IFFRTigercompetitie

Niets zo bont als de films in de Tigercompetitie: van alcoholisme in de jungle tot roadkill in Griekenland

Het Rotterdamse filmfestival kent vrijdag de prijzen toe in de Tigercompetitie voor beginnende filmers. 

Uit Kala Azar van Janis Rafa.

Niet iedereen was blij met hun film, mompelt hoofdrolspeler Jorge Thielen Hedderich (52). In het Venezolaanse jungledrama La Fortaleza van zijn zoon, de regisseur Jorge Thielen Armand (29), speelt hij een variatie op zichzelf: een met zichzelf en de alcohol worstelende man die een vervallen huis tracht te herbouwen, in een afgelegen en rauwe goudzoekersstreek. ‘De familie zei: het is genoeg zo, we willen geen films over jou. Maak er liever eentje over oma.’

En toen de cameraploeg van zijn zoon arriveerde in het goudzoekerkamp waar vader Jorge ooit echt woonde en werkte, trokken de daar aanwezige indianen hun machetes: opdonderen. ‘Ze dachten dat de film bedrog was’, zegt Thielen Armand. ‘Dat we niet écht kwamen filmen, maar eigenlijk werkten voor de goudmaffia. Mijn vader bleek ook niet alleen maar vrienden te hebben gemaakt, vroeger.’

De twee Jorges - vader en zoon - staan in het halfduister van de uitverkochte grote zaal van Pathé, tijdens het Rotterdamse filmfestival, dat La Fortaleza heeft opgenomen in de Tigercompetitie voor beginnende filmmakers.  Zo dadelijk, als de aftiteling van de film compleet is, volgt een vraaggesprek met de makers. Thielen Armand verliet Venezuela als tiener, migreerde naar Canada met zijn moeder en stiefvader. Nu diept hij de band met zijn geboorteland en vader uit via zijn films, zoals eerder in zijn eveneens tussen documentaire en fictie pendelende debuut La Soledad uit 2016. 

De vader, gebutst doch ongebroken door het leven, bleek een ideale acteur: zonder gêne, oprecht, nooit saai om naar te kijken. En het land takelt almaar verder af, in tijden van politieke chaos. ‘We zijn uiteindelijk in een ander kamp gaan filmen. Ik denk dat die goudeconomie, verstopt in de jungle, iets wezenlijks verbeeldt van Venezuela: het verval, de vervuiling. We hadden geluk, ook nog. Toen in het hele land de stroom uitviel, echt alles op zwart ging, konden wij in de jungle gewoon doorfilmen, op de generatoren.’

De Tigercompetitie is dit jaar iets ruimer dan de vorige edities: tien titels uit alle regio’s van de wereld dingen mee naar de prijzen. Naast het Nederlandse filmexperiment Drama Girl, waarin regisseur Vincent Boy Kars een jonge danseres vraagt de frustraties in haar leven na te spelen met acteurs, is er nog een film met wat Nederlandse inbreng. Het mede door Digna Sinke’s Studio Nieuwe Gronden Film geproduceerde Kala azar, van de in Nederland woonachtige Griekse kunstenaar Janis Rafa (36). In haar naar een dodelijke parasitaire aandoening vernoemde speelfilmdebuut werkt een jong Grieks stel voor een dierencrematorium. Rondtuffend in hun busje door een postindustrieel en halfverlaten landschap, halen ze vergane huisdieren op. Maar ze ontfermen zich ook even zorgzaam over de langs de weg aangetroffen dierenkadavers.

‘Het idee begon met de kippen’, zegt Rafa; in haar film speelt een muziekkorps een requiem voor het prompt na de uitvoering te ruimen pluimvee. ‘En verder wist ik dat ik iets wilde met die chaotische, niet logisch ingerichte stroken landschap: grey zones, zoals ze die noemen. In mediterrane landen zie je die veel. Door de mens voor industrie gebruikte en weer verlaten omgevingen, waar dierlijk leven eigenlijk nauwelijks meer kan bestaan.’

Filmen in Nederland was geen optie; te aangeharkt. ‘Ik keer voor mijn werk steeds weer terug naar Griekenland.’

De dieren in haar film ogen nooit zielig of knuffelbaar. ‘Dat is vaak het eerste waaraan mensen bij dieren denken: iets schattigs of moois. Maar eigenlijk identificeren we ons zo niet echt met die andere wezens.’

Dialoog schrijven vond Rafa het moeilijkst, bij de overstap van videokunst naar speelfilm. ‘Ik ben geen groot fan van dialoog. Ik wilde ook niet dat die dialoog iets zou uitleggen.’

Al jaren voor de opnamen van Kala azar  werden de benodigde dierenlijken verzameld. ‘Door een taxidermist die ook kunstenaar is. Hij raapte ze op van de straat, in Griekenland. Veel zwerfhonden. De dode vogels kregen we van jagers, die hun vriezers leeghaalden en de dieren wilden weggooien. We hebben geen dode dieren gekocht, dat vind ik wel belangrijk om nog te zeggen.’

Vrijdagavond worden de prijzen verdeeld op het IFFR, waaronder die voor de Tigercompetitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden