Niets wonderbaarlijker dan de mens

Pas als de kinderen zich helemaal hebben losgewrikt van hun ouders, kan de rust weerkeren. Pas als de erfgenamen van het noodlot dat noodlot zelf hebben getart, is het evenwicht hersteld....

Zoals Ivo van Hove twee jaar geleden drie stukken van Shakespeare aan elkaar vlocht in Romeinse Tragedies, zo doet Delpeut dat met drie stukken van Sofokles: Oidipous Tyrannos, Oidipous in Kolonos en Antigone. Drie Griekse drama’s over de noodlottige gebeurtenissen in een familie, waarin alle mogelijke gruwel samenkomt: vadermoord, broedermoord, zelfmoord, incest, verraad.

Deze rigoureuze bewerking gaat uiteraard ten koste van veel van Sofokles’ tekst. Maar het levert ook een nieuw stuk op, waarin het accent vooral is komen te liggen op de relatie tussen ouders en kinderen, vooral die tussen vaders en zonen. Dat is de grootste verdienste van deze intelligente productie, die bewijst dat Delpeut een van de interessantste jonge regisseurs van dit moment is.

Eerder maakte Delpeut bij TA2 (een samenwerkingsproject van Toneelgroep Amsterdam en Toneelschuur Haarlem) Britannicus van Racine, een classicistisch stuk dat hij met een zekere lichtheid tot leven wist te wekken. Met over de hele linie goed spelende acteurs en een inventieve vormgeving doet hij datzelfde nu met dit drieluik. Dat Delpeut een bewonderaar van Van Hove is, blijkt onder meer uit het decor (een doorzichtig huis), de videoprojecties en een geluidsdecor, waarvan hij de muziek overigens zelf heeft gemaakt. Maar hij zet onmiskenbaar ook zijn eigen handtekening onder deze productie, die snel gemonteerd is, en een voorliefde voor klassieke thema’s verraadt. En die brutaal is in zijn bewerking en aanpak.

‘Veel is wonderbaarlijk, maar niets is wonderbaarlijker dan de mens’. Om dit citaat, om dit wonderbaarlijke, is het Delpeut te doen. De drie protagonisten Oidipous (Barry Atsma), Kreon (Jacob Derwig) en Antigone (Hadewych Minis) zijn door familiebanden en het noodlot met elkaar verbonden. Oidipous doodt zijn vader en trouwt zijn moeder, bij wie hij ook nog vier kinderen verwekt, waaronder Antigone. Deze schande nestelt zich in de genen van de gehele familie, en is onuitroeibaar totdat iedereen in de grafkelder ligt.

Delpeut heeft alle verwikkelingen teruggebracht tot twee grote confrontaties: die tussen Oidipous en zijn vrouw Iocaste (Janni Goslinga) op het moment dat de waarheid van hun incestueuze huwelijksbed aan het licht komt. En die tussen machthebber Kreon en de rebelse Antigone, die haar dode broer niet mag begraven maar daar lak aan heeft en haar geweten volgt.

Vooral Hadewych Minis en Jacob Derwig maken indruk. Zij als een verbeten, wilskrachtige Antigone, hij als een gevaarlijk charmante Kreon – geen acteur die zo soepel en ogenschijnlijk losjes een zware tekst lucht kan geven. Minpunten zijn de gewilde actualisering (cameraploegen en pistolen) en de hier en daar wat al te populaire vertaling (‘wat lul je nou uit je nek’).

Aan het eind gaat Antigone met opgeheven hoofd haar dood tegemoet. Geen familie meer, geen vrienden, maar wel een rein geweten. Een wonderbaarlijk mens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden