Nieuw leven voor het variété

Verbazing, ontroering, verwondering, dat is het 'nieuwe variété'. Een lastig genre, zegt Karel de Rooij (Mini van Maxi), die het publieksspektakel weer een thuis wil geven.

Bart Dirks
Benjamin Kuitenbrouwer. Beeld Marcel van den Bergh
Benjamin Kuitenbrouwer.Beeld Marcel van den Bergh

Als Benjamin 'Monki' Kuitenbrouwer (26) vertelt dat hij de vierjarige circusopleiding heeft gedaan aan de Rotterdamse kunsthogeschool Codarts, volgen steevast twee vragen. Doe je ook iets met wilde dieren? Je wilt zeker een baan bij Cirque du Soleil?

Nee en nee. Hij klimt, springt, hangt, zweeft en duikelt tussen twee 'Chinese poles' van zes meter hoog - wie het ziet, begrijpt de artiestennaam 'Monki'. Kuitenbrouwer gebruikt zijn circusattributen om een monoloog voor het voetlicht te brengen. 'Ik acteer niet, het zijn uitvergrotingen van mezelf. Spreken op het podium heeft me drie jaar gekost. Mensen zeiden: je ziet eruit alsof je iets wil zeggen, maar je zegt nooit wat. Wat bedoel je nou? Ik illustreer mijn verhaal met mijn trucjes.'

Dat hij is gevraagd zondag in Den Haag op te treden bij een matinee met 'nieuw variété', verbaasde hem. 'Bij variété denk ik eerder aan cabaret, aan indrukwekkende shows. Ik had niet gedacht dat mijn circuskleinkunst erbij past. Maar ze waarderen juist dat het om meer gaat dan de trucjes.'

'Ze', dat is de Stichting Scala Variété aan Zee waarvan Karel de Rooij - alias Mini van Maxi - het boegbeeld is. Scala wil getalenteerde jongeren een hooggeëerd publiek bieden, zoals in vroeger tijden. 'Het wordt geen circus, maar je moet bij mij op z'n minst op spitzen kunnen staan terwijl je viool speelt', zegt De Rooij. 'Het gaat om verbazing, ontroering en verwondering.'

Wat er precies onder 'nieuw variété' valt, laat zich moeilijk definiëren. Tussen de acht acts zondag is een poëtisch trapezenummer van Roxana, die ook kan voetjongleren. De muzikale cabaretgroep Piepschuim doet een aantal nummers, terwijl Boiz in Motion los gaat op Ierse dans. De Rooij: 'Variété is breed. Je bereikt jong en oud, alle lagen van de bevolking. Mijn buurjongen Nikola Meeuwsen heeft het Koninklijk Concertgebouw Concours gewonnen voor jonge solisten. Ik heb hem al eens in midden in zo'n totaalprogramma laten spelen. Dat leverde een staande ovatie op.'

Voor talenten van de hbo-circusopleidingen in Rotterdam of Tilburg, is het moeilijker een carrière op te bouwen. 'Als Mini & Maxi werden we twee jaar voor de leeuwen gegooid in de shows van Dorus. Dat was een gouden leerschool. We hebben veel geschnabbeld: wij voor de pauze, André van Duin erna. Tegenwoordig moet iedereen maar de theaterdirecteuren zien te overtuigen dat hij een avondvullend programma kan dragen. Maar hoe lang blijf je boeiend? Wel dertig minuten, maar geen anderhalf uur.'

Variété blijkt een moeilijk genre voor televisie. Sommige artiesten slaan aan in shows als Holland's Got Talent, maar het helpt ze amper verder, aldus De Rooij. 'Als ze al meedoen, winnen ze nooit. Een zanger heeft het gemakkelijk: je zingt een liedje en in de tweede ronde een ander liedje. Variété-artiesten hebben zich nog meer moeten inspannen voor hun act dan dansers. Je kunt geen mooie variétéshow maken met een wedstrijdelement.'

Benjamin Kuitenbrouwer werd gevraagd voor Holland's Got Talent. 'Ik heb bedankt, voor mij is het niet interessant. Ik ben bezig met de inhoud, ik doe geen kunstjes in drie minuten.' Hij werkt aan een solovoorstelling van een klein uur. 'Daar ben ik nog wel anderhalf jaar mee bezig.' Die ontwikkeling vindt Karel de Rooij belangrijk. 'Als ik hem kan helpen, graag. Misschien heeft hij meer aan een regisseur als Aus Greidanus, voor de teksten. Ik wil talenten open benaderen. Het gaat niet om mijn glorie, maar om hun kansen.'

De Rooij presenteert in het Haagse theater De Nieuwe Regentes elke maand nieuwe namen. Zijn droom is de leegstaande Scheveningse Lourdeskerk in gebruik te nemen als variététheater. Het adembenemende houten dak biedt ruimte voor luchtacrobatiek. 'De kerk ligt achter het Circustheater. Ik zou hier voorzichtig twee zomermaanden een gevarieerd programma willen neerzetten.'

www.denieuweregentes.nl

www.scalavarieteaanzee.nl

undefined

Monki Business

Benjamin 'Monki' Kuitenbrouwer studeerde dit jaar af aan de vierjarige circusopleiding van de Rotterdamse kunsthogeschool Codarts. In Den Haag speelt hij zondag zijn afstudeeract X.88 - een verwijzing naar 'Generation X' en zijn geboortejaar 1988. Terwijl hij zijn kunsten vertoont als mastacrobaat, houdt hij een monoloog. 'The problem is: we don't stand for something', zegt hij, intussen hangend en draaiend aan zijn voeten. Te zien op monkibusiness.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden