InterviewDrie theaterdirecteuren

Niets zomerreces: deze theaters gooien de deuren wagenwijd open

Gewoonlijk zouden theaters nu hun deuren sluiten voor het zomerreces, maar deze drie directeuren besloten van de nood een deugd te maken.

Nederlandse Reisopera , de repetities voor Magelone & Peter. Beeld Annina Romita
Nederlandse Reisopera , de repetities voor Magelone & Peter.Beeld Annina Romita

Normaal gesproken is dit de periode dat nagenoeg alle grote schouwburgen in het land dicht gaan. Dan is het zomerreces, zodat iedereen vanaf half september weer fris en wel het nieuwe seizoen in kan gaan. Maar nu is het anders. De theaters waren al dicht, vanaf half maart. Nu er sinds 1 juli wat meer mogelijk is, besloot een aantal schouwburgen deze zomer de deuren niet te sluiten, maar juist wijd open te gooien. Ze snakken weer naar acteurs, artiesten én naar het publiek.

De Volkskrant sprak met drie schouwburgdirecteuren die, ondanks de zorgen, in volle overtuiging zeggen: Publiek, wij verwelkomen u!

Ruud van Meijel, directeur Chassé Theater Breda. Beeld Bas de Brouwer
Ruud van Meijel, directeur Chassé Theater Breda.Beeld Bas de Brouwer

Ruud van Meijel, directeur Chassé Theater Breda. Drie zalen, van 1.450, 650 en 200 stoelen.

‘Wij zouden dit voorjaar een hele maand Hello Dolly in de grote zaal hebben, en dat was in één klap weg. In totaal hebben we 150 voorstellingen moeten cancelen, waarvoor meer dan 30 duizend kaarten waren verkocht. Dit jaar zullen we een omzetverlies van 5 miljoen euro noteren en een tekort van 1 miljoen. Op korte termijn kunnen we dat overleven, maar wat gebeurt er daarna? De gemeente Breda heeft de huur voor 2020 deels kwijtgescholden en daar zijn we natuurlijk heel blij mee. Maar ook komend seizoen vallen er enorme gaten. Alle grote producties zijn door de producenten en gezelschappen zelf tot nader order uitgesteld.

‘Wij hebben het geluk dat wij in drie zalen programmeren. In een aantal gevallen verplaatsen we voorstellingen van de kleine naar de middenzaal, en van midden naar groot. In plaats van 1.450 mensen kunnen we in onze grote zaal volgens de anderhalve meter-regel nu 368 bezoekers kwijt. Maar we weten nu al dat we komend seizoen op 30 procent van onze normale capaciteit zullen uitkomen. Het is bovendien de vraag of het publiek weer zin heeft in een avond uit. Wij hebben ook drie filmzalen en tot nu toe valt de opkomst daar behoorlijk tegen.

‘Maar door deze crisis ontstaan er ook nieuwe kansen. We kunnen nu actueler programmeren, nieuwe formules bedenken en een actievere band met het publiek opbouwen.’

Simone Kratz, artistiek manager Wilmink Theater en Muziekcentrum Enschede. Beeld Willem van Walderveen
Simone Kratz, artistiek manager Wilmink Theater en Muziekcentrum Enschede.Beeld Willem van Walderveen

Simone Kratz, artistiek manager Wilmink Theater en Muziekcentrum Enschede. Vijf zalen, verdeeld over drie gebouwen.

‘Wij hadden in februari net onze nieuwe brochure voor 20/21 klaar, met een prachtig, evenwichtig programma, en vlak daarna kwam de crisis: alles kon weer de prullenbak in. Wij hebben hier de afgelopen maanden 165 voorstellingen en concerten moeten schrappen en een aantal daarvan is doorgeschoven naar volgend jaar. In die zin is dit ook een wake-upcall: in onze sector zijn we totaal niet flexibel. Alles wordt twee jaar vantevoren vastgelegd en geboekt, en daarna zit alles potdicht. We zijn nu bezig met schuiven en plannen, zodat we vanaf september toch iets te bieden hebben, hoewel alle grote producties komen te vervallen. Ons theater is het huistheater van de Nationale Reisopera en wij hebben het geluk dat het podium heel groot is. Daar bouwen we nu een tribune met 300 zitplaatsen en een podium. Daarop kan zowel het Nederlands Danstheater als een cabaretier staan. Die setting is iets creatiever dan tegen een zaal met voornamelijk lege stoelen aan te kijken.

‘In een vol weekend ontvangen we hier zo’n vierduizend mensen en nu nul. Ook alle congressen zijn weggevallen. De afgelopen tien jaar hebben we weliswaar een goed eigen vermogen opgebouwd, maar dat verdampt heel snel. Zonder steunfonds kunnen we deze calamiteit niet opvangen. Maar ruimte om zelf dingen te kunnen produceren is er nu niet, en die functie mis ik. Gelukkig hebben we een trouw publiek, dat we met ons zomerfestival hopelijk een beetje tegemoet kunnen komen.’

Bas Schoonderwoerd, directeur Parkstad Theaters Limburg. Beeld Anne Jannes
Bas Schoonderwoerd, directeur Parkstad Theaters Limburg.Beeld Anne Jannes

Bas Schoonderwoerd, directeur Parkstad Theaters Limburg (Heerlen en Kerkrade). Vijf zalen met een gezamenlijke capaciteit van 3.482 bezoekers.

‘Wij hebben de afgelopen maanden 70 duizend bezoekers moeten teleurstellen. De hele recette viel weg, ons inkomstenverlies door deze sluiting bedraagt inmiddels 2,5 miljoen euro. Het was voor ons een bizarre periode, want we hebben geprobeerd zo veel mogelijk voorstellingen te verschuiven totdat het besef indaalde dat het oude normaal niet zal terugkeren dit seizoen. Heldere denkruimte die nu nodig is om naar te toekomst te kijken heb ik eerlijk gezegd nog onvoldoende. Kijk naar Broadway, daar ligt alles tot 1 januari 2021 stil en er wordt al gesproken van 1 januari 2022. Maar we moeten niet wegzakken in het negatieve, hier en daar zijn er ook lichtpuntjes aan de horizon. Bijvoorbeeld dat voorstellingen worden teruggebracht tot anderhalf uur, zodat er twee keer op een avond gespeeld kan worden. En we gaan voorlopig hooguit zes maanden vooruit plannen, niet alles eindeloos dichttimmeren. Flexibeler programmeren betekent hopelijk ook dat je succesvolle voorstellingen door kunt laten spelen en andere sneller kan stoppen.

‘Dat wij deze zomer open blijven, komt doordat we ons genoodzaakt voelen onze rol als brenger van culturele reuring weer op te pakken. Cultuur is belangrijk voor de kwaliteit van het stedelijk leven. Mijn grote zorg nu is: wil het publiek weer naar theater? Als de boel niet honderd procent veilig is, blijft men liever onder het eigen dak, vrees ik. Maar onze theaters zijn groot en bieden letterlijk de ruimte om alles veilig te kunnen doen.’

Stefano Keizers, 'We zien elkaar’, Parkstad Limburg Theaters. Beeld Julie Hrudova
Stefano Keizers, 'We zien elkaar’, Parkstad Limburg Theaters.Beeld Julie Hrudova

Agenda zomerbespeling
De zomerbespeling in Enschedé, Heerlen/Kerkrade en Breda kregen ook elk een eigen slogan en programma mee. Een greep daaruit:

Parkstad Theaters Limburg: We zien elkaar. Met o.m. Peer Gynt door Toneelacademie Maastricht, dans van Stephen Shropshire en Lieke Benders, cabaretier Stefano Keizers, zanger Jack Poels en Dr. Strangelove van Ko van den Bosch.

Wilmink Theater Enschede: Honderduit – tien dagen uit in uw theater. Met o.m. de cabaretvoorstelling van Nathalie Baartman en André Manuel, het theaterconcert And now... door musicalvedette Willemijn Verkaik en Magelone & Peter door de Nederlandse Reisopera.

Chassé Theater Breda: Happy to see you again! Met o.m. de première van Dr. Strangelove van Ko van den Bosch, de participatievoorstelling Moord in het theater, Martijn Kardol met In tijden van crisis en de familievoorstelling Het grote kampeeravontuur.

Chassé changé

Het Chassé Theater in Breda fungeert binnenkort als dependance van het stadhuis. Omdat live vergaderen in het stadhuis zelf vanwege de anderhalvemeterregel niet mogelijk is, wordt wekelijks uitgeweken naar de middenzaal van Chassé. De raadsleden zitten in de zaal, het publiek op de balkons. ‘Zo komt het maatschappelijk debat daar waar het thuishoort: in het theater’, aldus directeur Ruud van Meyel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden