Niet Van Warmerdam's beste film, wel een van zijn betere

Als altijd lapt Alex van Warmerdam met sardonisch genoegen scenariowetten aan zijn laars. Van Warmerdams nieuwste biedt prachtig camerawerk, prettig bizarre humor en het bedwelmende gevoel dat alles kan gebeuren.

Beeld Pief Weyman

Schneider (Tom Dewispelaere) is jarig. Nadat hij zijn cadeaus heeft uitgepakt, neemt hij afscheid van zijn twee blonde dochtertjes en zijn al even frisse, blonde vrouw, stopt zijn broodtrommel vol met donkervolkorenboterhammen en vertrekt naar zijn werk. Met tegenzin, want eigenlijk zou hij vandaag niets doen. Zijn opdrachtgever heeft hem een spoedklus aangesmeerd: hij moet Bax omleggen, een schrijver die in een wit houten huis aan het water woont.

Bax (Alex van Warmerdam) probeert intussen zijn nieuwe vriendin het huis uit te werken, omdat zijn dochter Francisca op bezoek komt. Zij blijkt depressief te zijn, Bax heeft zich in een datum vergist, oud zeer komt langs in de vorm van een nare opa, drank en drugs verdoven de boel en zo gebeurt er nog veel meer in Schneider vs. Bax, al of niet verklaarbaar.

Interview met de regisseur

Alex van Warmerdam over zijn thriller Schneider vs. Bax. 'Soms heb ik iemand nodig die zegt: wat sta je daar nou weer achterlijk te doen?'

Alex van WarmerdamBeeld Sanne de Wilde

Hogere macht

Twee jaar na Borgman (geselecteerd voor de competitie om de Gouden Palm in Cannes, bekroond met drie Gouden Kalveren) komt Alex van Warmerdam al met een nieuwe film - snel voor zijn doen. Als altijd lapt de regisseur met sardonisch genoegen scenariowetten aan zijn laars. Zijn films bevatten een interne, dubbelzinnige logica: het een volgt niet noodzakelijk uit het ander, maar er is altijd een hand die zijn personages bestuurt, als een hogere macht. Iedereen praat bijvoorbeeld Warmerdamiaans, wat fraaie dialogen oplevert.

Het kat-en-muisspel tussen de keurige huisvader Schneider en de morsige Bax ('Ik rook af en toe een joint, ik snuif coke. Jij eet muesli, daar zeg ik toch ook niks van?') loopt al gauw uit op een loopgravenoorlog. Wie daarbij aan de goede kant staat, is een raadsel. Handig weet Van Warmerdam de sympathie nu eens hier, dan weer daar te leggen. Zelfs de weldenkende Francisca (een sterke rol van Maria Kraakman) blijkt een grillige heldin.

Uitgeputte fantasie

Schneider vs. Bax heeft veel moois te bieden: fotogenieke locaties met veel riet en water, prachtig camerawerk, prettig bizarre humor en vooral het bedwelmende gevoel dat alles kan gebeuren. In dit zompige natuurgebied staat niets vast, zeker niet de betekenis van het verhaal, al wekt Van Warmerdam met een verwijzing naar bokkenrijders de indruk dat er weer eens een pact met de duivel is gesmeed.

Het is bijna jammer dat de film uiteindelijk toch naar een beslissende finale toewerkt. Die kan, na zo veel fijne ontregeling, niet anders dan onbevredigend zijn. Tegen het einde van Schneider vs. Bax is de fantasie van Van Warmerdam uitgeput. Het maakt de film minder krachtig dan Borgman, ook al omdat er minder op het spel lijkt te staan. Van Warmerdams negende speelfilm is niet zijn beste, wel een van zijn betere.

Schneider vs. Bax. Komedie/drama/ thriller. Regie Alex van Warmerdam. Met Alex van Warmerdam, Tom Dewispelaere, Maria Kraakman, Gene Bervoets, Annet Malherbe. 94 min., in 40 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden