Hij was de man die het museum op de kaart zette met een grootse aanbouw, een knaller van een tentoonstelling (Silence out loud, samengesteld door Joost Zwagerman) en een ruzie met zijn Raad van Toezicht. Dat laatste vanwege zijn vermeende stiefkinderlijke behandeling van de collectie Bergense School waarmee het in het museum begonnen was: werk van Charley Toorop, Leo Gestel en Edgar Fernhout, Arnout Colnot en Dirk Filarski.

Een schilderij van Charley Toorop. Beeld epa

'Een non-issue', noemt Dölle de ophef die ontstond nadat verzamelaar Renee Smithuis om die reden een deel van haar collectie Bergense School aan Singer Laren schonk, en niet aan Kranenburgh. 'Wij horen bij een familie van musea, waartoe ik het Singer, het Stedelijk in Amsterdam en in Alkmaar reken, die allemaal een mooie collectie Nederlandse kunst uit begin 20ste eeuw hebben. Waar de bezoeker zo'n schenking ziet, doet er niet toe. We koesteren die kunst allemaal.'

Niettemin: uit de drie tentoonstellingen die zondag openen, mag je wel degelijk concluderen dat die Bergense School voor Kranenburgh nog steeds het uitgangspunt is. Hemelrijk is een eerbetoon aan de collectie van Bergenaar Jacob Hemelrijk (1888-1973), kunstliefhebber, oprichter van de Berger Kunstenaarskring, rector van het Murmellius Gymnasium in Alkmaar. 'Hemelrijk hing zijn hele school vol met kunst die hij verzamelde. Wat een statement zou dat zijn in deze tijd! Een boodschap aan politici die nog steeds ontkennen dat veel mensen grote interesse hebben in kunst terwijl musea nog nooit zo veel bezoekers trokken.'

Kunstenaar Krijn de Koning maakte voor Rondom de Bergense School een ruimtevullende kleurencompositie waarin schilderijen uit de vaste collectie in een ander licht komen te staan. Is dit kijken naar het verleden met de blik van de 21ste eeuw, met Zwart wordt voorzichtig naar de toekomst geblikt.

'Spiegeltijd' is een term die Dölle in dit verband graag noemt. 'De Bergense School piekte begin vorige eeuw. Net als nu een onrustige tijd, van enerzijds vooruitgang en hemelbestormers, anderzijds angst en dreiging. En zoals de kunstenaars toen naar Bergen kwamen om de prachtige natuur hier te schilderen, zo ben ik benieuwd wat de kunstenaars van nu doen, op deze plek, in deze haastmaatschappij. Kranenburgh is, zo dicht bij duinen en zee, een plek waar je in het hier en nu kunt zijn.'

Zwart, Rondom de Bergense School en Hemelrijk, tot en met 19/3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.