Nieuw én oud strijden om 'De Grote Prijs' in de jazz

Misha Mengelberg had ook mee kunnen doen, of Eddy Christiani. De Dutch Jazz Competition stond open voor iedereen. De uiteindelijke winnaar kan volgende maand rekenen op tienduizend gulden plus een optreden op het North Sea Jazz Festival....

Van onze verslaggever Remco Takken

Paradiso Produktiehuis, dat ervaring heeft opgedaan met De Grote Prijs van Nederland, organiseerde dit jaar voor het eerst de Dutch Jazz Competition. Voor De Grote Prijs geldt dat deelnemende popgroepen nog geen cd mogen hebben uitgebracht, voor de jazzprijs geldt dat niet. Michiel Stam van Paradiso Produktiehuis: 'We hebben de competitie zo open mogelijk gehouden. Een gevierd musicus zal zich afvragen of hij het zich kan permitteren te verliezen. Dat werkt behoorlijk zelfregulerend.'

Van een ongelijke strijd tussen twintigers en ouderen was tijdens de eerste twee semi-finales vrijdag en zaterdag geen sprake. Pianist Rob van Bavel, een gearriveerd mededinger, viel minder op met zijn drukke fusionmuziek dan meespelend in het piepjonge trio Isotope.

Gitarist Martien Oster was op beide avonden te bewonderen. Stam: 'Jazzmusici spelen in meerdere projecten tegelijk om muzikaal te groeien. De popmuziek kent het bandjesgevoel, een houding van wij tegen de rest van de wereld. Dat zie je ook wel bij deelnemers van de Jazz Competition, maar het weegt minder zwaar.'

De twee 'semi-finales' - volgende week zaterdag volgt er nog een in Paradiso in Amsterdam - waren totaal verschillend van karakter. In Utrecht werd er op bop geënte 'echte jazz' gespeeld, in Tilburg lag de nadruk op diversiteit. Dat leverede een aardig minifestival op. Het technisch niveau was opvallend hoog, maar de originaliteit van de jazzdance, fusion, pianojazz en hammondgroepen was soms ver te zoeken.

Het trio Jamesz, winnaar in het Tilburgse Paradox, onttrok zich consequent aan hokjesdenken. Met een kampvuurbezetting, twee gitaren en djembés, verraste Jamesz met ongebruikelijke (elektrische) gitaareffecten, heldere composities en een herkenbaar groepsgeluid.

In zekere zin profiteerde Jamesz van de afwezigheid van alternatieve improvisatiemuziek. Kamerjazz, wereldmuziek, soundscapes en jazzmetal hadden een completer beeld gegeven van de huidige stand van zaken; stromingen die wellicht nog aan bod komen in Paradiso.

Saxofonist Benjamin Herman luisterde met vier panelleden naar álle 85 inzenders. 'Er waren wel verrassende improvisatie-inzendingen, maar ik heb ook het gevoel dat veel gevorderde musici het nieuwe initiatief nogal afwachtend hebben aangezien. Dat is jammer: mede-juryleden als Kees van Boven en Edo Dijksterhuis staan niet echt bekend om hun conservatieve smaak.'

Dus geen 'kraakgeluiden uit de binnenstad', met experimentele ruis-improvisaties? 'Die zijn we niet tegengekomen.

Winnaar op het Utrechtse SJU Jazzpodium was Saxion V, een strak octet met vijf saxofonisten. Deze groep had een bedrieglijk retro-bigbandgeluid: hun improvisaties waren even wendbaar als in een kwintet. Ze speelden voornamelijk nieuwe stukken, speciaal geschreven voor de ongebruikelijke bezetting.

In Utrecht kon de jury laten meespelen dat er, na de drie 'halve finales' nóg drie finalisten worden uitgekozen. Voor het avontuurlijke Paul Starck Trio en de veelzijdige neo-bop van het Milan Bonger/Noah Nicoll Quartet is er nog niets verloren.

De vakjury, bestaande uit drummer Martin van Duynhoven en jazzjournalist Frank van Herk staat, aangevuld met een gastjurylid, stond voor de taak zes finalisten te kiezen.

Bart Suèr, saxofonist van Sfeq, gastjurylid in Tilburg: 'Het voelt heel dubbel. Ik had zelf ook op het podium kunnen staan. Maar voor de jury geldt: de muzikant wint op eigen kracht, daar kan geen jurylid iets aan veranderen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden