Nieuwe bloeddorst rond Hirsi Ali is beschamend

De integriteit van Ayaan Hirsi Ali is ter discussie gesteld op basis van al bekende gegevens. Dat heeft zij niet verdiend, betoogt Jessica Durlacher....

Kort geleden raakte bekend dat de VARA bezig was een programma te maken over het verleden van Ayaan Hirsi Ali. Ik wist dat ze haar broer hadden gesproken en dat die een paar beweringen die Ayaan eerder had gedaan, zou hebben weersproken. De VARA zou gaan beweren dat ze het goed had gehad in haar familie en dat ze niet de armoe had gekend die bij Afrika lijkt te horen, en ze kon evenmin door oorlogen getekend zijn omdat ze die oorlogen eenvoudigweg niet van nabij had meegemaakt. Ook was Ayaan wellicht niet gedwongen geweest met iemand te trouwen die ze niet wilde.

Ik vroeg me af wat hier allemaal schokkend aan kon zijn, of nieuw. In alle jaren dat ik Ayaan ken, had ze nooit een geheim gemaakt van haar goede opleiding in Kenia, niet tegenover mij, noch tegenover de media. Ook had ze altijd gewoon verteld over de impuls waarmee ze op het laatste moment niet de vlucht naar Canada nam (waar haar man woonde) toen ze daartoe vanuit Kenia moest overstappen in Duitsland, maar de trein nam naar een land dat ze niet kende: Nederland. Liever had ze Groot-Brittannië gehad, haar Engels was goed, en over Nederland wist ze letterlijk niets, maar toch deed ze dus ineens deze wilde sprong in het onbekende.

Twee weken geleden werd Ayaan door Zembla gevraagd naar een programma te kijken dat over haar verleden ging. Onbevangen ging ze voor een monitor zitten. Haar reacties werden door een camera vastgelegd. Ayaan reageerde aanvankelijk open en trouwhartig, zo open en trouwhartig als ze hier in Nederland had geleerd te durven zijn, zich van geen kwaad bewust en al zeker niet van de kwade bedoelingen van degenen die haar dit lieten zien. Ze zag haar broer, en ze zag zichzelf terug als 23-jarige, molliger, met kroeshaar, wonend in een caravan, omdat ze toen ooit had meegewerkt aan een film over vluchtelingen.

Maar terwijl Ayaan zonder enige scrupules praat over de naam die ze dacht te moeten aannemen om haar vader niet achter zich aan te krijgen, en verbaasd reageert als ze te horen krijgt dat men gelooft dat ze wel degelijk graag met de Canadese Somaliër wilde trouwen (maar waarom zou ze dan hebben willen vluchten?), zwelt dreigende muziek aan en fluistert de commentaarstem de insinuaties waar het de makers om ging. Ze heeft nooit hoeven vluchten. Ze had het goed. Haar familie was helemaal niet gelovig. Ze is uit vrije wil getrouwd, ze was op haar huwelijk aanwezig. Ze had niets te vrezen. Ze heeft gelogen, ze liegt* Zachtjes wordt het touw waarmee ze wordt opgeknoopt aangetrokken, zachtjes, zachtjes*

Ayaan krijgt dingen voorgelegd. Van eerwraak heeft men in Somalië nog nooit gehoord, wordt haar verteld. Even verschijnt een ongelovig lachje op haar gezicht. Hoewel nog steeds vol vertrouwen, begint ze nu te twijfelen of ze niet in de maling wordt genomen.

Langzaam wordt duidelijk: de hele uitzending is in opzet, toon en uitwerking een abjecte poging tot karaktermoord, met als opvallendste detail het feit dat er volstrekt niets nieuws in wordt beweerd. Alles had Ayaan immers al eerder zelf op televisie en in andere media verteld. Maar die essentiële informatie onthoudt Zembla de kijker. Er lijkt maar een doel centraal te staan: iemand kapot maken, aangeven, verraden. Feiten worden ondergeschikt gemaakt aan onderbuikgevoelens – de lust in het verscheuren en vernietigen. Iemand is vanuit het niets hoog geklommen, en moet nu vallen.

De grote vraag is waarom dit verhaal dan toch doel lijkt te treffen en de discussie heeft doen ontbranden over de vraag of Ayaan Hirsi Ali niet ten onrechte genaturaliseerd is, Kamerlid is, beroemd is. Waarom Rita Verdonk ineens een onderzoek instelt naar feiten die iedereen al jaren van de betrokkene wist.

Ayaan, die tot Nederlander van het jaar werd uitgeroepen in tenminste drie kranten. Die zich nooit op grond van een ellendig verleden toegang tot het publieke debat heeft verschaft, maar altijd uitsluitend en alleen op grond van argumenten, van diepgevoelde verontwaardiging over misstanden, op grond van haar overtuigingen over de negatieve invloed van de fundamentalistische islam. Die haar beroemdheid en invloed uitsluitend te danken heeft aan haar eigen moed en kracht en nooit en te nimmer door middel van kruiwagens. Die haar volledige privéleven heeft moeten offeren aan diezelfde overtuigingen. Die Nederland als enige politicus in het buitenland weet te vertegenwoordigen op een indrukwekkende en gracieuze manier.

De bloeddorst onder de politici en de haat en opwinding die opleven bij alle roddel en achterklap maken me beschaamd in dit land te leven. Met haar – al langer voorbereide – vertrek, trekt Ayaan de enig juiste conclusie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden