‘Nieuwe dingen ontstaan uit verveling’

De jazzmuzikant en bandleider is helemaal terug. ‘Ik geloof in golfbewegingen.’..

Het is een hardnekkig verhaal. De legendarische Amerikaanse fusiongroep Weather Report was helemaal niet zo vernieuwend als vaak wordt beweerd. Hun revolutionaire aanpak zou begin jaren zeventig zijn afgekeken van Association P.C., de internationaal succesvolle band van drummer Pierre Courbois. ‘Joe Zawinul heeft ons op een festival in Basel horen spelen. Hij is naar pianist en mede-bedenker Jasper van ’t Hof gegaan en heeft gezegd dat hij ons concept geweldig vond. Kort daarna heeft hij met Wayne Shorter Weather Report opgericht. Maar dat was anders misschien ook wel gebeurd.’

De jazzgeschiedenis hangt van toevalligheden aan elkaar, weet Pierre Courbois (67). Maar achteraf kun je niet anders concluderen dan dat de Gelderse slagwerker zich steeds in de voorhoede bevond van nieuwe ontwikkelingen. Hardbop, freejazz, elektronische drums, fusion en wereldmuziek: Courbois was er als de kippen bij om nieuwe wegen te ontdekken.

Na een periode waarin hij om gezondheidsredenen weinig heeft kunnen spelen is de drummer helemaal terug. Morgen begint in Leiden een driedaags festival rond Courbois, waarop hij met oude en nieuwe groepen speelt. Met het Waterland Trio speelt hij woensdag ook in het Bimhuis.

Fit en opgewekt zit Courbois in zijn woonboot aan de kade van de Rijn in Arnhem. Zijn muziek maakt een opleving door. De Rotterdamse dj Git Hyper gebruikt zijn oude soloplaten als basis voor beats, Dr. Olive uit Frankrijk samplede zijn quintet uit de jaren negentig en vanaf januari zullen alle oude platen van Association P.C. op het Duitse label MPS opnieuw worden uitgebracht. De druk neemt toe dat Courbois ook zijn deels zelfgebouwde, elektronische drums weer eens gaat gebruiken. ‘Die spullen liggen al jaren onder mijn bed. Ik heb er van 1974 tot 1984 intensief mee gewerkt – veel soldeerwerk – maar toen de digitale drums opkwamen, was voor mij de lol er af. Het zou kunnen dat ik ze binnenkort weer ga uitpakken.’

Voorlopig is Courbois terug bij de basis. Zijn 5/4 Sextet, waarvan onlangs de cd Révocation verscheen, grijpt met zijn traditionele bezetting naar de hardbop. Maar wel op een vrije manier, én met een twist. De band speelt louter eigen stukken in de in jazz zelden gebruikte onregelmatige vijfdelige maatsoort, zoals in de hit Take 5 van Dave Brubeck. ‘Een prima nummer, maar de ritmesectie heeft daarin nooit vrij over die vijfkwarts kunnen spelen. Ze zijn altijd door blijven pompen.’

Wat vindt Courbois van de huidige luwte wat betreft spannende ontwikkelingen in de jazz? ‘Vernieuwingen in de muziek worden niet bedacht, die ontstaan als je avond aan avond speelt en steeds een stapje verder gaat. Als je maar eens in de maand optreedt begin je steeds bij nul. Toen we met Association P.C. vijfentwintig keer per maand over de hele wereld speelden, onstonden nieuwe dingen uit verveling, moeheid, of onenigheid. Dat mis je nu er nauwelijks nog speelplekken over zijn. Ik vind het jammer voor de jonge generatie.’

Het ligt niet in de aard van Pierre Courbois om daar pessimistisch over te zijn. ‘Ik geloof in golfbewegingen. In de jaren dertig schreef men over de teloorgang van het muziekcircuit. Daarna is het enorm opgeleefd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden